Arnavutluk’ta yüksek eğitim maliyetlerine karşı başlayan öğrenci protestoları, akademisyenlerin, lise öğrencilerinin ve emeklilerin katılımıyla hükümet karşıtı geniş bir harekete dönüştü. Göstericileri geçim sıkıntısı, işsizlik, yolsuzluk ve liyakatsizliğe yönelik tepkiler birleştiriyor.
Protestolar Tiran’dan diğer şehirlere de yayıldı. Bazı üniversite ve liselerde dersler boykot edilirken, göstericiler Başbakan Edi Rama hükümetinin istifasını, teknokrat hükümet kurulmasını ve erken seçim yapılmasını talep ediyor.
Öğrenciler, çalıştıkları hâlde eğitim ve yaşam giderlerini karşılayamadıklarını, mezuniyet sonrasında ise adil iş imkânlarına ulaşamadıklarını belirtiyor. Protestolara katılan akademisyenler de eğitim kurumlarında siyasallaşma ve işe alımlarda kayırmacılık bulunduğunu savunuyor.
Tiran Tarım Üniversitesi öğretim üyesi Lush Susaj, başarılı öğrencilerinin eğitimleriyle ilgisiz işlerde çalışmak veya ülkeyi terk etmek zorunda kaldığını söyledi. Emekliler ise düşük aylıklar nedeniyle ilaç ve gıda harcamaları arasında tercih yapmak zorunda kaldıklarını dile getiriyor.
Haberde aktarılan INSTAT verilerine göre, Arnavutluk’ta 2025 yılında genç işsizliği yüzde 21,5 olurken ülke genelindeki işsizlik yüzde 8,4 seviyesinde gerçekleşti. Nüfusun yüzde 19’u yoksulluk riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Gösteriler sırasında polis ile çoğunluğu maskeli gruplar arasında yaşanan çatışmalarda kamu binaları ve iş yerleri zarar gördü. Yetkililere göre çoğu polis olmak üzere onlarca kişi yaralandı. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.
Protestocular hükümeti taleplerini görmezden gelmekle, polisi ise aşırı güç kullanmakla suçluyor. Rama ise olayların vatandaşların meşru talepleriyle bağlantılı olmadığını savunarak, kimliğini açıklamadığı “dış güçleri” Arnavutluk’un AB üyelik sürecini engellemek amacıyla kargaşa çıkarmakla itham ediyor. Başbakan, istifa etmeyeceğini açıkladı.
AB’nin Arnavutluk Delegasyonu, şiddeti ve kamuya ait veya özel mülklerin tahrip edilmesini kınayarak taraflara itidal çağrısında bulundu. Polisin orantılı güç kullanmasını ve göstericiler ile gazetecilere yönelik aşırı güç iddialarının öncelikle soruşturulmasını istedi. Ombudsman da müdahalelerin orantılı olup olmadığını incelemeye başladı./BALKAN POSTASI
