Ülkedeki sınır kapılarında yük taşımacılığına yönelik kamyon blokajı bugün de devam ediyor. Eylem, Makedonya’daki taşımacılar ile Batı Balkan ülkelerinden meslektaşlarının, Şengen Bölgesi’nde 90/180 gün kuralına uygun elektronik giriş-çıkış kayıt sistemi (EES) nedeniyle yaşanan sorunlara çözüm talebiyle başlattığı ortak protestonun bir parçası olarak sürdürülüyor.
Şengen’e açılan sınır kapılarında yük taşımacılığı durma noktasına gelirken, en az yedi gün sürmesi beklenen protestoya rağmen yolcu trafiği kesintisiz şekilde işlemeye devam ediyor.
Kuzey Makedonya’daki kamyon taşımacıları ile Sırbistan, Karadağ ve Bosna-Hersek’ten meslektaşları, EES sisteminin kendilerini AB üyesi ülkelerin taşımacılarına kıyasla ayrımcı bir konuma düşürdüğünü savunuyor. Taşımacılar, kendilerine özel bir statü tanınmasını ve turist olarak değil profesyonel sürücüler olarak değerlendirilmesini talep ediyor.
‘Makam-trans’ Taşımacılar Derneği temsilcisi Biljana Muratovska, protestonun ilk gününde yaptığı açıklamada, “Mesele kendi ekonomik faaliyetimizi kilitlemek değil, belli bir sürede neler olabileceğini göstermek. Aylarca blokaj sürdüremeyiz ve üreticilere, tüccarlara ya da halka zarar vermek istemiyoruz. Çözüm bulunmazsa başka baskı yöntemleri gündeme gelecek. Avrupa Birliği bir ay bile bu duruma dayanamazsa, bu önlemlerin uzun süre uygulanamayacağı açıktır,” dedi.
Muradovska, Makedonya’nın taşımacılık alanında diğer ülkelerle imzalanmış ikili anlaşmalara sahip olduğunu ve bu anlaşmaların ilgili ülkelerin topraklarında serbest geçişi öngördüğünü hatırlattı.
İki sürücü çalıştırılması zorunluluğunun ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Muratovska, “Bir sürücünün üç ay boyunca evde oturup asgari ücret alması, diğerinin çalışması ne sürücüler ne de taşımacılar açısından mantıklıdır,” dedi.
Avrupa Komisyonu: Endişelerin farkındayız
Avrupa Komisyonu İçişleri Sözcüsü Markus Lammert, dün yaptığı açıklamada Komisyon’un Batı Balkanlar’daki taşımacılık sektörünün dile getirdiği endişelerin farkında olduğunu ve sınır kapılarındaki blokajları yakından takip ettiğini söyledi.
“Üçüncü ülke vatandaşlarının, kamyon şoförleri gibi yüksek mobilite gerektiren meslekler başta olmak üzere, Şengen Bölgesi’nde 180 gün içinde 90 günden fazla kalma ihtiyacı olabileceğinin farkındayız. Bu durum sporcular ve sanatçılar için de geçerli. Konu, ulusal mevzuatlar ve mevcut ikili anlaşmalarla da bağlantılıdır,” diyen Lammert, meselenin bu hafta açıklanacak yeni Vize Stratejisi kapsamında ele alındığını belirtti.
Lammert, Giriş-Çıkış Sistemi’nin (EES) yeni kurallar getirmediğini, yalnızca mevcut Şengen düzenlemelerinin daha etkin uygulanmasını sağladığını vurguladı.
“Vizesiz seyahat hakkı bulunan ülke vatandaşları, Şengen Bölgesi’nde 180 gün içinde en fazla 90 gün kalabilir. Bunun ötesindeki kalışlar vize ya da ulusal düzenlemelerle güvence altına alınmalıdır,” dedi.
Ulaştırma Bakanı’ndan üç çözüm önerisi
Ulaştırma Bakanı Aleksandar Nikoloski, dün Blace Sınır Kapısı’nda protestoya destek verdi. Nikoloski, Şubat ve Mart aylarının en iyi şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ve Şengen ülkelerinin çözüm bulması gerektiğini söyledi.
Nikoloski’ye göre üç olası çözüm bulunuyor:
Taşımacılar için yeni elektronik kayıt sisteminin uygulanmasının ertelenmesi,
Şengen’de kalış süresinin en az 250 güne çıkarılması,
Profesyonel sürücülerin turist değil, mesleki statüyle değerlendirilmesi ve bunun özel kurallar ya da çalışma vizeleri yoluyla düzenlenmesi (İsviçre örneğinde olduğu gibi).
Aksi halde bunun sadece Makedonya ve bölge değil, Avrupa ekonomisi için de ciddi sonuçlar doğuracağını ifade etti.
Öte yandan Meclis Avrupa İşleri Komisyonu Başkanı Antonio Milošoski, Kıbrıs’ın AB dönem başkanlığı kapsamında Brüksel gündemine kamyon şoförlerinin protestosunun taşınmasını talep etti.
Yeni sistemin ve sınır blokajlarının olası etkilerine ticaret odaları ve iş dünyası örgütleri de dikkat çekti.
