Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, bir kez daha başbakanlık koltuğuna yönelmiş görünüyor. “Sırbistan 2035” planını açıklaması, iktidarda neredeyse bir on yıl daha kalma niyetini ortaya koyuyor.
Planın içeriği henüz bilinmese de Vučić’in 2035’e kadar ülkenin başında kalmaya dönük açık strateji kurması, Nova.rs portalının değerlendirmesine göre bir tür “Belarus operasyonu”na işaret ediyor ve onu Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko benzeri bir modele yaklaştırıyor.
Sırbistan Anayasası yeni bir cumhurbaşkanlığı dönemine izin vermediği için, söz konusu analizlere göre Vučić mutlak gücü korumak amacıyla başbakanlığa geçmeyi planlıyor.
Vučić, geçtiğimiz hafta 20 Mart civarında Belgrad’da Parlamento önünde ya da Cumhuriyet Meydanı’nda büyük bir miting düzenleneceğini ve “Sırbistan 2035” planının burada açıklanacağını duyurdu.
“20, 21 ya da 22 Mart’ta çok sayıda vatandaşın katılacağı bir toplantıda ‘Sırbistan 2035’ programını tanıtacağız; insanlara neler yaptığımızı, neler yapacağımızı anlatacağız,” dedi Vučić.
Daha önce planın 1 Mart’a kadar açıklanacağını söylemişti ancak tarih ertelendi.
Savcılığa darbe, zemini hazırlama mı?
Nova.rs, Vučić’in uzun yıllar iktidarda kalma arzusunun yeni olmadığını ve Avrupa’daki ve dünyadaki bazı otokrat liderlerle yakın ilişkilerinin buna işaret ettiğini hatırlatıyor. En çarpıcı örnek olarak, 31 yıldır iktidarda olan Lukaşenko ile ilişkileri gösteriliyor.
Portal, mart ayındaki miting beklenirken rejimin yargıya yönelik benzeri görülmemiş bir baskı başlattığını vurguluyor. Uzmanlara göre yeni yasalar savcılığın yapısını ve yetkilerini kökten değiştiriyor, organize suçlarla mücadele savcılığını fiilen felç ediyor.
Meclis’ten geçen ve Vučić’in imzaladığı yasa değişiklikleriyle Yüksek Savcılık Konseyi’nin yetkileri de değiştirildi. Nova.rs’ye göre bundan en çok Belgrad Yüksek Savcılığı Başsavcısı Nenad Stefanović faydalanacak; gerçek bir denetim olmadan hareket edebilecek ve şimdiden rejime sadakatini göstermiş durumda.
“Mutlak iktidar gönüllü bırakılmaz”
Nova Sırp Politik Düşüncesi dergisinin editörü Đorđe Vukadinović, Vučić’in “ömür boyu iktidar” hedefinin sürpriz olmadığını söyledi:
“Bu, Vučić iktidara geldiğinde görmek isteyen herkes için belliydi. Geri çekileceğine dair açıklamalar sadece muhalifleri uyutma taktiğiydi. Mutlak iktidar hiçbir zaman gönüllü olarak bırakılmaz.”
Vukadinović’e göre “Sırbistan 2035” ilanı, Vučić’in niyetlerini neredeyse açıkça duyurması anlamına geliyor:“Başbakan olup görevleri döndürebilir ama gerçek güç yine onda olacak. Ünvanının ne olduğu önemli değil — ister başbakan ister kapıcı olsun, sopayı elinde tutan o.”
Seçim kaybetme ve yargılanma korkusu
Eski diplomat Srđan Cvijić de Vučić’in iktidardan ayrılmayı düşünmediği görüşünde:
“İktidardan düşmenin sadece siyasi emeklilik değil, aynı zamanda ceza davaları anlamına gelebileceğinin farkındalar. Bu ya hep ya hiç oyunu ve başkan ömür boyu kalmayı hedefliyor.”
Nova.rs ayrıca Vučić döneminde daha önce de uzun vadeli planların açıklandığını hatırlatıyor: 14 milyar avroluk “Sırbistan 2025” planı ve 17,8 milyar avroluk EXPO 2027 projesi bunlar arasında./BALKAN POSTASI