Amerikalı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projeleri geliştiricisi Argent LNG, çarşamba günü Arnavutluk Hükümeti ile yılda 5 milyon tona kadar kapasiteye sahip, LNG’nin depolanması ve yeniden gazlaştırılması amacıyla karada bir terminal inşa edilmesi olasılığını değerlendirmek üzere mutabakat zaptı imzaladığını açıkladı.
Arnavutluk Altyapı ve Enerji Bakanlığı da çarşamba günü mutabakat zaptının imzalandığını Özgür Avrupa Radyosuna doğruladı.
Terminalin Trans-Adriyatik Boru Hattı’na (TAP), yapımı önerilen İyonya-Adriyatik Boru Hattı’na (IAP) ve Fier-Vlora gaz koridoruna bağlanması mümkün olabilecek.
Önerilen terminal, Batı Balkanlar ve Güneydoğu Avrupa pazarlarına gaz sağlamak amacıyla tasarlanacak. Argent LNG’ye göre terminal, bölgesel gaz piyasası anlaşmaları aracılığıyla Ukrayna’ya da destek sağlayabilecek.
Şirket, projenin maliyetine ilişkin herhangi bir tahminde bulunmadı. İnşaat için bir yer önerilip önerilmediğini ve Arnavutluk’taki terminalin yapımı için herhangi bir takvim belirlenip belirlenmediğini de açıklamadı.
Ancak Arnavutluk Altyapı ve Enerji Bakanlığı, Özgür Avrupa Radyosuna terminalin ülkenin güneyindeki Vlora’da inşa edileceğini bildirdi.
Argent LNG, finansman kapsamında ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansının (USTDA), ABD Uluslararası Kalkınma Finansman Kurumunun (DFC) ve ABD İhracat-İthalat Bankasının (EXIM Bank) yer alabileceğini açıkladı.
ABD Enerji Bakanlığı, temmuz ayında Argent LNG’ye Louisiana eyaletindeki Port Fourchon’da kurulması planlanan terminalden, ABD ile serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere LNG ihraç etme izni vermişti.
Projenin, Avrupa ve Ukrayna’nın enerji dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla tasarlanan daha geniş kapsamlı bölgesel enerji mimarisinin bir parçası olması öngörülüyor.
Bu açıklama, Kosova’ya en büyük müttefiki ABD’nin LNG tedarik projesine katılması yönünde sürekli çağrılar yapıldığı bir dönemde geldi. Kosova Başbakan Vekili Albin Kurti, temmuz ayında ülkesinin gelecekte ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz kullanma olasılığını değerlendirdiğini söylemişti.
Mutabakat zaptına ilişkin ayrıntılar
Anlaşma, Argent LNG’nin daha önce Ukrayna’nın Naftogaz Grubu ve Romanya’nın Transgaz şirketiyle imzaladığını açıkladığı mutabakat zabıtlarının devamı niteliğinde bulunuyor. Naftogaz ile anlaşma Temmuz 2026’da, Transgaz ile anlaşma ise Ağustos 2026’da imzalanmıştı.
Şirkete göre bu anlaşmalar, Arnavutluk’u Amerikan LNG’siyle desteklenen bütünleşik bölgesel tedarik mimarisinin Adriyatik ve Batı Balkanlar’daki giriş noktası hâline getiriyor.
Arnavutluk, Üç Deniz Girişimi’nin üyesidir. Taraflar, terminali bu girişimin enerji güvenliği alanındaki başlıca projelerinden biri olarak geliştirmeyi ve konumlandırmayı hedefliyor.
Taraflar; fizibilite çalışmasını ve yer değerlendirmesini ilerletmek, bağlantıların teknik planlamasını yapmak ve ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA), ABD Uluslararası Kalkınma Finansman Kurumu (DFC) ile ABD İhracat-İthalat Bankasının (EXIM) desteğini içerecek bir finansman yapısı oluşturmak amacıyla ortak çalışma grubu kuracak.
Terminalin geliştirme takvimi, Argent LNG’nin Port Fourchon’dan ilk LNG sevkiyatını 2030 yılında gerçekleştirme hedefiyle uyumlu hâle getirilecek.
Argent LNG Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Jonathan Bass, anlaşmanın imzalanmasının ardından Arnavutluk’un ABD destekli güvenli bir tedarik noktası olma fırsatına sahip olduğunu söyledi. Bass’a göre proje, Arnavutluk’un komşularının enerji güvenliğini güçlendirecek ve enerjinin bölgeye karşı silah olarak kullanıldığı bir dönemde Ukrayna’nın yanında durmasını sağlayacak.
“ABD’nin enerji liderliğini ve Arnavutluk’un Üç Deniz Girişimi ile transatlantik enerji güvenliği hedeflerinin ilerletilmesindeki rolünü yansıtan bir projede Arnavutluk Hükümetiyle ortaklık kurmaktan gurur duyuyoruz” diyen Bass, projeye verdikleri önemi vurguladı.
Arnavutluk Altyapı ve Enerji Bakanı Enea Karakaçi ise mutabakat zaptının, Arnavutluk’un bütün bölgenin enerji güvenliğini ve tedarik güvencesini güçlendirme konusundaki kararlılığını yansıttığını belirtti.
Karakaçi, “Bu ortaklığı memnuniyetle karşılıyor; enerji alanındaki transatlantik iş birliğinin güçlendirilmesi ve Arnavutluk’un kritik bölgesel enerji altyapısına ev sahipliği yapabilecek güvenilir bir ülke olarak konumlandırılması bakımından önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz” dedi.
Amerikan şirketi, Avrupa, Orta Doğu ve Batı Afrika’da hükümetler arası ve ticari ortaklıklardan oluşan bir portföy geliştirdiğini belirtiyor. Şirket bu ortaklıklarla müttefik ve ortak ülkelere ABD kaynaklı güvenilir LNG tedarik etmeyi amaçlıyor.
Arnavutluk, nisan ayında enerji güvenliği alanında Albgaz ile biri Amerikalı, diğeri Yunan iki uluslararası şirket arasında beyan edilen değeri 6 milyar dolar olan bir anlaşma imzalamıştı.
Söz konusu anlaşma, Vlora Enerji Merkezi’nin geliştirilmesini ve sıvılaştırılmış doğal gaz tedarikine ilişkin bir çerçeve anlaşmasını öngörüyordu.
Amaç, ABD’den LNG ithal edilmesi, gazın yeniden gazlaştırılması ve Güney Avrupa pazarlarına ulaştırılması için Vlora’da gerekli altyapının kurulmasıydı.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, o dönemde Vlora’nın Güneydoğu Avrupa için kritik bir enerji merkezine, Arnavutluk’un ise bölgesel enerji akışlarının bağlantı noktasına dönüştürülmesinin hedeflendiğini söylemişti./BALKAN POSTASI