Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna, hava kirliliğinin en yüksek olduğu dünyanın ilk beş şehri arasına girdi. İsviçre merkezli hava kalitesi izleme platformunun verilerine göre Saraybosna, 163 hava kalitesi endeksiyle dünya sıralamasında beşinci sırada yer aldı.
Dünyanın birçok ülkesindeki şehir merkezlerinde bulunan ölçüm istasyonlarından elde edilen verileri toplayıp analiz eden İsviçre merkezli AirQuality platformunun yayımladığı verilere göre, Saraybosna bugün hava kirliliğinin en yoğun olduğu şehirlerden biri oldu.
Listenin ilk sırasında Pakistan’ın Lahor kenti yer aldı. Lahor’da hava kalitesi endeksi 600’ün üzerine çıkarak tehlikeli seviyeyi ifade eden kahverengi kategoriye ulaştı.
Saraybosna ise 163 endeks değeriyle sağlıksız hava kalitesini gösteren kırmızı kategoride yer alarak listenin beşinci sırasına yerleşti.
Aynı saatlerde Hırvatistan’ın başkenti Zagreb, 49 endeks değeriyle şehirler arasında 49. sırada yer aldı. Zagreb’de hava kalitesi, orta düzey olarak nitelendirilen sarı kategoride gösterildi.
Hava kalitesi giderek kötüleşiyor
Bosna Hersek Federasyonu Hidrometeoroloji Enstitüsü, geçen haftanın ortalarından bu yana hava kalitesinin giderek kötüleştiği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Yetkililer, bu durumun Bosna Hersek şehirlerinde özellikle sonbahar ve kış aylarında uzun yıllardır tekrar eden bir sorun olduğuna dikkat çekiyor.
Hava kirliliğinin başlıca nedenleri arasında, solunum sisteminin derinliklerine kadar ulaşabilen ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen PM2,5 olarak adlandırılan ince partikül maddeler bulunuyor.
Dün Saraybosna’da PM2,5 partiküllerinin yoğunluğu metreküp başına 112 mikrogram olarak ölçüldü. Bu değer, havanın çok kirli olduğunu gösteriyor.
Saraybosna’da hava kirliliğinin başlıca nedenleri
Saraybosna’nın coğrafi konumu, hava kirliliğinin artmasında önemli rol oynuyor.
Bir vadi içerisinde yer alan kentte, özellikle kış aylarında hava dolaşımının zayıf olması nedeniyle kirli hava şehir üzerinde birikiyor.
Ancak hava kirliliğinin tek nedeni coğrafi koşullar değil.
Şehirde trafikte bulunan çok sayıdaki eski araç da zararlı gaz ve partikül salımına neden oluyor.
Bunun yanı sıra Saraybosna’da 43 binden fazla kayıtlı katı yakıtlı ısıtma sistemi bulunuyor.
Bu sistemlerde kullanılan yakıtların çoğu zaman düşük kaliteli olması ve yanma sırasında yüksek miktarda zararlı madde açığa çıkarması, şehirdeki hava kirliliğini daha da artırıyor.
Uzmanlar, özellikle kış aylarında artan ısınma ihtiyacının ve yetersiz hava dolaşımının Saraybosna’da hava kalitesini olumsuz etkileyen temel faktörler arasında yer aldığını belirtiyor.