SARAYBOSNA’NIN SAVAŞ YADİGARİ VİJEÇNİCA KÜTÜPHANESİ, 127 YAŞINDA

2023-04-22

20 Nisan 1896’da hizmet vermeye başlayan Vijecnia Kütüphanesi, başlangıçta şehir yönetimi için gereken “ihtişamlı” bir bina olarak açılırken yıllar içerisinde ulusal kütüphane olarak hizmet vermeye başladı. Kütüphane binası, Bosna Savaşı devam ederken Sırp askerlerinin topçu ateşi sonucunda çıkan yangında büyük hasar almışsa da, günümüzde, Saraybosna’nın zulümden kurtuluşunun nişanelerinden biri olarak arz-ı endam etmeye devam ediyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’nın simgesi haline gelen, şehrin hafızası niteliğindeki tarihî Vijecnica Kütüphanesi, tam 127 yıl önce bugün hizmet vermeye başladı.

Belediye binası olarak, 20 Nisan 1896‘da hizmete açılan Vijecnica, 2. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar bu amaçla kullanıldı. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945’te ulusal kütüphaneye dönüştürülen tarihî bina, artık vazifesini “Saraybosna’nın hafızası” olarak sürdürmeye başladı.

Vijecnica Kütüphanesi, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde Endülüs mimarî tarzında inşa edildi.

  • Saraybosna’nın en önemli sembollerinden olup mimarisiyle büyüleyen Vijecnica Kütüphanesi, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde Endülüs mimarî tarzında inşa edildi.

Saraybosna’nın sembol yapılarından Vijecnica’nın inşaatına 1892’de başlandığında, mimar Aleksandar Witek‘in, projeyi çizerken Mısır’ın başkenti Kahire’deki cami ve medreselerden etkilendiği ifade edilmektedir.

Kütüphane raflarındaki 2 milyon eser savaşta yok oldu

Tarihî bina, 25 Ağustos 1992‘de Bosna Savaşı’nın devam ettiği günlerde Saraybosna’yı kuşatan Sırp askerlerinin topçu ateşi sonucunda çıkan yangında büyük hasar aldı.

Kanlı Bosna Savaşı’nın patlak verdiği 1992 yılında Shakespeare uzmanı Profesör Nikola Koljević’in emriyle Saraybosna’yı kuşatan Sırpların ağır bombardımanı sonucu çıkan yangında kütüphane binası kullanılamaz hale geldi.

Saraybosna kuşatmasının adeta canlı tanığı haline gelen kütüphanede üç gün boyunca devam eden yangında, 155 bin el yazmasının yanı sıra ülkenin ulusal arşivlerinin de bulunduğu yaklaşık 2 milyon eser yok oldu.

Yangında pek çok nadir el yazması da dahil olmak üzere yaklaşık 2 milyon kitap yok oldu.

Kütüphane, yıkım öncesi Boşnak, Sırp, Hırvat ve Yahudilere ait el yazmaları ve önemli eserlerin de bulunduğu yaklaşık 6 milyon kitap ve arşiv belgesine ev sahipliği yapmaktaydı.

Savaştan 1 yıl sonra 1996’da restorasyonuna başlanan kütüphane, 18 yıl süren çalışmaların ardından 9 Mayıs 2014’te küllerinden doğarak kapılarını yeniden Saraybosnalılara açtı.

Zulümden kurtuluşun nişanesi

Halihazırda müze olarak faaliyet gösteren Vijecnica, Saraybosna tarihine ışık tutarken şehirdeki birçok önemli programa, sergiye, davete ve organizasyona da ev sahipliği yapıyor.

2014’te küllerinden doğarak kapılarını yeniden Saraybosnalılara açtan kütüphane binası, günümüzde müze olarak hizmet veriyor.

Vijecnica, konumu gereği, fotoğraf tutkunlarının en gözde mekanı olarak gösteriliyor.
  • Bugün yerli ve yabancı turistlerin şehirdeki uğrak mekanlarından biri haline gelen kütüphane, bir şehrin zulümden kurtuluşunun nişanelerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.

Saraybosna’da mutlaka görülmesi gereken yerler arasında bulunan Vijecnica, her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret ediliyor.

Ilgili Haberler