Hırvatistan hükümeti, perşembe günü gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu toplantısında, Hırvatistan Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışındaki çeşitli askerî operasyon ve faaliyetlere katılımına ilişkin karar önerilerini parlamentoya sundu. Öneriler arasında NATO faaliyetleri, Avrupa Birliği’nin EUNAVFOR operasyonları, Kosova’daki KFOR barış gücü misyonu ve Akdeniz’deki Sea Guardian operasyonu yer alıyor.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, alınan kararlarla ülkesinin hem NATO hem de Avrupa Birliği misyonlarında güvenlik sağlayan bir aktör olduğunu bir kez daha gösterdiğini söyledi.
Hırvatistan Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Drago Matanović ise Hırvatistan ordusunun hâlihazırda dört NATO, iki Birleşmiş Milletler ve iki Avrupa Birliği faaliyeti olmak üzere toplam sekiz misyona 367 personelle katıldığını belirtti.
Hükümet, 2027 ve 2028 yıllarında Hırvatistan Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışındaki barışı destekleme operasyonlarına, misyonlara ve diğer faaliyetlere rotasyon imkânıyla katılmasını öngören 10 ayrı kararın parlamentoda kabul edilmesini öneriyor.
Kosova’ya 200, Macaristan’a 220’ye kadar asker gönderilecek
Hırvatistan askerleri, NATO’nun Polonya, Litvanya ve Macaristan’daki çok uluslu muharebe gruplarında görev yapmaya devam edecek.
Hükümetin önerisine göre, ABD öncülüğündeki NATO muharebe grubu kapsamında Polonya’ya piyade muharebe araçlarıyla birlikte 170’e kadar asker gönderilecek.
Almanya öncülüğündeki muharebe grubu çerçevesinde Litvanya’ya obüs bataryası ve diğer askerî teçhizatla birlikte 120’ye kadar personel sevk edilecek.
Macaristan öncülüğündeki NATO muharebe grubuna ise 220’ye kadar Hırvat askerinin gönderilmesi planlanıyor.
Hırvatistan Savunma Bakanlığı, bu faaliyetlere katılımın ordunun askerî yeteneklerini geliştirdiğini, diğer NATO ülkelerinin kuvvetleriyle birlikte çalışabilirliğini artırdığını ve kolektif savunmanın güçlendirilmesine katkı sağladığını belirtti.
Kosova’daki KFOR misyonuna iki helikopter ve 200 asker
Hırvatistan hükümeti, Kosova’daki NATO öncülüğündeki KFOR barış gücü misyonuna katılımın sürdürülmesini önerdi.
Bu kapsamda Kosova’ya 200’e kadar asker ve Hırvatistan Hava Kuvvetlerine ait en fazla iki helikopter gönderilmesi öngörülüyor.
Hükümet, KFOR misyonunun Hırvatistan açısından özel bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Kosova’nın ülkeye yakın bir bölgede bulunması nedeniyle güvenlik durumunda yaşanabilecek herhangi bir kötüleşmenin, Hırvatistan dâhil Güneydoğu Avrupa’nın istikrarını etkileyebileceği belirtildi.
Kosova’daki Hırvat askerî birliğinin temel görevi, birliğin en büyük unsurunu oluşturan motorize piyade bölüğünün faaliyetlerini yürütmek olacak.
Bu görevler arasında yerel ve uluslararası kuruluşlara destek sağlanması, KFOR Batı Bölge Komutanlığı sorumluluk alanında hızlı konuşlanma kapasitesinin korunması ve diğer KFOR birlikleriyle ortak devriyeler gerçekleştirilmesi bulunuyor.
Hırvat askerleri ayrıca Deçan’daki (Deçani) Visoki Dečani Manastırı ile “Villaggio Italia” askerî kampının güvenliğini sağlamaya devam edecek.
Diğer görevler arasında hava taşımacılığı, KFOR Komutanlığı ve Batı Bölge Komutanlığında karargâh personeli olarak görev yapılması da yer alıyor.
Hırvat askerî personeli, Kosova Savunma Bakanlığı ve Kosova Güvenlik Gücü düzeyinde faaliyet gösteren NATO danışma ekibinde de görev alacak.
Akdeniz’de Sea Guardian operasyonuna katılım
Hırvatistan hükümeti, NATO’nun Akdeniz’de yürüttüğü Sea Guardian barışı destekleme operasyonuna 35’e kadar askerî personel ve Hırvatistan Deniz Kuvvetlerine ait bir savaş gemisi gönderilmesini önerdi.
Operasyonun temel amacı, Akdeniz’de terörizmle mücadele etmek, seyrüsefer serbestisini korumak ve deniz ulaşım yolları ile doğal kaynakların barışçıl kullanımını güvence altına almak.
Hükümet, Akdeniz’deki güvenlik durumunun Adriyatik Denizi ve çevresindeki istikrar üzerinde doğrudan etkili olduğunu, bunun da Hırvatistan ekonomisi ve ulusal güvenliği açısından önem taşıdığını vurguladı.
Hırvatistan ayrıca NATO’nun 2. Daimî Mayın Karşı Tedbirler Deniz Görev Grubuna beş askerî personel göndermeyi planlıyor.
Bu birlikler, özellikle Akdeniz ve Karadeniz’de müttefiklerin denizde mayın temizleme faaliyetlerini yürütmek üzere oluşturulmuş özel deniz kuvvetlerinden oluşuyor.
Hırvatistan’ın katılımı, İtalya ile ikili askerî iş birliği kapsamında gerçekleştiriliyor. Hırvat askerî personeli, yılda iki kez ve en fazla dört aylık sürelerle İtalyan Deniz Kuvvetlerine ait mayın avlama gemilerinde görev yapıyor.
Bu faaliyetlerle Hırvatistan Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi alanındaki yeteneklerinin geliştirilmesi ve uluslararası güvenliğe katkı sağlanması hedefleniyor.
NATO ülkelerinin askerlerine sınır geçiş izni
Hırvatistan hükümeti, NATO Kuvvet Modeli kapsamında görev yapan müttefik ülke askerlerinin Hırvatistan sınırından geçişine izin verilmesini öngören bir karar önerisini de parlamentoya sundu.
Öneriye göre, NATO’nun caydırıcılık yapılanması kapsamında 10 gün içerisinde harekete geçebilecek hazırlık seviyesindeki müttefik kuvvetlerin Hırvatistan topraklarına konuşlandırılması için sınır geçişlerine izin verilecek.
Aynı şekilde Hırvatistan’ın NATO Kuvvet Modeli kapsamında görevlendirdiği askerî birliklerin diğer NATO ülkelerine geçişi de mümkün olacak.
Bu düzenleme, NATO’nun Müttefik Mukabele Kuvvetleri ve çok uluslu müşterek görev birliklerinde yer alan Hırvat askerlerini de kapsayacak.
Hırvatistan’ın NATO üyeliğiyle birlikte İttifakın komuta yapılarında ve askerî faaliyetlerinde görev alma yükümlülüğünü üstlendiği hatırlatıldı.
Bu çerçevede NATO komuta yapısında, kuvvet yapılanmasında ve diğer ulusal karargâhlarda görev yapan Hırvat askerlerinin, ihtiyaç duyulması hâlinde NATO öncülüğündeki yurt dışı operasyonlara gönderilebilmesi önerildi.
Söz konusu görevler için aynı anda en fazla 120 Hırvat askerî personelinin görevlendirilmesi planlanıyor.
Avrupa Birliği’nin askerî operasyonlarına katılım
Hırvatistan, Avrupa Birliği’nin Kızıldeniz’deki deniz güvenliğini sağlamak amacıyla yürüttüğü EUNAVFOR ASPIDES operasyonuna da katılımını sürdürecek.
Kızıldeniz krizinin ardından deniz ulaşımının güvenliğini korumak amacıyla başlatılan operasyon kapsamında, Yunanistan’ın Larissa kentindeki operasyon karargâhına beşe kadar Hırvat askerî personeli gönderilecek.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda yürütülen operasyonun temel görevi, uluslararası hukuka ve gereklilik ile orantılılık ilkelerine uygun şekilde gemileri denizden ve diğer alanlardan gelebilecek saldırılara karşı korumak.
Operasyonun faaliyet alanı Babülmendep ve Hürmüz boğazlarının yanı sıra Kızıldeniz, Aden Körfezi, Umman Denizi, Umman Körfezi ve Basra Körfezi’ndeki uluslararası sular ile bu bölgelerin hava sahasını kapsıyor.
Hırvatistan ayrıca Hint Okyanusu’nun batısı ve Kızıldeniz’de deniz güvenliğine katkı sağlamayı amaçlayan EUNAVFOR ATALANTA operasyonuna beşe kadar personel gönderecek.
Ancak Somali’nin görev koşullarında sık sık değişiklik yapması nedeniyle Hırvatistan, 2027 ve 2028 yıllarında ATALANTA operasyon bölgesine bağımsız gemi koruma timleri göndermeyi planlamıyor.
Hırvatistan’ın bu operasyona desteği, korsanlıkla mücadeleye, Dünya Gıda Programı’nın insani yardım faaliyetlerinin korunmasına ve bölgedeki diğer uluslararası misyonların desteklenmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Bunun yanı sıra Akdeniz’de yürütülen EUNAVFOR MED IRINI operasyonuna da beşe kadar Hırvat askerî personeli gönderilecek.
Libya’da barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik uluslararası çabalar kapsamında başlatılan bu operasyonun temel görevi, ülkeye yönelik silah ambargosunun uygulanmasını denetlemek.
Bu amaçla hava, uydu ve deniz unsurları kullanılarak yasa dışı faaliyetler ve kritik deniz altyapısına yönelik tehditler hakkında bilgi toplanıyor.
AB ülkelerinin askerlerine de sınır geçiş izni
Hırvatistan hükümeti, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin askerî birliklerinin de ülke sınırından geçişine izin verilmesini önerdi.
Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Drago Matanović, Avrupa Birliği’nin karşı karşıya olduğu güvenlik tehditleri ve krizlere daha hızlı müdahale edebilmesi için askerî kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
Matanović, AB Muharebe Grupları ve Hızlı Konuşlandırma Kapasitesi’nin kriz yönetiminde önemli operasyonel araçlar olduğunu belirtti.
Hırvatistan, 2027 yılında İtalya öncülüğünde oluşturulacak Avrupa Birliği Muharebe Grubuna askerî birlik tahsis etmeyi taahhüt etti. Bu grup, AB’nin Hızlı Konuşlandırma Kapasitesi’nin bir parçasını oluşturacak.
Barış döneminde askerî birliklerin sınır geçişlerine ilişkin izin süreçlerinin uzun sürebildiğini belirten Matanović, yüksek hazırlık seviyesindeki birlikler için gerekli kararların önceden alınmasının önemine dikkat çekti.
Bu nedenle hükümet, AB Hızlı Konuşlandırma Kapasitesi kapsamında görev yapan üye ülke kuvvetleri ile Hırvatistan Silahlı Kuvvetlerinin sınır geçişlerine izin verilmesini öneriyor.
Düzenlemenin, Avrupa Birliği’nin güvenliğini ve istikrarını tehdit eden ani gelişmelere hızlı müdahale edilmesini ve ortak askerî tatbikatlara katılımı kolaylaştırması hedefleniyor.
Hırvatistan hükümetinin 2027 ve 2028 yıllarına ilişkin askerî görevlendirme önerilerinin yürürlüğe girebilmesi için parlamentonun onayı gerekiyor./BALKAN POSTASI