Macaristan’da Viktor Orbán’ın seçim yenilgisi sonrası yaşanan siyasi değişim, ülkenin Bosna-Hersek’teki Sırp entitesi Republika Srpska (RS) ile ilişkilerini de tartışmaya açtı. Uzmanlara göre, Orbán döneminde kurulan yakın siyasi ve ekonomik bağların sürmesi zor görünüyor ve bazı anlaşmalar incelemeye alınabilir.
Son yıllarda Milorad Dodik ile Orbán arasında güçlü bir iş birliği kurulmuş, RS’ye yaklaşık 170 milyon euro finansal destek sağlanmıştı. Bu destekler, özellikle Batılı ülkelerin yaptırımları ve finansal kısıtlamaları sırasında RS için önemli bir kaynak olmuştu.
Ancak Macaristan’da seçimleri kazanan Peter Magyar liderliğindeki yeni yönetimin bu ilişkileri nasıl sürdüreceği belirsiz. Analistler, yeni hükümetin özellikle şeffaf olmayan anlaşmaları gözden geçirebileceğini ve bazı projelerin soruşturma konusu olabileceğini belirtiyor.
Uzmanlara göre, özellikle enerji sektöründe Macar şirketlerinin RS’deki faaliyetleri dikkat çekiyor. Şeffaf olmayan yöntemlerle yapılan anlaşmaların yeni yönetim tarafından denetlenmesi bekleniyor. Bu kapsamda, daha önce ihalesiz şekilde yürütülen bazı projelerin iptal edilmesi ya da revize edilmesi gündeme gelebilir.
Ayrıca yeni Macar hükümetinin Avrupa Savcılığı ile iş birliği planı, yalnızca ülke içindeki değil, yurtdışındaki projelerin de incelenmesine yol açabilir. Bu durum, RS ile yapılan anlaşmaların da mercek altına alınabileceği anlamına geliyor.
Öte yandan uzmanlar, bu sürecin tüm projelerin iptali anlamına gelmediğini, ekonomik açıdan sağlam ve şeffaf projelerin devam edebileceğini vurguluyor. Ancak Orbán döneminde RS’ye tanınan “özel siyasi ayrıcalıkların” sona ermesi bekleniyor.
Macaristan ile RS arasındaki yakın ilişkiler özellikle 2019’dan sonra güçlenmiş, Budapeşte yönetimi AB içinde Dodik’e yönelik yaptırımlara karşı çıkmış ve bazı altyapı ile enerji projelerinde aktif rol üstlenmişti. Ancak bu projelerin çoğu henüz uygulama aşamasına geçemedi.
Yeni dönemde Macaristan’ın önceliğinin AB ve NATO ile ilişkiler ile iç politikada yolsuzlukla mücadele olması beklenirken, Bosna-Hersek ve RS ile ilişkilerin daha sınırlı ve kurumsal çerçevede yürütileceği değerlendiriliyor./BALKAN POSTASI