Karadağ Dışişleri Bakanı Ervin İbrahimović, ülkesinin Avrupa Birliği (AB) üyelik süreci kapsamında Hırvatistan tarafından gündeme getirilen talepleri koşulsuz kabul etmeyeceğini açıkladı.
İbrahimović, hukuki dayanağı bulunmayan ve Karadağ’ın ulusal çıkarlarına zarar veren taleplerin reddedilmesinin AB üyelik hedefinden vazgeçmek ya da Zagreb ile çatışmaya girmek anlamına gelmediğini vurguladı.
Karadağ Parlamentosunda milletvekillerinin sorularını yanıtlayan İbrahimović, ülkesinin Hırvatistan ile iyi komşuluk ilişkilerini sürdürmek istediğini ancak Zagreb yönetiminin AB katılım müzakerelerinin tamamlanmasından önce yerine getirilmesini beklediği sekiz talebin tamamını otomatik olarak kabul etmeyeceklerini söyledi.
“Hırvatistan’a hayır demek, Avrupa Birliği’ne hayır demek değildir”
İbrahimović, Karadağ’ın uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri çerçevesinde hareket edeceğini belirterek, Hırvatistan ile yaşanan anlaşmazlıkların Avrupa Birliği üyelik hedefinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İbrahimović, “Makul olmayan ve hukuki dayanağı bulunmayan taleplere ‘hayır’ dememiz, Avrupa Birliği’ne hayır dediğimiz anlamına gelmez. Aksine, uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkilerine saygıya ‘evet’ dediğimiz anlamına gelir.” ifadelerini kullandı.
Hırvatistan’ın Karadağ açısından önemli bir komşu ve dost ülke olduğunu vurgulayan İbrahimović, iki ülke arasında bazıları 30 yılı aşkın süredir devam eden anlaşmazlıkların kısa sürede çözülemeyeceğine dikkat çekti.
“Kırmızı çizgimiz ulusal çıkarlarımızın korunmasıdır”
Hırvatistan ile yürütülen müzakerelerde Karadağ’ın temel önceliğinin ulusal çıkarlarını korumak olduğunu belirten İbrahimović, taleplerin tek tek değerlendirileceğini söyledi.
Karadağ Dışişleri Bakanı, “Hırvatistan ile müzakerelere yaklaşımımız, bütün taleplerin otomatik olarak kabul edilmesine veya reddedilmesine değil, her konunun ayrı ayrı sorumlu bir şekilde değerlendirilmesine dayanıyor. Kırmızı çizgilerimizden söz ettiğimizde, bunların Karadağ’ın ulusal çıkarlarının korunması olduğunu hatırlatmak isterim.” dedi.
Muhalefet milletvekillerinin Hırvatistan’a olası tavizler konusunda yönelttiği soruları da yanıtlayan İbrahimović, Karadağ’ın yeni yükümlülükler üstlenmediğini ve herhangi bir takvimi kabul etmediğini belirtti.
İbrahimović, özellikle Jadran eğitim gemisinin mülkiyeti, Prevlaka bölgesindeki sınırın belirlenmesi ve eski toplama kampı tutuklularına tazminat ödenmesi konularında ülkesinin çıkarlarına zarar verecek tavizler verilmediğini savundu.
Muhalefetten hükümete eleştiri: AB sürecini zorlaştırıyorsunuz
Muhalefetteki Demokratik Sosyalist Parti (DPS) milletvekili Andrija Nikolić ise hükümetin bazı politikalarının Hırvatistan ve diğer Avrupalı ortaklarla ilişkileri olumsuz etkilediğini ileri sürdü.
Nikolić, özellikle Jasenovac Kararı’nın kabul edilmesinin Zagreb yönetimiyle ilişkilerde güven kaybına yol açtığını savundu.
Muhalefet milletvekili, “Jasenovac Kararı, içişleri ve Ulusal Güvenlik Ajansı alanındaki tartışmalı yasal düzenlemeler ve Ratko Mladić’in yüceltilmesi gibi adımlar ciddi sorunlar yarattı ve ortaklarımızın güvenini sarstı. Bu tür adımlar olmasaydı Avrupa Birliği yolunda daha hızlı ilerlerdik.” ifadelerini kullandı.
Nikolić, hükümetin izlediği politikaların Karadağ’ın AB katılım müzakerelerini tamamlamasını zorlaştırdığını iddia etti.
Jasenovac Kararı Zagreb ile ilişkileri gerdi
Dışişleri Bakanı İbrahimović, Jasenovac Kararı’nın kabul edilmesinin Hırvatistan’da olumsuz tepkilere neden olduğunu kabul etti.
Ancak söz konusu kararın hükümet tarafından değil, Karadağ Parlamentosu tarafından alındığını vurguladı.
İbrahimović ayrıca iki ülke arasındaki çözülmemiş sorunların Jasenovac Kararı’ndan önce de mevcut olduğunu hatırlattı.
Hırvatistan, Karadağ’dan sekiz talebin karşılanmasını istiyor
Hırvatistan daha önce Avrupa Birliği üyesi ülkelere ve AB kurumlarına sekiz talep içeren bir belge sunmuştu.
Zagreb yönetimi, Karadağ’ın AB katılım müzakerelerini tamamlamasından önce bu konularda ilerleme sağlanmasını bekliyor.
İki ülke arasındaki başlıca anlaşmazlıklar arasında Jadran eğitim gemisinin mülkiyeti, Prevlaka bölgesindeki sınırın belirlenmesi, savaş döneminde kaybolan kişilerin akıbeti, savaş suçlarının yargılanması, eski toplama kampı tutuklularına tazminat ödenmesi ve mülkiyetin iadesi bulunuyor.
Öte yandan Karadağ hükümeti, Hırvatistan ile ilişkilerde gündeme gelen iki konuyu çözüme kavuşturdu.
Bu kapsamda özel bir yasayla Kotor’daki yüzme havuzunun adı değiştirilirken, Morinj’deki anıt levhanın hukuki statüsü düzenlendi.
Karadağ yönetimi, Hırvatistan ile açık meselelerin çözümü için diyaloğu sürdürme kararlılığını ifade ederken, ulusal çıkarlarından taviz vermeden Avrupa Birliği üyelik sürecinde ilerlemeyi hedeflediğini belirtiyor.
