Karadağ’ın beş yıldır Bosna-Hersek’te ve Avrupa’nın birçok ülkesinde büyükelçisi bulunmuyor. Bu durumun nedeni olarak, Sırp yanlısı partilerin de yer aldığı devlet yönetimindeki ciddi anlaşmazlıklar gösteriliyor.
Özellikle Bosna-Hersek’le ilgili diplomatik kriz, Sırbistan ve Rusya’ya yakın partilerin 2020 yılında iktidara gelmesiyle başladı. Bu partilerden biri, bugün Karadağ hükümetinde eğitim, bilim ve dinî topluluklarla ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Budimir Aleksić’i Bosna-Hersek Büyükelçiliğine aday gösterdi.
Ancak Aleksić’in atanması, tartışmalı geçmişi nedeniyle dönemin Cumhurbaşkanı Milo Đukanović tarafından engellendi.
Karadağ Meclisi Uluslararası İlişkiler ve Göçmenler Komisyonu Üyesi Aleksandra Vuković-Kuč, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Andrija Mandić’in Yeni Sırp Demokrasisi partisinden Başbakan Yardımcısı Budimir Aleksić, savaş suçlularını yüceltme çizgisinde yer alıyor. Bunlar, İkinci Dünya Savaşı sırasında Karadağ ve Bosna topraklarında Müslüman Boşnaklara yönelik etnik temizlikle tanınan isimlerdir. Aleksić ayrıca suçlu ve katil Pavle Đurišić için Karadağ’da anıt dikilmesini öneren kişilerden biridir.”
Yurttaşlık Eğitimi Merkezi İcra Direktörü Daliborka Uljarević de Bosna-Hersek Büyükelçiliğine Karadağ’daki Sırp yanlısı çevrelerden bir kişinin atanmak istendiğini belirtti.
“Ülkemizdeki siyasi çevrelerde, bazı partilerin Saraybosna Büyükelçiliğinin kendi kadrolarına verilmesini istediği konuşuluyordu. Bunların arasında görüşleri Aleksandar Vučić’e ve sözde ‘Sırp dünyası’ anlayışına yakın yapılar da bulunuyordu. Onay çıkmamasının nedenlerinden biri de burada aranmalıdır. Belki de siyasi profili Bosna-Hersek’le ilişkileri daha fazla zorlayabilecek birini göndermek yerine, Saraybosna’da büyükelçi bulundurmamanın daha az zararlı olacağı değerlendirildi.”
Podgoritsa’nın resmî politikası bu girişimlere mesafe koyarken, ikili görüşmelerde iyi ilişkiler ve Avrupa yanlısı çizgi öne çıkarılıyor. Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković ise büyükelçi atamasının, Bosna-Hersek’in açık bir sorununun bulunmadığı Karadağ’ın iç meselesi olduğunu söyledi.
“Hükümetler, bakanlıklar, başbakanlar ve cumhurbaşkanları düzeyinde ilişkiler son derece iyi işliyor. Kendi sistemleri içerisinde neden hâlâ büyükelçi atamadıklarını onlar biliyor. Bunun Bosna-Hersek’e yönelik bir protesto veya bize verilmek istenen olumsuz bir mesaj olmadığına inanıyorum ve bunu biliyorum.”
Karadağ Dışişleri Bakanlığı ise büyükelçi atamasının çok aşamalı bir süreç olduğunu ve bu durumun ülkenin dış politikasının yürütülmesini engellemediğini açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Saraybosna’ya büyükelçi atanması meselesinin Karadağ’ın diplomatik ağı içerisinde münferit bir durum olmadığını belirtmek önemlidir. Karadağ’ın şu anda Almanya, İtalya ve Birleşik Krallık dâhil bazı müttefik ülkelerde de akredite edilmiş büyükelçisi bulunmuyor.”
Karadağ’ın bu ülkelerin yanı sıra Arnavutluk’ta da büyükelçisi bulunmuyor. Ancak yaşanan diplomatik sorunlar, ülkenin Batı Balkan devletleri arasında Avrupa Birliği üyeliğine en yakın aday olarak gösterilmesini engellemedi.
Aleksandra Vuković-Kuč, Federal Televizyon’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bir zamanlar bölgenin istikrar çıpası olan Karadağ, bugün bölgedeki dört ülkeyle oldukça çalkantılı ilişkilere sahip. Yalnızca bir iktidar değişikliğinin bu tabloyu düzeltebileceğini düşünüyorum. Samimi biçimde Avrupa yanlısı, Karadağ yanlısı, demokratik ve sivil bir hükümet büyük değişiklikler gerçekleştirebilir ve bölgede yeniden köprüler kurabilir.”/BALKAN POSTASI
