Munira Subašić “Biz hayatta olduğumuz sürece tanıklık edeceğiz. Bizden sonra torunlarımız tanıklık edecek. Bu kooperatif binalarında, bedeninden yalnızca iki kemik bulabildiğim oğlum öldürüldü. Burada insanları kurşuna dizerek, bombalarla, susuz ve aç bırakarak öldürdüler” dedi.
Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da Boşnaklara karşı işlenen soykırımın 31. yıl dönümü anma etkinlikleri kapsamında, soykırımdan kurtulanlar 13 Temmuz’da da yakınlarının öldürüldüğü toplu katliam alanlarını ziyaret etti.
Soykırımdan kurtulanlar, kurban ailelerinin temsilcileri ile hayatta kalanları ve ailelerini bir araya getiren derneklerin üyeleri, Srebrenitsa’daki Çarşı Camisi önünden hareket ederek Temel Mahkeme binasına gitti. Burada soykırım kurbanları için çiçek bıraktılar, Fatiha okuyarak hayatını kaybedenleri andılar.
Ardından Srebrenitsa’daki eski polis karakolu binasını ziyaret eden heyet, daha sonra Potoçari’deki elektrik iletim binasına ve Budak bölgesine geçti.
Srebrenitsa ve Jepa Anneleri Hareketi Derneği Başkanı Munira Subašić, “Potoçari’deki ‘Beyaz Ev’de erkekler ve erkek çocukları diğerlerinden ayrılıyordu. Bu, görüntülerde de açıkça görülüyor. Burada işkenceye uğradılar ve daha sonra öldürüldüler. Lahey’de ifade veren tanıklar da var” dedi.
Heyet, “Beyaz Ev”in ardından Budak bölgesini ve 45 kişinin kimliğinin tespit edildiği ikincil toplu mezarın bulunduğu yeri ziyaret etti.
Bajro Halilović, “Bu mezarda oğlum Sead’ın bedenine ait parçalar bulundu” ifadelerini kullandı.
Daha sonra Kravica’daki eski tarım kooperatifi ziyaret edildi. Lahey Mahkemesinde ifade veren hayatta kalanların tanıklıklarına göre burada 1.300’den fazla erkek ve erkek çocuğu öldürüldü.
Subašić burada yaptığı açıklamada, “Biz hayatta olduğumuz sürece tanıklık edeceğiz. Bizden sonra torunlarımız tanıklık edecek. Bu kooperatif binalarında, bedeninden yalnızca iki kemik bulabildiğim oğlum öldürüldü. Burada insanları kurşuna dizerek, bombalarla, susuz ve aç bırakarak öldürdüler” diye konuştu.
Soykırımdan kurtulanlar ve dernek temsilcileri, bu yerlerin yanı sıra 1995 yazındaki Srebrenitsa soykırımı sırasında insanların esir alındığı ve infaz edildiği Nova Kasaba’daki stadyumu da ziyaret etti.
Kasaba ziyaretinin ardından Orahovac, Branjevo ve Petkovci’deki katliam alanlarının ziyaret edilmesi planlandı.
Soykırımdan kurtulanlar ve dernek temsilcileri, 17 Temmuz’da ise esir alınan Boşnakların “Akrepler” adlı birlik tarafından kurşuna dizildiği Trnovo’yu ziyaret edecek.
11 Temmuz Cumartesi günü Srebrenitsa-Potoçari Anıt Merkezi mezarlığında, 1995 yazında işlenen soykırımda öldürülen 10 kurban için cenaze namazı kılındı ve defin işlemleri gerçekleştirildi. Toprağa verilen kurbanların yaşları 20 ile 56 arasında değişiyordu.
Srebrenitsa-Potoçari Anıt Merkezi mezarlığına bugüne kadar 6.782 soykırım kurbanı defnedildi. Aile üyelerinin kararıyla 250 kurban ise yerel mezarlıklara gömüldü.
Bosna-Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, soykırımın hâlen bulunamayan 900 kurbanını aramaya devam ediyor.
Sırp Cumhuriyeti Ordusu mensupları ve yardımcıları, Srebrenitsa’nın 11 Temmuz 1995’te düşmesinin ardından düzenlenen toplu infazlarda 8 binden fazla Boşnak erkeği ve erkek çocuğunu öldürdü.
Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılında verdiği kararda, Temmuz 1995’te BM’nin “koruma bölgesi” olan Srebrenitsa’da Sırp Cumhuriyeti Ordusu tarafından soykırım işlendiğini tespit etti.
Lahey Uluslararası Ceza Mahkemesi, Bosna-Hersek Mahkemesi ile Sırbistan ve Hırvatistan’daki yargı organları, soykırım ve savaş suçları nedeniyle bugüne kadar toplam 54 kişiyi 781 yıl hapis ve beş müebbet hapis cezasına çarptırdı.
Müebbet hapis cezasına çarptırılanlar arasında savaş döneminde Sırp Cumhuriyeti’nin başkanı olan Radovan Karadžić ile bu oluşumun ordusunun komutanı Ratko Mladić de bulunuyor.
