Kosova Hükümeti, Sırbistan Kamu Yönetimi ve Yerel Yönetimler Bakanı Snežana Paunović’in Kosova’ya yönelik “etnik temizlik” açıklamasını kınamak için Avrupa Birliği’nden daha güçlü adımlar atmasını istedi. Hükümet, AB’nin ilk tepkisinin “sınırlı ve gecikmiş” olduğunu belirtti.
Paunović, geçen hafta sonu Sırbistan’daki Kurir televizyonuna yaptığı açıklamada, 1998 yılında eski Sırp lider Slobodan Milošević’in yerinde olsaydı “Kosova’yı etnik olarak temizleyeceğini” söylemişti.
Bu açıklama çok sayıda tepkiye yol açarken Kosova, Paunović hakkında suç duyurusunda bulundu ve ülkeye girişini kalıcı olarak yasakladı.
Kosova Hükümeti cumartesi günü yaptığı açıklamada, Başbakan Birinci Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca’nın, Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a bir mektup gönderdiğini bildirdi. Mektupta, hem Kosova’nın hem de Sırbistan’ın üye olmayı hedeflediği Avrupa Birliği’nden daha güçlü bir tepki talep edildi.
16 Temmuz tarihli mektupta Kosova Hükümeti, Avrupa Birliği’nden “Bakan Paunović’in açıklamalarını açık ve kamuya açık biçimde kınamasını, bu tür söylemlerin kabul edilemez ve Avrupa değerlerine aykırı olduğunu Sırp makamlarına açıkça bildirmesini ve konuyu siyasi diyalog ile Sırbistan’ın AB’ye üyelik süreci kapsamında ciddi şekilde ele almasını” istedi.
Paunović’in açıklaması daha önce Avrupa Birliği tarafından da kınanmıştı. AB’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, perşembe günü kınamasını yineleyerek Paunović’in hâlâ Sırbistan Hükümetinde bakan olarak görev yapmasına şaşırdığını söyledi.
Kos, “Onun ne söylediğini tekrar etmeyeceğim. Böyle bir açıklamayı duymak gerçekten sarsıcıydı. Bir bakanın kamuoyuna yaptığı böyle bir açıklamanın ardından görevini sürdürmesini hayal edemiyorum” dedi.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ise Paunović’in açıklamasının “ne benim ne de Sırbistan Hükümetinin iradesini yansıttığını” belirterek, “Sırbistan devletinin politikası etnik temizlik değil, diyalogdur” ifadelerini kullandı.
Milošević’in eski partisi olan Sırbistan Sosyalist Partisinin başkan yardımcılığını yapan Paunović, sözlerini geri çekmedi. Ancak 16 Temmuz’da açıklamalarının “bağlamından koparıldığını” savundu ve neden olduğu tepkiler nedeniyle Vučić ile Sırbistan Hükümetinden özür diledi.
Öte yandan Sırbistan Parlamentosundaki tek Arnavut milletvekili Shaip Kamberi, perşembe günü 53 muhalefet milletvekilinin Paunović’in görevden alınması için Sırbistan Başbakanı Đuro Macut’a talep sunduğunu açıkladı.
Milletvekilleri, Başbakan Macut’tan “hiçbir gecikme olmaksızın” Paunović’in görevden alınmasını Sırbistan Parlamentosuna önermesini istedi.
Macut’un, 250 sandalyeli Sırbistan Parlamentosuna böyle bir öneri sunup sunmayacağı henüz bilinmiyor.
Kosova ve Sırbistan’dan gözlemciler, Özgür Avrupa Radyosuna yaptıkları açıklamalarda Paunović’in sözlerinin Sırbistan’ın Kosova’ya yönelik siyasi yaklaşımının bir parçası olduğunu belirtti. Gözlemciler, uluslararası toplumun yalnızca tepki göstermekle yetinmemesi, Sırbistan’a karşı somut adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Paunović’in açıklamaları, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında yüz binlerce Arnavut sivilin Kosova’dan sürülmesi nedeniyle ülkedeki eski yaraları yeniden açtı.
Savaşta çoğunluğu Arnavut olmak üzere 13 binden fazla sivil hayatını kaybetti, binlerce kişi ise kayboldu.
Çoğunluğu Arnavut olan 1.500’den fazla kişinin akıbeti hâlâ bilinmiyor.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, dönemin Yugoslavya Federal Cumhuriyeti yöneticilerini, 1999 yılında yüz binlerce Arnavut sivili Kosova’dan zorla sürmeyi amaçlayan “ortak suç girişiminin” temel katılımcıları olarak nitelendirdi.
Mahkeme kararlarına göre amaç, “Kosova üzerindeki Sırp kontrolünü korumak için etnik dengeyi değiştirmekti”.
Baş sanık Slobodan Milošević, yargılama tamamlanmadan cezaevinde hayatını kaybetti. Eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Milan Milutinović ise beraat etti./BALKAN POSTASI