Avrupa Komisyonu (AK), vatandaşlık politikalarının Sırbistan’ın egemen yetki alanında olduğunu belirtmekle birlikte, Sırp vatandaşlığı alarak Avrupa Birliği’ne vizesiz giriş hakkı kazanan Rus vatandaşlarının sayısındaki artışın AB açısından potansiyel bir güvenlik riski oluşturduğunu değerlendirdi.
Avrupa Komisyonu’nun Sırbistan’ın hukukun üstünlüğüyle ilgili 23 ve 24. müzakere fasıllarındaki ilerlemesini değerlendiren son raporunda, son dönemde Rus vatandaşlarına verilen Sırp vatandaşlıklarının sayısında artış yaşandığına dikkat çekildi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
“Sırbistan’ın vatandaşlık ve vatandaşlığa kabul politikaları konusunda egemen karar alma hakkına saygı duyulmakla birlikte, Rus vatandaşlarının Sırp vatandaşlığı aracılığıyla AB’ye vizesiz seyahat hakkını hızlandırılmış şekilde elde etmesi ve bu kişilerin sayısının önceki yıllara kıyasla artması, Avrupa Birliği için potansiyel güvenlik riskleri oluşturmaktadır.”
Avrupa Komisyonu’nun gayriresmî nitelikteki bu belgesi, mayıs ayının sonunda AB üyesi ülkelerin diplomatları tarafından da ele alındı.
Komisyon ayrıca, Sırbistan’ın düzensiz göç veya güvenlik açısından riskli kabul edilen ülkelerin vatandaşlarına yönelik vize başvurularını daha sıkı denetlemesi gerektiğini vurguladı.
Rus turist vizeleri arttı
Son dönemde bazı AB üyesi ülkeler, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle Rus vatandaşlarına yönelik turist vizelerinin verilmesini zorlaştıracak yeni düzenlemeler yapılması için Avrupa Komisyonu üzerinde baskı kuruyor.
AB verilerine göre, 2025 yılında Rus vatandaşlarına verilen Schengen turist vizesi sayısı yaklaşık 480 bin seviyesine ulaştı. Bu rakam, Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeyi oluşturuyor.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ise daha önce yaptığı açıklamalarda Rus vatandaşlarına vize uygulanmayacağını duyurmuştu.
Sırbistan’ın vize politikası AB ile tam uyumlu değil
AB’nin Büyüme Planı kapsamında Sırbistan’ın yıl sonuna kadar en az üç ülkeye vize uygulaması getirmesi gerekiyor.
Avrupa Komisyonu raporuna göre Sırbistan’ın vize politikası, AB’nin vize politikasıyla ve AB’ye giriş için vize zorunluluğu bulunan üçüncü ülkeler listesiyle yalnızca kısmen uyumlu durumda.
Halihazırda Sırbistan ile vizesiz rejime sahip ancak AB ile aynı ayrıcalığa sahip olmayan 12 ülke bulunuyor:
- Ermenistan
- Azerbaycan
- Bahreyn
- Belarus
- Çin
- Endonezya
- Jamaika
- Kırgızistan
- Kazakistan
- Rusya
- Surinam
- Türkiye
Raporda, Aralık 2024’ten bu yana AB vize politikasıyla uyum konusunda yeni bir ilerleme kaydedilmediği belirtildi.
27 milyon avroluk fon riski
Sırbistan, Reform Gündemi kapsamında bu ülkelerden en az üçüne vize uygulamayı taahhüt etmiş durumda.
Bu yükümlülüğün AB Büyüme Planı kapsamındaki mali değeri 27 milyon avronun üzerinde bulunuyor.
Söz konusu şartın 2026 yılı sonuna kadar yerine getirilmemesi halinde Sırbistan bu mali desteği kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacak.
Avrupa Komisyonu, Sırbistan’ın en az üç ülkeye vize uygulamasına geçmeden önce, AB ile vizesiz rejimi bulunmayan ancak Sırbistan ile vizesiz seyahat hakkına sahip ülkelerin vatandaşlarına yönelik vize ve giriş prosedürlerini sıkılaştırmasını da talep ediyor.
Komisyona göre bu adım, hem AB standartlarıyla daha iyi uyum sağlayacak hem de Sırbistan üzerinden Avrupa Birliği’ne yönelen düzensiz göç akışının azaltılmasına katkıda bulunacak./BALKAN POSTASI
