Londra’daki British Library’nin el yazmaları koleksiyonunda yer alan bir mushafın, 19. yüzyılın ortalarında Saraybosna’da istinsah edildiği tespit edildi. Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi uzmanları, mushafın müstensihi ve önceki sahibiyle ilgili önemli bilgilere ulaştı.
İstanbul’da düzenlenen uluslararası bir el yazmaları sempozyumunda kurulan temasların ardından, British Library Yakın Doğu ve Orta Asya Koleksiyonları Bölüm Başkanı Michael Erdman, söz konusu mushafın müstensihinin ve eski sahibinin doğru şekilde tespit edilmesi için Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’ne başvurdu. Erdman, mushafın kolofonunu ve mülkiyet kaydını içeren bazı sayfaların dijital kopyalarını da Saraybosna’daki uzmanlara iletti.
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Özel Koleksiyonlar Bölümü kütüphanecileri, yapılan inceleme sonucunda mushafın Hicri 1270 yılında (Miladi 1853–1854), Saraybosna’da Topal Ejnehan Mahallesi’nde (bugün Lubine Camii cemaati) Yusuf bin Süleyman Prozorac (Yusuf ibn Süleyman Prozorli) tarafından istinsah edildiğini belirledi.
Söz konusu mahallede, Vratnik’in kurucusu olan Hacı Topal Ejnehan tarafından inşa edilen caminin bulunduğu ve günümüzde de Prozorac ailesinin yaşamaya devam ettiği, bu nedenle müstensihin soyundan gelenler olabileceğinin kuvvetle muhtemel olduğu ifade edildi.
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi El Yazmaları Koleksiyonu’nda, aynı müstensih tarafından istinsah edilmiş başka eserlerin de bulunduğu kaydedildi. Yusuf Prozorac’ın Bentbaşı Medresesi’nde eğitim gördüğü, medrese öğrencisiyken Hicri 1262 / Miladi 1846 yılında İslam akaidine dair Ḫodā rabbum adlı eseri istinsah ettiği belirtildi. Ayrıca Saraybosna’daki Divan Katiba Mahallesi’nde (bugünkü Beyaz Camii cemaati, Vratnik) 1280/1864 yılında En‘âm ve 1301/1884 yılında Muhammed bin Ahmed el-Gazâirî’nin, Şemseddin Muhammed ed-Dimyâtî’nin Esmaü’l-Hüsna’ya dair kasidesine yazdığı el-Kavlü’l-mütevâtî fî şerhi Kasîdeti’d-Dimyâtî adlı eseri istinsah ettiği bildirildi.
Mushaf üzerindeki mülkiyet kaydına göre, eser Hicri 1324 yılı Kanun-i Sani’nin 16’sında (29 Ocak 1909), Niş’te yaşayan merhum kunduracı Nuri Efendi’nin annesi Hacı Güldül Hanım adına vakfedildi.
Haberde, “Her şeyin bir kaderi vardır; insanlar, bitkiler, hayvanlar ve kitaplar…” ifadelerine yer verilerek, Saraybosna’da Vratnik semtinde, Prozor kökenli bir Boşnak tarafından istinsah edilen bu mushafın önce Niş’te vakıf haline gelmesi, ardından da Londra’daki British Library el yazmaları koleksiyonuna ulaşmasının ancak tahmin edilebileceği vurgulandı./BALKAN POSTASI
