Kosova Uzman Savcılığı, eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin Lahey’de yargılandığı adaleti engelleme davasında suçlu bulunarak 6 yıl hapse mahkûm edilmesini talep etti. Savunma ise suçlamaları destekleyecek yeterli kanıt bulunmadığını belirterek Thaçi’nin tüm suçlamalardan beraat ettirilmesini istedi.
Kosova Uzman Savcılığı (ZPS), eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin, kendisi ve Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) diğer üç eski yöneticisi hakkında yürütülen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar davasında adaleti engellemeye çalıştığını savundu.
Uzman Savcı Joshua Hafetz, perşembe günü yapılan kapanış konuşmasında, “Savcılığın yönelttiği ve kanıtladığı suçlamalar birer suçtur. Bu mahkemedeki yargı sürecine müdahale etme ve süreci engelleme girişimi, adaletin doğru biçimde uygulanmasına yönelik bir tehdit oluşturmaktadır” dedi.
Thaçi’nin avukatı Sophie Menegon ise savcılığın ileri sürdüğü delillerin zayıf olduğunu belirterek, 6 yıllık hapis talebinin hukuki ve olgusal temelden yoksun olduğunu savundu.
Menegon, savcılığın Thaçi’nin aylar boyunca gizlice kaydedilen görüşmelerini ve ayrıcalıklı olmayan telefon konuşmalarını, eşi ve oğluyla yaptığı görüşmeler de dâhil olmak üzere, yürütülen geniş kapsamlı gözetim tedbirlerini haklı çıkarmak için kullandığını öne sürdü.
“Deliller zayıf, suçlamalar hem hukuki hem de olgusal açıdan zayıftır. Bunlar, Thaçi’nin yöneltilen bütün suçlamalardan beraat ettirilmesini gerektiriyor” diyen Menegon, cezaevindeki konuşmaların tanıklar veya dava üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığını söyledi.
Davanın ilk kapanış oturumunda yalnızca Thaçi mahkeme salonunda hazır bulunurken, diğer sanıklar duruşmaya video bağlantısıyla katıldı.
Savcılık ve savunma, üç gün boyunca kapanış konuşmalarını sunacak.
Diğer sanıklar için de hapis talebi
Savcılık, davadaki diğer sanıkların da suçlu bulunarak hapis cezasına çarptırılmasını istedi.
Buna göre:
Hajredin Kuçi için 9 ay,
Fadil Fazliu için 3 yıl,
Isni Kilaj için 3 yıl,
Bashkim Smakaj için 3 yıl hapis cezası talep edildi.
Savcılık ayrıca Thaçi’nin bu davada suçlu bulunması hâlinde verilecek cezanın, “6 numaralı dava” olarak bilinen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar davasında verilmesi muhtemel başka bir cezanın ardından infaz edilmesini istedi.
Savcılık: Tanık ifadelerini etkilemeye çalıştılar
Uzman Savcı Kimberly West, Thaçi ve diğer sanıkların aylar boyunca savaş suçları davasındaki tanıkların ifadelerini etkilemeye çalıştıklarını ileri sürdü.
West, “Bu süreçteki iş birlikçileriyle birlikte tanıkların ifadelerine müdahale ederek yargılamayı engellemeye çalıştı ve yakalandı. Saatlerce süren kayıtlar ve bu kayıtları doğrulayan belgelerle yakalandı” dedi.
Savcılığa göre Thaçi, yakın çalışma arkadaşları, eski astları ve kendisine sadık kişiler aracılığıyla, ifadelerini kritik gördüğü tanıklara ulaşmaya çalıştı. Tanıklardan bazı ifadelerini değiştirmelerinin veya Thaçi’nin suç işlendiği iddia edilen yerlerde bulunup bulunmadığına ilişkin anlatılarını belirli bir çerçeveye uyarlamalarının istendiği öne sürüldü.
Savcılık, tanık ifadelerinin cezaevinde basıldığını ve ziyaretler sırasında görüşüldüğünü belirtti.
Savunma ise Thaçi’nin vermiş olabileceği hiçbir talimatın Uzman Daireler veya Savcılık görevlilerinin çalışmalarını engelleyecek nitelikte olmadığını savundu.
Menegon, “Savcılık, iddia edilen grup üyelerinin mahkeme görevlilerinin çalışmalarını engellemek amacıyla ortak hareket etmeyi planladığını hiçbir zaman kanıtlayamadı” dedi.
Savunmaya göre görüşmelerin ardından tanıklara müdahale edilmedi, herhangi bir tanık korkutulmadı ve hiçbir ifade değiştirilmedi.
Gizli kayıtlar tartışmanın odağında
Savcı Joshua Hafetz, duruşmada Thaçi ile diğer sanıklar arasında geçtiği belirtilen bazı görüşmelerin kayıtlarını dinletti. Hafetz, savunmanın önemli ağırlığa sahip delilleri göz ardı etmeye çalıştığını söyledi.
Savunma ise kayıtların büyük bölümünün anlaşılmaz olduğunu ve savcılık tarafından hazırlanan çözümlerin güvenilir sayılamayacağını belirtti.
Menegon, “Savcılığın hazırladığı transkriptlerde binlerce kez ‘duyulmuyor’ ifadesi yer alıyor. Ses kayıtlarının çözümlenmesi iki buçuk yıldan uzun sürdü ve savcılık kendi çalışmasını birkaç kez gözden geçirmek zorunda kaldı” dedi.
Duruşmada Thaçi ile Fadil Fazliu arasında, Rrustem Mustafa’nın tanıklığıyla ilgili olduğu belirtilen konuşmalar da dinletildi.
Savcılık, Thaçi’nin Fazliu ve onun oğlu aracılığıyla Mustafa’ya Lahey’deki savaş suçları davasında nasıl ifade vermesi gerektiğine ilişkin talimatlar gönderdiğini iddia etti.
Mahkemede dinletilen kayıtta Thaçi’nin Fazliu’ya, “On iki saat boyunca hiçbir yerde hata yapmadan konuşamaz. Kısa cevap versin; ‘evet’, ‘hayır’. İfadeleri iyi ama uzun konuştuğu için hata yapabilir. Ona cevaplarını kısaltmasını söyle” dediği duyuldu.
Savunma avukatı Menegon ise Thaçi ile Fahri Fazliu arasında iletişim kurulduğuna veya Fahri Fazliu’nun söz konusu talimatlardan haberdar olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmadığını söyledi.
Savcılık ayrıca Thaçi’nin Hajredin Kuçi aracılığıyla üç tanığı hedef aldığını; bunların ikisinin eski UÇK mensubu, birinin ise UÇK mensuplarının eylemlerinden zarar gördüğü iddia edilen bir kişi olduğunu öne sürdü.
İddia makamına göre amaç, Thaçi’nin Kasım 1998’den önceki döneme ilişkin cezai sorumluluğunu en aza indirecek bir anlatı oluşturmaktı.
Beş sanık da suçlamaları reddediyor
Thaçi, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj, Fadil Fazliu ve Hajredin Kuçi; Nisan-Kasım 2023 döneminde savaş suçları davasında çağrılan tanıkların ifadelerini etkilemeye çalışmakla suçlanıyor.
Thaçi hakkında:
Kamu görevlilerinin resmî görevlerini yerine getirmelerini engellemeye teşebbüs suçundan 3,
Yargılamanın gizliliğini ihlal ve mahkemeye itaatsizlik suçlarından 8 ayrı suçlama bulunuyor.
Smakaj, Kilaj ve Fazliu’nun her biri, kamu görevlilerini engellemeye teşebbüs ve mahkemeye itaatsizlikle suçlanıyor. Kuçi ise iki ayrı mahkemeye itaatsizlik suçlamasıyla karşı karşıya bulunuyor.
Beş sanık da suçlamaları kabul etmeyerek kendilerini suçsuz ilan etti.
Thaçi beraat ederse hemen serbest bırakılacak mı?
Kosova’da, Thaçi’nin savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar davasında beraat etmesi hâlinde ülkeye hemen dönüp dönemeyeceği de tartışılıyor.
Kosova Uzman Dairelerinin Usul ve Delil Tüzüğü’ne göre tutuklu bir sanık beraat ettiğinde, başka bir suç nedeniyle hukuka uygun biçimde tutuklu bulunmadığı veya başka bir cezayı çekmediği sürece derhâl serbest bırakılıyor.
Ancak Thaçi hakkında hem savaş suçları davasında hem de ayrı yürütülen adaleti engelleme davasında tutukluluk kararı bulunuyor. Bu nedenle savaş suçları davasında beraat etmesi, otomatik olarak serbest bırakılacağı anlamına gelmiyor. Tutukluluğunun devam edip etmeyeceğine adaleti engelleme davasına bakan hâkim karar verecek.
Thaçi, savaş suçu suçlamalarıyla tutuklandığı Kasım 2020’den bu yana Lahey’deki tutukevinde bulunuyor.
Savaş suçları davasında 45’er yıl hapis talebi
Thaçi ile UÇK’nin diğer eski yöneticileri Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi; Kosova’nın Sırbistan’dan bağımsızlığı için yürütülen 1998-1999 savaşında cinayet, işkence ve zulüm gibi suçların işlendiği iddialarıyla yargılanıyor.
Savcılık, yaklaşık 155 mağdurun bulunduğu belirtilen dava kapsamında dört sanığın da suçlu bulunmasını ve her birinin 45 yıl hapse mahkûm edilmesini istedi.
Sanıkların tamamı suçlamaları reddederek suçsuz olduklarını beyan etti.
Üç yıl süren yargılamada 130’dan fazla tanık dinlendi, 160 tanığın yazılı ifadesi ise delil olarak kabul edildi.
Kosova yargı sisteminin resmî bir parçası olan ancak uluslararası hâkim ve savcılardan oluşan Kosova Uzman Dairelerinde UÇK’nin eski yöneticilerine karşı yürütülen yargılama, Kosova’da çok sayıda tepkiye ve protestoya yol açtı./BALKAN POSTASI