Zefaaf adlı evlilik platformunun kurucusu Tarek bin Zahw’ın Bosna Hersekli Boşnak kadınları yabancı ülkelerden Müslüman erkeklere potansiyel eş olarak tanıttığı videolar, ülkede büyük tartışmalara yol açtı. Kadınların fiziksel özellikleri ve evlilikteki rolleri üzerinden tanıtılması tepki çekerken, Bosna Hersek Devlet Soruşturma ve Koruma Ajansı (SIPA) konuyla ilgili yapılan bir başvuruyu incelemeye aldı.
Zefaaf platformunun kurucusu Tarek bin Zahw tarafından son günlerde yayımlanan videolar, Bosna Hersek kamuoyunda yoğun tepkilere neden oldu.
Videolarda Bin Zahw, Bosna Hersek’in farklı bölgelerinde yaşayan Boşnak kadınları, yurt dışından evlenmek isteyen Müslüman erkeklere tanıtıyor.
Kadınların özelliklerini anlatırken “mavi gözler”, “Avrupalı görünüm” ve “başörtüsü” gibi ifadeler kullanan Bin Zahw, Hersek bölgesindeki kadınları güçlü, dürüst ve sadık kişiler olarak nitelendiriyor.
Bu kadınların çocuklarına ve eşlerine özen gösterdiklerini söyleyen Bin Zahw, güzelliklerine ve uzun boylu olmalarına da dikkat çekiyor.
Bir başka videoda ise Bihaç kentinden Saraybosna’ya üniversite eğitimi için gelen genç kadınlardan söz ederek, bu kadınların şehirde kalabilmek amacıyla eş aradıklarını iddia ediyor.
Kadınların tanıtılma biçimi tepki çekti
Videolara yönelik eleştiriler yalnızca kadınların fiziksel özellikleri üzerinden yapılan yorumlarla sınırlı kalmadı.
Bazı vatandaşlar, kadınların dış görünüşleri, başörtüsü takmaları, eşlerine bağlılıkları ve düşük miktarda mehir talep etmeleri gibi özelliklerle ideal eş olarak sunulmasına tepki gösterdi.
Mehir, İslam hukukunda evlilik sırasında erkeğin kadına vermekle yükümlü olduğu maddi hak olarak biliniyor.
Sosyal medyadaki bazı kullanıcılar, bu tür tanıtımların kadınları ticari bir ürün gibi gösterdiğini savunurken, platform hakkında insan ticareti suçlamaları da yöneltildi.
Tepkilerin artmasının ardından Zefaaf, bazı sosyal medya paylaşımlarının yorum bölümünü kapattı.
Saraybosna’daki kafe işletmesinden açıklama
Tartışmalara neden olan videolardan birinin Saraybosna’daki Divan adlı kafede çekildiği ortaya çıktı.
Kafenin işletmecileri, yayımlanan içerikle herhangi bir bağlantılarının bulunmadığını ve çekim için izin verilmediğini açıkladı.
İşletmeden yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Videoda dile getirilen görüşler ve mesajlar tamamen içerik sahibinin sorumluluğundadır. Bunlar hiçbir şekilde Divan’ın değerlerini, görüşlerini veya işletme anlayışını temsil etmemektedir.”
Kafe yönetimi, video sahibini ve platformu yetkili kurumlara şikâyet edeceklerini, ayrıca söz konusu kişinin işletmeye girişini yasaklayacaklarını duyurdu.
Zefaaf platformu ne vaat ediyor?
Zefaaf, kendisini evlenmek isteyen Müslümanları ailelerin ve ebeveynlerin katılımıyla bir araya getiren bir platform olarak tanıtıyor.
Resmî internet sitesinde, yapay zekâ ve modern teknolojiler kullanılarak şeriat kurallarına uygun, güvenli bir ortamda potansiyel eş adaylarının buluşturulduğu belirtiliyor.
Platformun Bosna Hersek’e yönelik programı şu anda “Uzdaj se iz Bosne” adıyla sunuluyor.
Program kapsamında evlilik amacıyla Bosna Hersek’e gelen erkeklerin, ülkedeki kadınlar ve aileleriyle tanıştırıldığı ifade ediliyor.
Platform, tanışma görüşmelerini organize ettiğini ve gerektiğinde vize başvurularına destek amacıyla davet mektubu hazırlayabildiğini belirtiyor.
Programın katılım ücreti 500 euro olarak açıklanırken, Bosna Hersekli ailelerin programa ücretsiz katılabildiği bildiriliyor.
Platformun blogunda Bosna Hersek seyahatlerine ilişkin yazılar da bulunuyor. Bu paylaşımlara göre başvurular Telegram üzerinden gerçekleştiriliyor.
Zefaaf, programa katılmanın evlilikle sonuçlanacağının garanti edilmediğini de vurguluyor.
Platform insan ticareti suçlamalarını reddetti
Tepkilerin ardından açıklama yapan Zefaaf yönetimi, kadın ticareti ve istismarına yönelik suçlamaları reddetti.
Platform, yalnızca evlenmek isteyen yetişkin Müslümanları ailelerinin katılımıyla bir araya getirdiğini ve hizmetlerinin sadece Boşnaklarla sınırlı olmadığını savundu.
Açıklamada, Bosna Hersek’in tarihi, doğal güzellikleri ve insanları hakkında da içerikler yayımladıkları belirtildi.
Doğrulanmış bilgilere dayanarak yanlış içerikleri düzeltmeye hazır olduklarını ifade eden platform yetkilileri, kadınların ticari bir ürün olmadığını ve insan onurunun milliyete bağlı bulunmadığını vurguladı.
Zefaaf, gerekçeli eleştirileri kabul ettiklerini ancak iftiraları, tehditleri ve aşağılayıcı ifadeleri reddettiklerini bildirdi.
SIPA yapılan şikâyeti inceliyor
Zefaaf platformuyla ilgili başvuru, “Košnica” adlı gayriresmî vatandaş grubundan Ervin Čustović tarafından Bosna Hersek Devlet Soruşturma ve Koruma Ajansına (SIPA) yapıldı.
Čustović, Zefaaf ve Rewaq Events hakkındaki kamuya açık paylaşımları kuruma ileterek faaliyetlerin incelenmesini ve gerekli görülmesi halinde diğer yetkili kurumların sürece dahil edilmesini talep etti.
SIPA, başvurunun alındığını ve iddiaların incelendiğini doğruladı. Ancak incelemenin hangi ayrıntılara odaklandığı açıklanmadı. Kurumun başvuruyu değerlendirmesi, henüz resmî bir soruşturma başlatıldığı veya suç işlendiğinin tespit edildiği anlamına gelmiyor.
Saraybosnalı imamdan dikkat çeken açıklama
Saraybosnalı imam Muhamed Velić de tartışmalara ilişkin açıklamada bulundu.
Velić, bazı kişilerin davranışlarının Bosna Hersek’te yaşayan bütün Araplara mal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Yaşananları Banya Luka’da bir İslami okul öğrencisine yönelik saldırıyla karşılaştıran Velić, her iki olayın da gençlerin güvenliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Velić, “Her iki taraf da gençleri, üzerlerinde öfkelerini ve tutkularını boşaltabilecekleri başkalarına ait taze bedenler olarak görüyor. Bu, farklı açılardan bir güvenlik meselesidir. Dürüst olup gerçeği söylemek gerekir. Tehdit hangi taraftan gelirse gelsin gençlerin güvenliğini koruyalım.” ifadelerini kullandı./BALKAN POSTASI