Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı (SNSD) Genel Başkanı Milorad Dodik, Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesinde kapsamlı bir reform yapılmadığı ve yüksek temsilcilerin kararları gözden geçirilmediği sürece partisinin yeni Bosna-Hersek Bakanlar Konseyinin kurulmasına katılmayacağını açıkladı.
Banja Luka’da düzenlenen SNSD Başkanlık Kurulu toplantısının ardından gazetecilere konuşan Dodik, seçim sonuçlarını değerlendirerek olası koalisyonların çerçevesini ve devlet düzeyindeki müzakerelerde partisinin temel şartlarını açıkladı.
Dodik, SNSD’nin devlet düzeyindeki hükümet görüşmelerine başlaması için en önemli koşulun Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesinde reform yapılması olduğunu söyledi.
“Anayasa Mahkemesi meselesi kesin olarak çözülmeli. Bu konu Bakanlar Konseyi kurulmadan önce çözülmelidir. Eğer birileri SNSD’yi Bosna-Hersek yönetiminde görmek istiyorsa, bizi ancak Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesi reformdan geçirilirse görebilir.” dedi.
Dodik, partisinin önerdiği reform modelinin yabancı yargıçların kaldırılmasını ve ulusal temsile dayalı eşit bir yapının oluşturulmasını öngördüğünü belirtti.
“Her halktan üçer yargıcın yer alacağı bir reform talep ediyoruz. Herhangi bir grubun diğerini oy çokluğuyla saf dışı bırakmasını önlemek amacıyla ulusal pozisyonların korunmasına yönelik mekanizmalar oluşturabiliriz.” ifadelerini kullandı.
Mevcut anayasal düzenlemeye göre Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesi dokuz yargıçtan oluşuyor. Dört yargıç Bosna-Hersek Federasyonu Parlamentosu Temsilciler Meclisi, iki yargıç Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi tarafından seçilirken, üç uluslararası yargıç Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı ile yapılan istişarelerin ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Başkanı tarafından atanıyor.
Yüksek Temsilcilik kararlarının da gözden geçirilmesini istiyor
SNSD, Yüksek Temsilcilik Ofisinin (OHR) geçmişte aldığı kararları da yeni hükümet görüşmelerinin gündemine taşımayı planlıyor.
Dodik, Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi tarafından hiçbir zaman onaylanmamış yüksek temsilci kararlarının iptal edilmesini, parlamentodan geçen kararların ise ayrıntılı biçimde yeniden değerlendirilmesini talep etti.
“Geçmişte ne olduğunu görmeden yolumuza devam edemeyiz. Anayasa, Bosna-Hersek’in hangi alanlarda yetkili olup olmadığını açıkça belirtiyor. Biz esasen Avrupa yoluna karşı değiliz ancak Sırp Cumhuriyeti’nin konumunu zayıflatan politikaların bize dayatılmasını da kabul etmiyoruz.” dedi.
“SBiH’nin bulunduğu yapıyla ortaklık yok”
Bosna-Hersek düzeyinde yeni çoğunluğun oluşturulmasına ilişkin konuşan Dodik, Bosna-Hersek Hırvat Demokrat Birliği (HDZ BiH) ile işbirliğinin devam edeceğini vurguladı.
Boşnak siyasi partileri konusunda ise Dodik, Bosna-Hersek Partisinin (SBiH) yer aldığı hiçbir yapıyla ortaklık kurmayacaklarını söyledi.
“HDZ ile son derece güçlü işbirliğimizi sürdürüyoruz. Boşnakların kendi siyasi yapılarını konsolide etme ihtiyacını anlayacağız ancak Bosna-Hersek Partisinin içinde bulunduğu hiçbir yapıyla ortaklık kurmayacağımızı açıkça ifade ediyoruz.” dedi.
Dodik, diğer olası ortakların belirlenmesinde de bu partilerin Sırp Cumhuriyeti’nin konumu ve yetkilerine yönelik tutumlarının dikkate alınacağını söyledi.
SNSD, Sırp Cumhuriyeti Meclisinde üçte iki çoğunluğu hedefliyor
Dodik, seçim sonuçlarının SNSD’ye Sırp Cumhuriyeti’ndeki siyasi süreçler üzerinde güçlü bir kontrol sağladığını belirterek özellikle Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisindeki üçte iki çoğunluğa dikkat çekti.
“Temel hedefimiz NSRS’de üçte iki çoğunluktu. Bu, Anayasa değişiklikleri ve Bosna-Hersek Halklar Meclisinde dördüncü delegenin güvence altına alınması açısından önemli. Bunu şimdiden sağladık.” ifadelerini kullandı.
SNSD, Bosna-Hersek Halklar Meclisindeki Sırp grubunda bulunan beş delegeden dördünü kontrol ederek devlet düzeyindeki kararların alınmasında önemli bir konuma sahip olacak.
Dodik ayrıca Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi Temsilciler Meclisinde kendi siyasi bloklarına katılacak onuncu milletvekilini sağlayabilmek için ortak arayışlarının sürdüğünü açıkladı.
SNSD ve ortaklarının onuncu milletvekiline ulaşması halinde muhalefet partilerinin tek başına karar alma imkânının önemli ölçüde sınırlanacağı belirtiliyor./BALKAN POSTASI