Belgrad Üniversitesi Rektörü Vladan Đokić’in telefonunun İsrail merkezli NSO Group tarafından geliştirilen Pegasus casus yazılımıyla hacklendiği, eski savcı Rade Bajić’in ise benzer bir saldırının hedefi olduğuna ilişkin uyarı aldığı bildirildi.
Kanada merkezli Citizen Lab, pazartesi günü yayımladığı araştırmayı Belgrad merkezli Share Vakfı ile birlikte yürüttüğünü açıkladı.
Araştırmacılara göre bu olay, Sırbistan’da öğrenciler, muhalif siyasetçiler ve aktivistlere karşı gözetleme teknolojilerinin kullanıldığı vakaların sonuncusu oldu.
TEK BİR TIKLAMA BİLE GEREKMEDİ
Citizen Lab, Đokić’in talebi ve onayı doğrultusunda iPhone’undaki verileri Share Vakfı ile birlikte analiz etti. İnceleme sonucunda cihazın 2026 yılında NSO Group’un Pegasus casus yazılımıyla enfekte edildiği yüksek güven düzeyiyle tespit edildi.
Saldırıda “zero-click” olarak bilinen yöntem kullanıldı. Bu yöntemde telefonun casus yazılımla enfekte edilmesi için kullanıcının herhangi bir bağlantıya tıklaması veya dosya açması gerekmiyor.
Đokić, Sırbistan’daki öğrenci hareketine açıkça destek veriyor. Protestocu öğrencilere karşı hükümete destek vermeyi reddeden Đokić’in bu nedenle yoğun baskı altında olduğu belirtiliyor.
Citizen Lab’a göre yetkililer 31 Mart’ta Đokić’in çalışma alanlarında arama yaptı ve bilgisayarlarla sunuculara el koydu. Đokić, eylül ayına kadar yaklaşan seçimlerde Öğrenci Listesi’nin olası liste başı adaylarından biri olarak sıkça gündeme gelirken, hükümet yanlısı medyanın da hedefinde yer aldı.
BAJIÇ: TEK NEDEN GENELKURMAY DAVASI
Rade Bajić, Belgrad Organize Suçlar Savcılığında kıdemli savcılık danışmanı olarak görev yaptı ve Genelkurmay binasıyla bağlantılı yolsuzluk soruşturmasında çalıştı.
Soruşturma, üst düzey devlet yetkililerinin eski Genelkurmay kompleksinin kültürel varlık statüsünü yasa dışı şekilde kaldırdığı iddialarını kapsıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın yatırım şirketi söz konusu kompleksi yeniden geliştirmeyi planlamış, ancak şirket geçen yılın sonunda projeden çekilmişti.
Bajić, Kasım 2025’te herhangi bir açıklama yapılmadan dosyadan alındığını, bu yıl şubat ayında ise bir protesto sırasında davaya siyasi müdahalede bulunulduğunu kamuoyu önünde dile getirdiğini belirtti.
Citizen Lab raporuna göre Bajić, 13 Ağustos’ta Apple’dan tehdit bildirimi aldı. 27 Ağustos’ta ise kendisine ikinci bir hatırlatma gönderildi. Citizen Lab, bu tür bildirimleri bir cihazın paralı casus yazılımların hedefi olduğuna dair güvenilir bir gösterge olarak değerlendiriyor.
Bununla birlikte, Bajić ve Citizen Lab henüz telefonun gerçekten hacklenip hacklenmediğini ve saldırının hangi yöntemle gerçekleştirildiğini kesin olarak belirleyemedi.
Bajić, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bana göre bu davadaki görevim, bu yasa dışı casus yazılım saldırısının tek nedeniydi” dedi.
Apple, Reuters’a 13 Ağustos’ta bir grup kullanıcıya tehdit uyarısı gönderdiğini doğrularken, bu iki vaka hakkındaki sorulara doğrudan yanıt vermedi. Yazılımını yalnızca hükümetlere sattığını belirten NSO Group ise sorulara yanıt vermedi.
ABD hükümeti, NSO Group’u 2021 yılında kara listeye almıştı. Sırbistan İçişleri Bakanlığı yetkilileri ise daha önce siber casusluk suçlamalarını reddetmişti.
EN AZ 16 KİŞİ HEDEF ALINDI
Share Vakfı geçen ay yayımladığı araştırmada, 29 Mart’ta gerçekleştirilen yerel seçimler öncesinde öğrenciler, aktivistler ve muhalefet partilerinin üyelerinin de aralarında bulunduğu en az 14 kişinin gelişmiş casus yazılımların hedefi olduğunu açıklamıştı.
Bu vakalarda en az bir cihazın Pegasus ile enfekte edildiği tespit edilmişti.
Citizen Lab’a göre son iki vakayla birlikte Sırbistan’da paralı casus yazılımların hedefi olduğu veya bu yazılımlardan etkilendiği kamuoyuna yansıyan sivil toplum temsilcilerinin sayısı en az 16’ya yükseldi./BALKAN POSTASI
