Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden kurbanların naaşları, on tabut içinde bugün sabah saatlerinde Saraybosna yakınlarındaki Visoko’dan gözyaşları ve dualar eşliğinde son yolculuklarına uğurlandı. Tabutlar, 11 Temmuz’da toplu cenaze namazı ve defin töreninin yapılacağı Potoçari Anıt Merkezi’ne götürülecek.
Kurbanların aileleri ve vatandaşlar, 1995 yılında Ratko Mladiç komutasındaki birlikler tarafından Srebrenitsa ve çevresinde düzenlenen toplu infazlarda öldürülen kurbanların naaşlarına saygı gösterdi. Uğurlama sırasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler okundu, dualar edildi, gözyaşları döküldü ve tabutları taşıyan, Bosna-Hersek bayraklarıyla örtülü kamyonun üzerine çiçekler bırakıldı.
Konvoyun Ilijaš, Vogošća ve Saraybosna’da kısa molalar vermesi planlandı. Saraybosna’da Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı binası, Öldürülen Saraybosnalı Çocuklar Anıtı, Markale Pazarı ve Belediye Binası önünden geçilecek. Daha sonra konvoy Srebrenitsa’ya hareket edecek, şehir camisinin önünde duracak ve ardından Potoçari’ye ulaşacak.
80 yaşındaki Mursa Omeroviç, kurbanların naaşlarını uğurlamak için Amerika’dan geldiğini söyledi. Srebrenitsalı olduğunu ve şu anda Amerika’da yaşadığını belirten Omeroviç, bunun katıldığı ilk cenaze töreni olduğunu ifade etti. Soykırımdan sağ kurtulan Omeroviç, eşi Süleyman’ın, üç kardeşinin, dört kuzeninin ve birçok yakın akrabasının soykırımda öldürüldüğünü anlattı.
Visoko’dan Hatice Semiç de her yıl Srebrenitsa soykırımı kurbanlarını uğurlamak için geldiğini belirtti. Semiç, “Buraya kurbanlara veda etmek için geliyoruz. Her yıl çiçek bırakıyor ve Fatiha okuyorum” dedi.
Potoçari’de toplu cenaze
Bu yıl defnedilecek kurbanların yaşları 20 ile 56 arasında değişiyor. Aralarında öldürüldüklerinde 20’li yaşlarında olan üç genç de bulunuyor. Kurbanların naaşları yıllar sonra Vlasenica, Zvornik, Bratunac ve Srebrenitsa çevresindeki farklı toplu mezarlardan çıkarıldı.
Bu yıl defnedilecek en genç kurban, 1975 doğumlu Senad Jusiç’tir. Öldürüldüğünde sadece 20 yaşındaydı. Temmuz 1995’te Bratunac bölgesinde kayboldu, naaşı ise 2022 yılında “Kameničko Brdo” bölgesinde bulundu.
En yaşlı kurban ise 1939 doğumlu Ramo Dautoviç’tir. Srebrenitsa doğumlu olan Dautoviç, Zvornik bölgesinde kayboldu. Naaşı 2001 yılında Kamenica–Čančari toplu mezarında bulundu. Daha önce defnedilen kardeşi Juso’nun yanına defnedilecek.
Bu yıl da bir oğul babasının yanına, bir kardeş kardeşinin yanına, bir kuzen kuzeninin yanına defnedilecek. Nuko Nukiç, baba tarafından dört kuzeninin daha önce defnedildiği mezarlığa gömülecek.
11 Temmuz’da Potoçari Anıt Merkezi mezarlığında defnedilecek kurbanların isimleri şunlardır:
Senad Jusiç, Muriz Barakoviç, Hamed Musiç, Ramo Aliç, Muhidin Osmanoviç, Huso Qerimoviç, Nuko Nukiç, Ahmet Guşter, Asim Kuniç ve Ramo Dautoviç.
Podrinje Kimlik Tespit Merkezi’nde, aileleri henüz defin izni vermemiş 10 kimliği belirlenmiş kurbanın naaşı daha bulunmaktadır. Ayrıca DNA analiziyle kimlikleri tespit edilmiş ancak aileleri resmi kimlik tespit sürecini henüz tamamlamamış 36 kurbanın naaşları da merkezde tutulmaktadır.
Ailelerin defin için beklemesinin en önemli nedeni, bulunan iskeletlerin eksik olmasıdır. Birçok aile, yeni toplu mezarların açılmasını ve yakınlarına ait bir kemik parçasının daha bulunmasını umut ederek defin kararını ertelemektedir.
Bosna-Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, Srebrenitsa soykırımının 900 kurbanını ve diğer savaş kurbanlarını aramaya devam etmektedir. Ülkede hâlâ toplam 7.566 kişinin naaşına ulaşılamamıştır.
