Hırvatistan Bakanı Medved “Bugün 81 yıldır süren bekleyişi sona erdiriyoruz. Mezar hakkı bir insan hakkıdır; ailelerin ve halkların ölülerinin nerede yattığını bilme hakkı ise düzenli her devletin medeniyet sorumluluğudur” dedi.
Cumartesi günü Donji Macelj’de, Slovenya’daki dört toplu mezardan çıkarılan 500 Hırvat kurbanın anma töreni ve son yolculuğu gerçekleştirildi.
Törene Hırvatistan Başbakan Yardımcısı ve Hırvat Gaziler Bakanı Tomo Medved katıldı. Anma ayininin ardından tabutların kutsanması ve dualarla cenaze töreni yapıldı. Saygı göstergesi olarak çelenkler bırakıldı ve mumlar yakıldı.
Kurbanların kalıntıları, Trebče’de 10, Podstenice/Rugarski klanci’de 22, Košnica pri Celju’da 307 ve Cerklje ob Krki’de 161 kişinin bulunduğu toplu mezarlardan çıkarıldı.
Kalıntılarda çok sayıda şiddetli ölüm izi tespit edildi. Bunlar arasında çoklu kırıklar, künt cisim darbelerine bağlı yaralanmalar ve ateşli silah yaraları yer aldı. Hırvat makamlarına göre kurbanların çoğu genç erkeklerden oluşurken, aralarında reşit olmayanlar da bulunuyordu.
Medved, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin binlerce Hırvat asker ve sivil için barış anlamına gelmediğini, aksine kendi ifadesiyle “Haç Yolu’nun” başlangıcı olduğunu söyledi. Esirlerin Slovenya ve Hırvatistan üzerinden geçirildiğini, birçok ölüm yerinin ise ormanlar, maden ocakları, hendekler ve çukurlar olduğunu belirtti.
“Bugün 81 yıldır süren bekleyişi sona erdiriyoruz. Mezar hakkı bir insan hakkıdır; ailelerin ve halkların ölülerinin nerede yattığını bilme hakkı ise düzenli her devletin medeniyet sorumluluğudur” dedi Medved.
Medved, Hırvat Gaziler Bakanlığının 2016’dan bu yana 635 saha incelemesi gerçekleştirdiğini, 96 noktayı araştırdığını ve en az 2.300 kurbanın kalıntılarını bulduğunu açıkladı.
Araştırılan yerler arasında Jazovka, Gračani, Gospić, Brdovec, Tuškanac, Macelj, Senj, Garešnica, Sveta Nedelja ve Novi Marof bulunuyor.
Medved, 500 kurbanın kalıntılarının Hırvatistan’a nakledilmesini mümkün kılan iş birliği nedeniyle Slovenya’ya teşekkür etti.
“Sınır onları ölümden sonra ayırdı. Macelj bugün onları yeniden bir araya getiriyor. Onları öldürdüler, sonra da bir zamanlar var olduklarına dair izleri silmeye çalıştılar. Bugün başaramadıklarına tanıklık ediyoruz; onları bulduk ve Hırvatistan’a geri getirdik” dedi.
Medved, Hırvatistan ve Slovenya’daki toplu mezar aramalarının devam edeceğini, ayrıca Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı sırasında kaybolan 1.725 kişinin bulunmasının da bakanlığın öncelikleri arasında yer aldığını söyledi.
Anma ayini ve cenaze törenini Hırvatistan Askeri Ordinariyası’ndan Monsenyör Jure Bogdan yönetti. Bogdan vaazında, kurbanların kalıntılarının “yeraltından çıktığını, gün yüzüne ulaştığını, sessizce konuştuğunu, sorular sorduğunu ve cevaplar aradığını” ifade etti.
Bogdan, kurbanların onlarca yıl sonra nihayet bir mezara, dua ile anılmaya ve insan onuruna kavuştuğunu söyledi.
“Bugünkü definle bu hayatını kaybedenlere hakları olanı geri veriyoruz. Artık gizlenmiş ve unutulmuş kemikler değil, belirli bir yerde kendileri için dua edilen ve saygı gösterilen insanlar olarak anılıyorlar” ifadelerini kullandı./BALKAN POSTASI
