Analiz

Refik Kahraman Balkan coğrafyası, tarih boyunca küresel güç dengelerinin ve stratejik hamlelerin merkez üssü olmuştur. Bu coğrafyanın kilit taşlarından biri olan Kosova, bugün yalnızca bölgesel istikrarıyla değil, aynı zamanda bünyesinde barındırdığı sinsi bir tehdit olan FETÖ (Fetullahçı Terör Örgütü) yapılanmasıyla da karşı karşıyadır. Türkiye’nin yıllardır süren uyarıları ve örgüt elebaşı Fetullah Gülen’in ölümüyle başlayan yeni süreç, Kosova için bir “karar anı” niteliğindedir. Fetullah Gülen’in 20 Ekim 2024’te Amerika’da ölümü, örgüt içindeki hiyerarşik çözülmeyi ve güç savaşlarını tetikleyerek dağılma sürecini resmen başlatmıştır. Artık ortada tek bir “sözde lider” değil, rant kavgasına düşmüş parçalı bir yapı vardır. Bu durum, örgütün yurt dışındaki eğitim kisvesi altındaki yapılanmalarını her zamankinden daha kırılgan hale getirmektedir. Buna ek olarak, küresel siyasi iklim de FETÖ’nün aleyhine dönmektedir. […]

Bayram POMAK Kosova, 9 Şubat 2025 tarihinde yapılan genel seçimlerden bu yana siyasi krizlerden bir türlü kurtulamadı. Önce seçimlerin ardından meclisin aylarca kurulamaması, ardından ise hükümetin oluşturulamaması nedeniyle ülke, bir yıl içinde iki kez genel seçime gitmek zorunda kaldı. Yılın başında, yani 9 Şubat’ta yapılan genel seçimlerin ardından, aynı yılın sonunda 28 Aralık’ta yeniden genel seçimler düzenlendi. Bu, Kosova’da aynı yıl içerisinde yapılan dördüncü seçim oldu. Nitekim 2025 yılında iki genel seçim, bir yerel seçim ve yerel seçimlerin ikinci turu olmak üzere toplam dört seçim gerçekleştirildi. 9 Şubat’ta yapılan seçimlerde %42 oy alan Başbakan Kurti’nin partisi Vetëvendosje, bu kez oy oranını %51’e çıkararak tek başına hükümeti kurmayı başardı. Ancak yeni hükümet ancak bir yıl sonra, 11 Şubat’ta kurulabildi. Vetëvendosje, diğer […]

Bayram POMAK Rusya’nın Kosova’ya yönelik dezenformasyon faaliyetlerinin temel hedeflerinden biri, ülkedeki etnik milliyetçilikleri körükleyerek toplumsal kutuplaşmayı artırmak ve etnik gerilimleri çatışma boyutuna taşımaktır. Bu bağlamda yürütülen propaganda yalnızca yalan haber üretimi ve dezenformasyonla sınırlı olmayıp, daha geniş ölçekli ve sistematik bir stratejik yönlendirme sürecinin parçası olarak ele alınmalıdır. Konunun kapsamlı biçimde analiz edilmesi; kullanılan araçların, aktörlerin ve hedeflenen sosyo-politik sonuçların derinlemesine araştırılmasını gerektirmektedir. Rusya bu propaganda faaliyetlerini çoğunlukla merkezleri Sırbistan’da bulunan veya Sırbistan üzerinden etkili biçimde faaliyet gösteren Telegram kanalları, Russia Today (RT) ve Sputnik gibi medya ağları üzerinden yürütmektedir. Bu ağlar aracılığıyla üretilen içeriklerin ana amacı, Kosova’yı uluslararası kamuoyu nezdinde “başarısız devlet” olarak göstermek ve özellikle Sırp azınlığın haklarının korunmasında Kosova kurumlarının yetersiz kaldığı algısını güçlendirmektir. Bu “başarısızlık” anlatısı, […]

BAYRAM POMAK 2025 yılı, Kosova açısından birçok yönüyle “kayıp yıl” olarak kayda geçti. 9 Şubat’ta yapılan genel seçimlerin ardından hükümet kurma sürecinin tıkanması, yalnızca siyasi kurumları değil, devletin işleyişini ve toplumun geleceğe dair beklentilerini de olumsuz etkiledi. Meclis, hükümet kurma girişimleri kapsamında tam 60 kez toplandı; ancak hiçbir oturum somut bir sonuca ulaşamadı. Bu durumun mali boyutu kadar zaman kaybı yönü de ağırdır: Kosova, neredeyse bir yıl boyunca siyasi belirsizlik içinde yönetimsel kapasitesini önemli ölçüde kaybetti. Bu süreçte iktidar ile muhalefet arasında yoğun bir siyasal psikoloji ve söylem savaşı yaşandı. İktidar blokunun ana stratejisi, sürecin tıkanmasından muhalefeti sorumlu tutmak oldu. Muhalefet ise aynı şekilde iktidarın başarısızlığını öne çıkararak seçmeni ikna etmeye çalıştı. Ancak zaman içinde ortaya çıkan tablo, muhalefetin değil […]

Bayram POMAK Kosova, bu yılın başında 9 Şubat tarihinde genel seçimlerini gerçekleştirdi. Seçimlerden iktidar partisi Vetëvendosje (VV), yüzde 42 oy oranıyla birinci çıktı. Ancak bu sonuç, Vetëvendosje’nin tek başına hükümeti kurması için yeterli olmadı. Kosova Meclisi’nde hükümeti kurmak için gerekli olan 61 milletvekili sayısına ulaşılamazken, VV 48 sandalyede kaldı. Öte yandan Kosova’daki seçim sistemi, bir partinin tek başına iktidara gelmesine yapısal olarak çok fazla imkân tanımamaktadır. Bunun nadir istisnası, Vetëvendosje’nin bir önceki seçimlerde yüzde 51 oy alarak tek başına iktidara gelmiş olmasıdır. Dolayısıyla mevcut sistem, siyasal yapıyı neredeyse koalisyon hükümetlerine zorlamaktadır. Aslında Vetëvendosje, azınlık topluluklarına ayrılan 10 milletvekilliği ile diğer küçük partilerden birkaç milletvekilinin desteğini alarak hükümeti görece kolay bir şekilde kurabilecek konumdaydı. Ancak buna rağmen, beklenmedik bir biçimde siyasi […]

Bayram POMAK 2025 yılı, Kosova halkı için adeta bir “seçim yılı” oldu. Yılın başından bu yana vatandaşlar üç kez sandığa gitti. İlk olarak 9 Şubat’ta genel seçimler, ardından 12 Ekim’de yerel seçimler ve son olarak 9 Kasım’da yerel seçimlerin ikinci turu gerçekleştirildi. Yerel seçimler, olağan koşullar altında değil, adeta “olağanüstü” bir siyasi atmosferde yapıldı. Çünkü 9 Şubat’ta gerçekleşen genel seçimlerin ardından hükümet kurulamamış ve yerel seçimler, görevde bulunan geçici hükümetle yürütülmek zorunda kalınmıştı. Bu durum geniş kesimler tarafından eleştirilse de herhangi bir değişiklik yaşanmadı; hükümet yine kurulamadı. Muhalefet, iktidarı süreci yerel seçimlere kadar bilinçli şekilde ertelemekle suçladı. Hatta hükümetin kurulamamasının temelinde yaklaşan yerel seçimlerin olduğu yönündeki görüşler kamuoyunda güç kazandı. Ne var ki yerel seçimlerin ikinci turu tamamlanmasına rağmen hâlâ […]

Bayram POMAK Kosova’da başörtüsü meselesi zaman zaman gündeme gelmekte ve kamuoyunda tartışmalara neden olmaktadır. Konunun en son gündeme gelmesi geçen hafta yaşandı. Kosova Yüksek Mahkemesinin aldığı bir karar tartışmaları yeniden alevlendirdi. Özellikle dış basında ‘‘Kosova’da başörtüsü yasaklandı’’ şeklinde haberleştirildi. Konuyu daha iyi anlamak açısında buraya nasıl gelindi bunu arka planını anlamakta fayda var. Başörtüsü meselesi ilk olarak 2010 yılının Mayıs ayında Eğitim Bakanlığının ‘‘Orta öğretim Öğrencileri için iyi hal kuralları ve disiplin önlemlerine ilişkin’’ İdari Yönetmeliği ile gündeme gelmeye başladı. Çünkü bu yönergenin üçüncü maddesi 1.3 fıkrası ‘‘Dini üniforma giymek yasaktır’’ diyordu. Bu kararın alınmasından sonra Kosova’da İslami hassasiyeti olan insanlar başkent Priştine’de bu yönetmeliği protesto etmeye başladı. Dönemin Eğitim Bakanı yaptığı açıklamada ‘‘Yönetmelik, başörtüsü veya herhangi bir dini sembol […]