ABD’de Cumhuriyetçi ve Demokrat isimlerden oluşan üst düzey bir grup yasa yapıcı, Donald Trump yönetimine, Ekim 2025’te kaldırılan Republika Srpska (RS) yetkililerine yönelik yaptırımları yeniden uygulama çağrısında bulundu.
Amerikalı yetkililerin bu adımı, Srebrenitsa Anıt Merkezi’nin soykırım inkârına ilişkin raporunda çalışan mevcut ve eski çalışanlar ile iş birlikçilerinin RS’de sorgulanmaya başlanmasının ardından geldi.
ABD merkezli dijital medya kuruluşu Semafor’un özel olarak yayımladığı ortak açıklamada, “Srebrenitsa Anıt Merkezi’nin mevcut ve eski çalışanları ile iş birlikçilerinin sorgulanmak üzere çağrıldığına dair haberlerden derin endişe duyuyoruz” ifadelerine yer verildi.
Talebin arkasında güçlü bir iki partili koalisyon bulunuyor. Açıklamayı imzalayanlar arasında Senato Dış İlişkiler Komitesi üyesi Demokrat Jeanne Shaheen, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Roger Wicker, Senato Yargı Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Chuck Grassley, Demokrat Senatör Dick Durbin, Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Bill Keating ve Cumhuriyetçi Mike Turner yer alıyor.
Yasa yapıcılar, Başkan Donald Trump yönetimine bu yıl kabul edilen savunma yasasındaki hükümleri uygulama çağrısında bulundu. Söz konusu yasa, başkan tarafından “Batı Balkanlar’daki herhangi bir bölgenin güvenliğini, istikrarını veya toprak bütünlüğünü tehdit ettiği” belirlenen kişilere yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı şu ana kadar konuyla ilgili medya kuruluşlarının yorum taleplerine yanıt vermedi.
Semafor’a göre Washington ile Banja Luka arasındaki siyasi ilişkiler son dönemde dikkat çekici değişimler yaşadı. ABD yönetimi geçen yıl SNSD Başkanı Milorad Dodik ve tüm yakın çalışma arkadaşlarına yönelik yaptırımları kaldırmıştı.
Bununla birlikte Republika Srpska yönetimi Washington’da yoğun lobi faaliyetleri yürütüyor. RS makamlarının Trump yönetimi nezdinde lobi yapmak için yüz binlerce dolar harcadığı belirtiliyor. Dodik kısa süre önce bu durumun kendilerini “Republika Srpska her şeyden önce” demeleri konusunda cesaretlendirdiğini ifade etmişti.
Biden yönetiminde Avrupa işlerinden sorumlu eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Jim O’Brien ise mevcut ABD politikasını açık şekilde eleştirdi.
O’Brien, “Adına soykırım işlenmiş bir entitenin bu yönetime mali ve siyasi olarak çok yakın olmakta çıkarı olduğu bir durumla karşı karşıyasınız. Yönetimin, savaş sırasında yaşanan şiddeti ve özellikle Srebrenitsa çevresinde gerçekleşen soykırımı insanlara hatırlatan herhangi bir açıklamayı desteklemekte isteksiz olmasının nedeninin bu olduğundan şüpheleniyorum” dedi.
Yaptırımlar konusunun yanı sıra, ABD’li ve uluslararası yetkililer Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği görevine yeni bir ismin atanması konusunda da ciddi bir çıkmaz yaşıyor.
Söz konusu çıkmaz, ABD’nin bu yılın başlarında mevcut Yüksek Temsilci’nin istifa etmesi ve İtalyan diplomat Antonio Zanardi Landi’nin yeni Yüksek Temsilci olması yönündeki ısrarının ardından ortaya çıktı.
Washington’daki siyasi analistler, bu kapsamlı diplomatik belirsizliğin ekonomik sonuçlar da doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Bosna Hersek’teki siyasi çalkantıların, Trump yönetiminin yaklaşık 1 milyar dolar değerindeki stratejik doğal gaz boru hattı projesini hayata geçirme çabalarını tehlikeye atabileceğinden endişe ediliyor. Projenin, ABD Başkanı ile doğrudan bağlantılı bir Amerikan şirketi tarafından yürütülmesinin planlandığı belirtiliyor./BALKAN POSTASI
