Analiz

Bayram POMAK Kosova’nın 2025 yılının başından 2026 sonbaharına kadar yaşadığı süreç, bağımsızlık sonrası dönemin belki de en uzun, en yorucu ve en karmaşık kurumsal krizlerinden biri olarak tarihe geçecek. Meclis Başkanlığı seçimiyle başlayan, hükümet kurma girişimleriyle derinleşen, peş peşe seçimlerle devam eden ve nihayet Cumhurbaşkanlığı makamında düğümlenen bu kriz, yalnızca Kosova’nın parlamenter sisteminin sınırlarını değil, ülkedeki siyasi güç dengelerinin nasıl değiştiğini de gösterdi. Her şey 9 Şubat 2025 genel seçimleriyle başladı. İktidardaki Vetëvendosje, 2021 seçimlerinde yakaladığı yüzde 51’lik büyük başarıyı bu kez tekrarlayamadı. Buna rağmen yaklaşık yüzde 42 oyla seçimlerden yine açık ara birinci parti çıktı. Ancak birinci olmak hükümeti kurmaya yetmiyordu. Vetëvendosje’nin Mecliste gerekli çoğunluğu yoktu. Muhalefet partileri Vetevendosje ile koalisyona yanaşmıyor, Vetevendosje ise seçimlerin açık ara galibi olduğu […]

Kosova Uzman Daireleri’nin Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi hakkında verdiği ilk derece kararı, dört eski UÇK yöneticisinin belirli savaş suçlarındaki bireysel sorumluluğunun yanı sıra Kosova’nın kurtuluş mücadelesine ilişkin tarihsel anlatı ve uluslararası ceza adaletinin meşruiyeti üzerine tartışmaları gündeme taşıyor. Bayram Pomak, kararın hukuki kapsamını, ortak suç amacı tartışmasını, temyiz sürecinde öne çıkabilecek meseleleri ve hükmün Kosova ile bölge siyaseti üzerindeki etkilerini değerlendiriyor. Giriş Kosova Uzman Daireleri’nin Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi hakkında verdiği ilk derece kararı, yalnızca dört kişinin cezai sorumluluğunu belirleyen bir hüküm değildir. Karar, Kosova’nın kurtuluş mücadelesine ilişkin tarihsel anlatıyı, bağımsız devletin kurucu kadrolarını ve uluslararası ceza adaletinin güvenilirliğini aynı anda tartışmaya açmıştır. Bununla birlikte hukuki ve siyasi değerlendirmeyi birbirinden […]

Bayram POMAK Kosova’da uzun yıllardır İslam ve Müslümanlar hakkında yapılan bazı yayınlara baktığınızda, insan ister istemez aynı soruyu soruyor: Neden konu ne olursa olsun, işin ucu mutlaka “radikalleşme”, “terörizm”, “Araplaşma”, “yabancı nüfuz” ya da “İslamlaşma” tartışmasına bağlanıyor? Bir cami yapılır, arkasında hangi devlet var diye sorulur. Bir genç dindarlaşır, radikalleşme konuşulur. Bir kadın başörtüsü takar, “Araplaşma” tartışması başlatılır. Bir dinî kurum faaliyet gösterir, yabancı nüfuz gündeme getirilir. Elbette bunların tamamının tek bir merkezden yönetildiğini söylemek için elimizde somut bir belge yok. Böyle bir iddiayı ortaya atmak da doğru olmaz. Ancak farklı medya organlarında yıllardır aynı kavramların, aynı korkuların ve aynı çerçevelerin tekrar edilmesi de görmezden gelinecek bir durum değildir. Çünkü artık tek tek haberlerden söz etmiyoruz. Ortada bir dil var. […]

Mahir YAĞCILAR Her seçimde her parti için başarının temel göstergesi oy artışıdır. Oy artışı her parti için önemli,  bizim olayımızda ise KDTP’nin başarısından öte toplumumuzun gücü ve başarısıdır. Doğal olarak her parti için hükümeti yönetme veya hükümette yer alma ve genel olarak toplumsal söz sahipi olması siyasi hedeflerin başında yer almaktadır. Seçim sonuçları partilerin siyasi pozisyonunu belirler ve toplumsal-siyasi ağırlığını ortaya koyar, itibarını sağlar. Kosova Türk Toplumu ve partileri olayında da durum benzerdir, ancak seçimlere tek Türk partisi katılımı olayında durum biraz farklıdır, çünkü iki sandalyenin kazanılması için belli bir oy sayısı ve yüzdeliğin sağlanılmasına gerek kalmaz. Tek partinin katılımıyla gerçekleşen seçimlerde oy sayısı ne olursa olsun tek katılan partiye otomatik olarak Türk toplumuna öngörülmüş olan iki sandalye tahsis edilmektedir. […]

Mahir Yağcılar Her seçimde her parti için başarının temel göstergesi oy artışıdır. Oy artışı her parti için önemli,  bizim olayımızda ise KDTP’nin başarısından öte toplumumuzun gücü ve başarısıdır. Doğal olarak her parti için hükümeti yönetme veya hükümette yer alma ve genel olarak toplumsal söz sahipi olması siyasi hedeflerin başında yer almaktadır. Seçim sonuçları partilerin siyasi pozisyonunu belirler ve toplumsal-siyasi ağırlığını ortaya koyar, itibarını sağlar. Kosova Türk Toplumu ve partileri olayında da durum benzerdir, ancak seçimlere tek Türk partisi katılımı olayında durum biraz farklıdır, çünkü iki sandalyenin kazanılması için belli bir oy sayısı ve yüzdeliğin sağlanılmasına gerek kalmaz. Tek partinin katılımıyla gerçekleşen seçimlerde oy sayısı ne olursa olsun tek katılan partiye otomatik olarak Türk toplumuna öngörülmüş olan iki sandalye tahsis edilmektedir. […]

Mahir Yağcılar:  Siyasi partiler için başarı nedir, ölçüsü nedir sorulursa, cevabı  seçimler  performansı, toplumsal sorunlarının karşılanması, toplumsal sürdürebilirliğin ve refahın sağlanılması, parlamento ve devlet kurumlarında oluşturulan etki indikatörlerine göre verilmesi lazım. Diğer taraftan siyasi başarının ilk basamağı oy oranı ve sayısını artırmak, iktidar olmak veya kaoalisiyonlarda aktif rol oynamaktır, toplumsal güveni ve istikrarlığı sağlamaktır. Ondan dolayı siyasette başarı elde etme süreci karmaşık bir süreçtir, tek bir indikatöre göre belirlenemez. 2001 yılından beri bugüne kadar Kosova Seçimleri sürecinde, Kosova Türk Toplumu adına KDTP her seçimde yer almış, her seçimde milletvekili ve her hükümette Kosova Türk Toplumunu temsil etmiştir. Bugüne kadar gerçekleşen 11 seçimden 7’de Kosova Türk Toplumu adına diğer partiler veya bağımsız adayların katıldığını görmekteyiz. 2001 yılından 2010 yılına kadar Kosova Geçici Özyönetim Anayasası […]

Refik Kahraman Balkan coğrafyası, tarih boyunca küresel güç dengelerinin ve stratejik hamlelerin merkez üssü olmuştur. Bu coğrafyanın kilit taşlarından biri olan Kosova, bugün yalnızca bölgesel istikrarıyla değil, aynı zamanda bünyesinde barındırdığı sinsi bir tehdit olan FETÖ (Fetullahçı Terör Örgütü) yapılanmasıyla da karşı karşıyadır. Türkiye’nin yıllardır süren uyarıları ve örgüt elebaşı Fetullah Gülen’in ölümüyle başlayan yeni süreç, Kosova için bir “karar anı” niteliğindedir. Fetullah Gülen’in 20 Ekim 2024’te Amerika’da ölümü, örgüt içindeki hiyerarşik çözülmeyi ve güç savaşlarını tetikleyerek dağılma sürecini resmen başlatmıştır. Artık ortada tek bir “sözde lider” değil, rant kavgasına düşmüş parçalı bir yapı vardır. Bu durum, örgütün yurt dışındaki eğitim kisvesi altındaki yapılanmalarını her zamankinden daha kırılgan hale getirmektedir. Buna ek olarak, küresel siyasi iklim de FETÖ’nün aleyhine dönmektedir. […]

Bayram POMAK Kosova, 9 Şubat 2025 tarihinde yapılan genel seçimlerden bu yana siyasi krizlerden bir türlü kurtulamadı. Önce seçimlerin ardından meclisin aylarca kurulamaması, ardından ise hükümetin oluşturulamaması nedeniyle ülke, bir yıl içinde iki kez genel seçime gitmek zorunda kaldı. Yılın başında, yani 9 Şubat’ta yapılan genel seçimlerin ardından, aynı yılın sonunda 28 Aralık’ta yeniden genel seçimler düzenlendi. Bu, Kosova’da aynı yıl içerisinde yapılan dördüncü seçim oldu. Nitekim 2025 yılında iki genel seçim, bir yerel seçim ve yerel seçimlerin ikinci turu olmak üzere toplam dört seçim gerçekleştirildi. 9 Şubat’ta yapılan seçimlerde %42 oy alan Başbakan Kurti’nin partisi Vetëvendosje, bu kez oy oranını %51’e çıkararak tek başına hükümeti kurmayı başardı. Ancak yeni hükümet ancak bir yıl sonra, 11 Şubat’ta kurulabildi. Vetëvendosje, diğer […]

Bayram POMAK Rusya’nın Kosova’ya yönelik dezenformasyon faaliyetlerinin temel hedeflerinden biri, ülkedeki etnik milliyetçilikleri körükleyerek toplumsal kutuplaşmayı artırmak ve etnik gerilimleri çatışma boyutuna taşımaktır. Bu bağlamda yürütülen propaganda yalnızca yalan haber üretimi ve dezenformasyonla sınırlı olmayıp, daha geniş ölçekli ve sistematik bir stratejik yönlendirme sürecinin parçası olarak ele alınmalıdır. Konunun kapsamlı biçimde analiz edilmesi; kullanılan araçların, aktörlerin ve hedeflenen sosyo-politik sonuçların derinlemesine araştırılmasını gerektirmektedir. Rusya bu propaganda faaliyetlerini çoğunlukla merkezleri Sırbistan’da bulunan veya Sırbistan üzerinden etkili biçimde faaliyet gösteren Telegram kanalları, Russia Today (RT) ve Sputnik gibi medya ağları üzerinden yürütmektedir. Bu ağlar aracılığıyla üretilen içeriklerin ana amacı, Kosova’yı uluslararası kamuoyu nezdinde “başarısız devlet” olarak göstermek ve özellikle Sırp azınlığın haklarının korunmasında Kosova kurumlarının yetersiz kaldığı algısını güçlendirmektir. Bu “başarısızlık” anlatısı, […]