Amerika Birleşik Devletleri, Batı Balkanlar ile ilgili ulusal olağanüstü hâl uygulamasını bir yıl daha uzattı. Washington, bölgede barışı, istikrarı ve demokratik yönetimi tehdit eden faaliyetlerin ABD’nin ulusal güvenliği ve dış politikası açısından hâlâ risk oluşturduğunu değerlendirdi.
24 Haziran’da yayımlanan başkanlık belgesinde, barışı tehdit eden kişi ve grupların faaliyetlerinin, bölgenin istikrarına yönelik uluslararası çabaları baltalayan girişimlerin ve Batı Balkan ülkelerinin demokratik gelişimi ile Avro-Atlantik entegrasyonunu engelleyen eylemlerin ABD çıkarları açısından “olağanüstü ve alışılmadık bir tehdit” oluşturmaya devam ettiği belirtildi.
Olağanüstü hâl ilk kez 26 Haziran 2001’de dönemin ABD Başkanı George W. Bush tarafından yayımlanan 13219 sayılı Başkanlık Kararnamesi ile ilan edilmişti. Bu kararname, bölgenin istikrarını tehdit eden kişi ve kuruluşların mal varlıklarının dondurulmasına imkân tanıyordu.
Söz konusu uygulama başlangıçta dönemin Makedonya’sındaki aşırılık yanlısı şiddet olaylarıyla bağlantılı aktörleri, Bosna Hersek’te Dayton Barış Anlaşması’nın uygulanmasını engelleyenleri ve Kosova ile ilgili Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararını ihlal eden faaliyetleri kapsıyordu.
Barış Anlaşmalarının Baltalanması ve Yolsuzluk
Kararname 2003 yılında Ohri Çerçeve Anlaşması’nın uygulanmasını engelleyen faaliyetleri de kapsayacak şekilde genişletildi.
2021 yılında ise dönemin ABD Başkanı Joe Biden tarafından çıkarılan yeni bir kararnameyle kapsam daha da genişletildi. Gerekçeler arasında eski Yugoslavya’nın dağılmasının ardından oluşturulan kurum ve anlaşmaların baltalanması ile bölgenin demokratik gelişimini ve Avro-Atlantik entegrasyonunu zorlaştıran yaygın yolsuzluk yer aldı.
2025 yılının başında yayımlanan yeni bir başkanlık kararnamesiyle ise Batı Balkan ülkelerinin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit eden girişimler, barış anlaşmalarını baltalama faaliyetleri, ciddi yolsuzluk ve ABD yaptırımlarından kaçınma girişimleri de kapsam altına alındı.
Olağanüstü Tedbirler Kimleri Kapsıyor?
ABD başkanlık kararnamelerinde belirli kişi veya kuruluşların isimleri yer almıyor. Bunun yerine Washington’a, bölgenin istikrarı ve demokratik gelişimi aleyhine faaliyet gösterdiği değerlendirilen kişi, şirket ve diğer kuruluşlara yaptırım uygulayabilmesi için hukuki bir çerçeve sağlanıyor.
Bu tedbirler şu ülkeleri kapsıyor:
- Arnavutluk
- Bosna Hersek
- Karadağ
- Kosova
- Kuzey Makedonya
- Sırbistan./BALKAN POSTASI
