Sırbistan’da düzenlenen parlamento seçimlerinde çoğunluğu elde eden Öğrenci Listesi (Studentska lista), ordu reformu programında altı aylık gönüllü askerlik hizmetini öngörüyor. Önceki hükümetin üzerinde çalıştığı zorunlu askerlik uygulamasına ise programda yer verilmiyor.
Sırbistan merkezli Blic gazetesinin aktardığı programa göre, askerlerin maaşlarının artırılması, devlet destekli konut kredilerinin sağlanması ve Topçider’deki asker ölümleri ile Mi-17 helikopterinin düşmesine ilişkin dosyaların yeniden açılması planlanıyor.
Program kapsamında, gönüllü askerlik hizmeti aracılığıyla her yıl yaklaşık 3 bin gencin orduya kazandırılması hedefleniyor.
Gönüllü askerlere aylık en az 20 bin dinar ödeme yapılması ve askerlikte geçirilen sürenin çalışma kıdemine dahil edilmesi öngörülüyor. Ayrıca gönüllü askerlik hizmetini tamamlayanların en az yüzde 25 ila 30’unun profesyonel ordu kadrosuna katılması amaçlanıyor.
Aktif yedek kuvvetlerin ise sürekli sözleşmeyle görev yapan 3 bin yedek askerden oluşması planlanıyor. Bu personelin yılda 45 güne kadar görevlendirilmesi öngörülüyor.
Yedek askerlere maaşlarının yanı sıra yaklaşık 5 bin dinar tutarında günlük arazi görevi tazminatı, 13. maaş veya yüzde 5 ila 10 arasında ek ödeme yapılması ve kamu kurumlarında işe alımlarda kolaylık sağlanması planlanıyor.
Askerlere maaş artışı ve konut kredisi
Programın ilk maddesinde askerlerin temel maaşlarının artırılması yer alıyor.
Nöbet, gece çalışması ve tehlikeli görevler için özel tazminatların getirilmesi, arazi görevlerinde ise günlük ödemelerin tam olarak yapılması öngörülüyor.
Ayrıca tüm askeri personele devlet destekli, yüzde 1 ila 2 faiz oranına sahip konut kredisi sağlanması planlanıyor.
Sırbistan’ın hava savunması için “SOVA 24” sistemi
Programda, Sırbistan topraklarının tamamını kapsayacak, çok katmanlı ve entegre bir hava savunma sisteminin kurulması hedefleniyor.
“SOVA 24” adı verilen sistemin üç katmandan oluşması öngörülüyor.
Kısa menzilli savunma katmanının 20 ila 30 kilometre, orta menzilli katmanın 30 ila 100 veya 170 kilometre, uzun menzilli katmanın ise 170 ila 300 kilometre mesafede etkili olması planlanıyor.
Programda ayrıca hava kuvvetlerinin sıkı denetlenen bir mali plan doğrultusunda modernize edilmesi ve hızlı müdahale amacıyla sürekli hazır durumda tutulması öngörülüyor.
Savunma sanayisi fabrikalarının “akıllı fabrikalara” dönüştürülmesi ve teknik fakültelerle iş birliği içinde Ulusal Askeri Elektronik Merkezi kurulması da hedefler arasında yer alıyor.
Topçider, Mi-17 ve “Yıldırım Darbesi” olayları yeniden soruşturulacak
Öğrenci Listesi, savunma sistemi içinde meydana gelen bazı şüpheli ölüm olaylarının yeniden soruşturulacağını açıkladı.
Bunlar arasında 2004 yılında Topçider’de iki muhafız askerinin hayatını kaybetmesi, 2015 yılında Mi-17 askeri helikopterinin düşmesi ve 2021 yılında “Munjeviti udar” (Yıldırım Darbesi) adlı askeri tatbikatta bir astsubayın ölümü bulunuyor.
Ayrıca 2017 yılında ordudan çok sayıda personelin ayrılmasının nedenlerine ilişkin kapsamlı bir soruşturma yürütülmesi planlanıyor.
Soruşturmanın amacı, söz konusu olaylarda bireysel disiplin ve cezai sorumlulukların belirlenmesi olarak ifade ediliyor.
Savunma sanayisindeki yolsuzluk iddiaları araştırılacak
Program kapsamında hükümete bağlı, kurumlar arası bağımsız bir komisyon kurulması da öngörülüyor.
Komisyonun silah üretimi, tedariki ve ihracatında yaşanan usulsüzlükleri, yetki suistimallerini ve yolsuzluk iddialarını incelemesi planlanıyor.
Sırbistan’ın devlet kontrolündeki savunma şirketi Jugoimport SDPR’nin ise temel faaliyet alanı olan silah ticaretine yeniden odaklanması hedefleniyor.
Savunma sisteminin hükümet, parlamento, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Bilgi Edinme Komiserliği tarafından sivil ve demokratik denetime tabi tutulacağı belirtiliyor.
Programda ayrıca yönetici pozisyonlarına yalnızca alanında uzman ve geçmişinde şaibeli durumlar bulunmayan kişilerin atanacağı ifade ediliyor.
Savunma harcamaları GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarılacak
Öğrenci Listesi temsilcisi Luka Ponorac, daha önce Sırbistan Radyo Televizyonuna (RTS) yaptığı açıklamada, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarılmasını hedeflediklerini söylemişti./BALKAN POSTASI