Rus vatandaşı Ilia Perekopskii, Telegram uygulamasının başkan yardımcısı ve kurucusu Pavel Durov’un uzun yıllardır birlikte çalıştığı isimlerden biri olarak, Bosna-Hersek için özel yarar sağlayabilecek kişi statüsünde vatandaşlık başvurusunda bulundu.
Perekopskii’nin Bosna-Hersek vatandaşlığına kabul talebi, 30 Temmuz’da yapılması planlanan Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu toplantısının önerilen gündemine alındı.
Konu, ancak ilgili gündem maddesinin toplantıda kabul edilmesi halinde görüşülecek.
Bosna-Hersek Sivil İşler Bakanlığı, Radio Free Europe’a yaptığı açıklamada Perekopskii’nin başvurusunu Bosna-Hersek Vatandaşlık Yasası’nın 13. maddesine dayanarak yaptığını doğruladı. Söz konusu madde, Bosna-Hersek açısından özel yarar sağlayacağı değerlendirilen yabancıların vatandaşlığa kabulüne imkan tanıyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Resmi başvuru sahibi, kişinin vekili olan Banja Luka’dan avukat Miloš Kudra’dır. Başvuru, Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odası’nın 29 Nisan 2026 tarihli tavsiyesi temelinde yapılmıştır” denildi.
Yabancı bir kişinin Bosna-Hersek vatandaşlığına kabulüne ilişkin nihai kararı Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu oy birliğiyle veriyor.
Sivil İşler Bakanlığının aktardığına göre Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odası, tavsiye yazısında Perekopskii’nin “Sırp Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek’in ekonomik ve kalkınma süreçleri üzerinde olumlu etki yaratabileceğini” belirtti.
Gerekçelerden biri olarak Perekopskii’nin Banja Luka merkezli “EVA Genesis” d.o.o. şirketinden hisse almak istemesi gösterildi.
Tavsiye yazısında şirketin dijital pazarlama ve iletişim, bilgi teknolojileri ve moda sektörlerinde projeler aracılığıyla Bosna-Hersek’e önemli miktarda yatırım yapmayı planladığı belirtildi. Ancak bunun nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı verilmedi.
Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odası ne diyor?
Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odası Başkanı Goran Račić, RFE’ye yaptığı açıklamada vatandaşlık tavsiyelerinin başvuran kişinin milliyetine göre değil, gerçekleştirmeyi planladığı iş projelerine göre verildiğini söyledi.
Račić, “Eğer ciddi ticari faaliyetleri bulunan kişiler söz konusuysa, sürece dahil olan diğer kurumların tavsiyeleriyle birlikte bu kişilerin vatandaşlık için tavsiye alabileceğini değerlendiriyoruz” dedi.
Ticaret Odasının daha önce başka ülkelerin vatandaşlarına da benzer tavsiyeler verdiğini belirten Račić şöyle konuştu:
“Biz kişinin Rusya’dan mı yoksa başka bir ülkeden mi olduğuna bakmıyoruz. Almanya, Avusturya, İtalya ve başka ülkelerden vatandaşlık başvurusu yapan kişiler oldu. İş planlarına bakılıyor ve açıkladıkları ticari faaliyetleri gerçekleştirebilme kapasitesine sahip olup olmadıkları değerlendiriliyor.”
Račić, tavsiyenin ardından dosyanın Bakanlar Kuruluna gönderilmesinden önce yetkili kurumlar tarafından güvenlik kontrolleri gerçekleştirildiğini de söyledi.
Perekopskii ile ilgili belgelerin ayrıntılarını tam olarak hatırlayamadığını belirten Račić, tavsiye kararının bir süre önce verildiğini ifade etti.
Güvenlik kontrolleri yapıldı
Bosna-Hersek Sivil İşler Bakanlığı, Perekopskii hakkında Bosna-Hersek İstihbarat ve Güvenlik Ajansı (OSA), Yabancılarla İlişkiler Servisi ve Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu Yasama Ofisinin görüşlerinin alındığını bildirdi.
Güvenlik kontrollerinin gerçekleştirildiği doğrulandı ancak bu kontrollerin içeriği ve sonuçları kamuoyuyla paylaşılmadı.
Bakanlık açıklamasında, “Güvenlik kontrollerinin sonuçlarına ve yetkili kurumların görüşlerinin içeriğine ilişkin bilgiler, gizli verilerin korunmasına yönelik mevzuat nedeniyle paylaşılamaz” denildi.
Tavsiyede adı geçen Banja Luka şirketi
Perekopskii’nin vatandaşlık başvurusuyla bağlantılı iş planlarında adı geçen “EVA Genesis” d.o.o. Banja Luka şirketi, Nisan 2025’te kuruldu.
Mahkeme sicili verilerine göre şirketin kurucusu ve yüzde 100 hissedarı Rus vatandaşı Ljudmila Budilova, şirket müdürü ise Jevgenij Budilov.
Şirket, dış ticaret faaliyetleri yürütmek üzere yalnızca 1 konvertibl mark kuruluş sermayesiyle kaydedildi.
EVA Genesis’in kurucusu Budilova, Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odasının önerisi üzerine ve ekonomiye özel katkı sağlayabilecek kişi statüsünde, Bosna-Hersek Bakanlar Kurulunun 17 Eylül 2025 tarihli kararıyla Bosna-Hersek vatandaşlığı aldı.
Kamuya açık sicil kayıtlarında EVA Genesis şirketinin mülkiyet yapısında henüz bir değişiklik görünmüyor. Ancak Sivil İşler Bakanlığının dayandığı belgelerde Perekopskii’nin şirketten hisse devralma sürecinde olduğu belirtiliyor.
RFE, şirketle kamuya açık telefon numarası üzerinden iletişime geçmeye çalıştı. Bu numaranın aynı zamanda Perekopskii’nin vatandaşlık sürecindeki vekili olduğu belirtilen avukat Miloš Kudra’ya ait olduğu ortaya çıktı.
Kudra konu hakkında konuşmak istemedi. Daha önce şirkete bazı işlemlerde hukuki temsil hizmeti verdiğini ancak şirket sahipleriyle artık bağlantısı olmadığını söyledi.
Rusya’daki vergi sorunlarına ilişkin haberler
Rus medyası Ağustos 2024’te, Rusya Federal Vergi Servisinin Perekopskii’ye ait bazı banka hesaplarını, vergi beyannamelerinin sunulmadığı ve bazı vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmediği iddiasıyla bloke ettiğini yazdı.
RIA Novosti, vergi makamları ve BIR-Analyst verilerine dayanarak, Perekopskii ile bağlantılı iki şirketin faaliyetlerini durdurduğunu ancak vergi makamlarına olan yükümlülüklerini tamamen yerine getirmediğini bildirdi.
Perekopskii’nin uzun yıllardır birlikte çalıştığı Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise bu yıl 29 Temmuz’da Rus makamlarının yeniden gündemine geldi ve hakkında terör faaliyetlerine yardım ettiği iddiasıyla suçlama yöneltildi.
Rus güvenlik birimleri, Ukrayna özel servislerinin bazı Telegram botlarını genç Rusları sabotaj ve terör faaliyetleri için devşirmede kullandığını öne sürdü.
Telegram ise bu suçlamalara, Durov’un orta parmağını gösterdiği bir fotoğraf paylaşarak yanıt verdi./BALKAN POSTASI