Alman hükümeti, Avrupa Birliği üyeliği yolunda en fazla ilerleme kaydeden aday ülke Karadağ’ın katılımını durdurma riski taşıyan ikili anlaşmazlıkları yapıcı biçimde çözmesi için Hırvatistan’a çağrıda bulunuyor. Konuya doğrudan hâkim dört yetkili, bu bilgiyi Euronews’e doğruladı.
Zagreb, pazartesi günü diğer AB üyelerine, Podgoritsa’nın katılım müzakerelerini tamamlamadan önce yerine getirmesi gereken sekiz talebi içeren bir belge gönderdi. Euronews’e göre Berlin, genişleme sürecinin ivme kaybetmemesi için perde arkasında çaba yürütüyor. Almanya kısa süre önce arabuluculuk da teklif etti ancak bu teklif henüz hayata geçirilmedi.
Zagreb’in talepleri ağırlıklı olarak 1990’lardaki savaşların sonuçlarıyla ilgili. Bunlar arasında kayıp kişiler, savaş suçları, esir kampları, el konulan mülkler ve sınır meselesi bulunuyor. BIRN’in yayımladığı belgeye göre Hırvatistan, “Jadran” adlı eğitim gemisinin iadesini de istiyor. Yugoslavya dağılmadan önce Split’te bulunan gemi, 1991’de savaş başladığında bakım ve onarım için Karadağ’daydı.
Euronews Albania’nın haberine göre Hırvatistan ayrıca Karadağ’ın, Badinter Komisyonunun kararları doğrultusunda iki eski Yugoslav cumhuriyeti arasındaki sınıra saygı duyduğunu teyit etmesini talep ediyor.
AB üyeliğine en yakın aday olarak görülen Karadağ, 2028’de Birliğin 28’inci üyesi olmayı hedefliyor. Pazartesi günü üç müzakere faslını daha kapatan ülkenin, böylece 33 fasıldan 21’ini kapattığı belirtiliyor. Her üye ülkenin katılım sürecinde söz hakkına sahip olması, Zagreb’e komşusu üzerinde güçlü bir baskı aracı sağlıyor.
Fransa ve Lüksemburg engellemelere karşı
Bazı üye ülkeler, ikili meselelerin katılım sürecini durdurmasını önlemeye çalışıyor. Fransa, iç siyasi nedenlerle genişleme sürecinde sorun yaşanmasını önlemek isterken Lüksemburg, katılım sürecinin ikili anlaşmazlıkları çözmek için kullanılmasını eleştiriyor.
Ancak en güçlü baskı Berlin’den geliyor. AB yetkilileri, Alman hükümetinin girişimini Berlin’in sürecin liderliğini üstlendiğinin işareti olarak değerlendiriyor. Karadağ bu yıl, Batı Balkanlar’da bölgesel iş birliğini amaçlayan Berlin Süreci’nin dönem başkanlığını yürütüyor ve son aylarda Alman hükümetiyle yakın çalışıyor.
Karadağ’ın katılım süreci, Rusya ile yaşanan gerilimler nedeniyle Brüksel’in komşu ülkeleri Batı’ya daha sıkı bağlamak amacıyla genişleme politikasına giderek daha fazla önem verdiği bir dönemde ilerliyor. Almanya, Podgoritsa’nın çabaları ve jeopolitik koşullar dikkate alındığında, ülkenin üyelik sürecinde ilerleme sağlanmasının zamanının geldiğini düşünüyor./BALKAN POSTASI
