Dodik’in lobicileri: Suudi Arabistan ve İsrail yetkilileri RS’nin bağımsızlığına destek verdi
Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska – RS) Hükümeti tarafından görevlendirilen Dickens & Madson adlı lobi şirketi, hazırladığı raporlarda Suudi Arabistan ve İsrail’den bazı yetkililerin, RS’nin Bosna Hersek’ten bağımsızlığına destek verdiğini ileri sürdü.
Ari Ben-Menashe’nin yönettiği Kanada merkezli Dickens & Madson Canada Inc., ABD Adalet Bakanlığına sunduğu iki altı aylık raporda, RS adına yürüttüğü faaliyetleri anlattı.
Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası (FARA) kapsamında sunulan raporlar, 31 Aralık 2025 ve 30 Haziran 2026’ya kadar olan dönemleri kapsıyor. Belgelerde şirketin RS’yi, “Bosna Hersek’ten bağımsızlık kazanma hedefi doğrultusunda” temsil ettiği belirtiliyor.
D&M, sunduğu hizmetlerin açıklamasında, RS’ye danışmanlık yaptığını ve siyasi desteği güvence altına almak amacıyla İsrail, Suudi Arabistan ve başka ülkelerin farklı yönetim organları nezdinde girişimlerde bulunduğunu kaydediyor. Raporda ayrıca RS yetkililerinin Bosna Hersek’ten bağımsızlık istediği ifade ediliyor.
Raporda şu ifadelere yer veriliyor:
“Republika Srpska’yı ve onun Bosna Hersek’ten bağımsızlık kazanma hedefini temsil etme kapsamında D&M, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Ofisi ve İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisi ile birkaç görüşme gerçekleştirdi.”
Raporda, her iki ülke yönetiminin de hem RS hem de Bosna Hersek ile yakın ilişkilerinin bulunduğu ve “RS’nin bağımsızlığıyla ilgilendikleri” öne sürülüyor. Ayrıca bu hükümetlerin RS’nin bağımsızlığı konusunu ABD yönetimiyle de görüşecekleri belirtiliyor. Ancak söz konusu görüşmelerin yapılıp yapılmadığına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.
RS Hükümeti, bu şirketle 6 Eylül 2025 tarihinde sözleşme imzaladı. Raporlara göre bugüne kadar şirkete 4 milyon dolar ödeme yapıldı. Ancak altı aylık yeni bir lobi dönemi daha sürdüğü için toplam ödemenin daha da arttığı tahmin ediliyor. Kesin rakamın bir sonraki raporda ortaya çıkması bekleniyor.
Bu sözleşme ve RS’nin ABD’de yürüttüğü genel lobi faaliyetleri, Bosna Hersek Anayasa Mahkemesinin de gündemine geldi.
Mahkeme, 174. genel kurul toplantısında aldığı kararla, D&M ile yapılan sözleşme kapsamında RS bütçesinden yapılacak tüm ödemeleri yasakladı. Karar ayrıca, RS adına ve hesabına lobi şirketleri üzerinden yürütülen ve Bosna Hersek Anayasası, Anayasa Mahkemesi kararları ile devlet kurumlarının yetkileriyle çeliştiği belirtilen diğer lobi faaliyetlerini de kapsıyor.
RS Ulusal Meclisi, RS Hükümeti ve sorumlu yetkililere, yurt dışındaki temsilcilikler de dahil olmak üzere, bu ödemelerle bağlantılı faaliyetleri durdurmaları talimatı verildi.
Söz konusu şirketin kurucusu ve yöneticisi Ari Ben-Menashe, kendisini eski bir İsrail askeri istihbarat görevlisi olarak tanımlayan İsrail-Kanada vatandaşı bir iş insanı. Şirketin merkezi Montreal’de bulunuyor.
Ben-Menashe, 2019 yılında Sudan Geçiş Askeri Konseyi, 2021’de Myanmar askeri cuntası adına lobi faaliyetleri yürüttü. Eski Kırgız lider Sadyr Japarov için yapılan lobi çalışmalarına ayrılan paranın bir bölümünün ise Rusya’dan geldiği bildirilmişti.
Ben-Menashe, 2002 yılında Zimbabve’de Robert Mugabe’nin “ortadan kaldırılmasına” yönelik iddialar nedeniyle, muhalif siyasetçi Morgan Tsvangirai ile yaptığı görüşmelerin kayıtları üzerinden sorgulandı. Tsvangirai daha sonra suçlamalardan beraat etti.
Şirketin mevcut müşterileri arasında RS’nin yanı sıra Sudan Egemenlik Konseyi, Vanuatu Cumhuriyeti, Kırgızistan, DP World ve bazı Afrikalı siyasetçiler de bulunuyor./BALKAN POSTASI
