Sırbistan, demokrasi alanındaki gerileme ve Rusya ile yakın ilişkileri nedeniyle Avrupa Komisyonu’nun ödemeleri durdurmayı değerlendirmesi sonucu AB fonlarından 1,5 milyar euroya kadar kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu durumu Politico yazdı.
Sırbistan AB üyesi olmasa da 2014 yılında üyelik müzakerelerine başladı ve hukuki reformları gerçekleştirmek amacıyla AB fonları ve hibelerinden yararlanma hakkına sahip.
Ödemelerin askıya alınması kararı, Ukrayna ve Karadağ gibi ülkelerin üyelik sürecini hızlandırdığı bir dönemde AB genişleme sürecini daha da karmaşık hale getirebilir. Fransa gibi etkili ülkeler ise temkinli olunması çağrısında bulunuyor.
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Politico’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Sırbistan’da yaşananlardan giderek daha fazla endişe duyuyoruz. Yargı bağımsızlığını zayıflatan yasalardan, protestoculara yönelik baskılara ve bağımsız medyaya tekrar eden müdahalelere kadar birçok sorun var.”
Kos, Komisyonun ülkenin “AB finansal araçları kapsamında ödemeler için gerekli şartları hâlâ yerine getirip getirmediğini” değerlendirdiğini belirtti.
Son haftalarda Komisyon içinde fonların durdurulması yönündeki baskının arttığı ifade edildi. AB, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić tarafından yürürlüğe konulan yargı reformlarını da açıkça eleştirdi. Bu süreçte hükümet, kitlesel protestolarla karşı karşıya kaldı.
Sırbistan’ın AB nezdindeki büyükelçisi ve baş müzakerecisi Danijel Apostolović ise Politico’ya yaptığı açıklamada finansmanın askıya alınacağı noktaya gelinmeyeceğine inandığını ve Sırbistan’ın tam üyelik hedefinden vazgeçmediğini söyledi. Ayrıca Belgrad’ın Komisyon ile yoğun temas halinde olduğunu ekledi.
Mahkemelerin yeniden yapılandırılması ve hâkim ile savcıların atanma yöntemlerinde değişiklik öngören yasa paketi, Sırbistan için ciddi bir geri adım olarak değerlendirildi. Avrupa Konseyi’ne bağlı danışma organı Venedik Komisyonu’nun ay sonunda bu tartışmalı düzenlemeler hakkında görüş açıklaması bekleniyor.
AB yetkililerine göre bu görüş, Komisyonun finansmanı dondurma kararını tetikleyebilir. Kos, Sırbistan’ın yargı yasalarını Venedik Komisyonu’nun tavsiyeleriyle uyumlu hale getirmesini talep edeceğini söyledi.
Apostolović ise Belgrad’ın bu tavsiyeleri alır almaz uygulayacağını ifade etti.
AB, Sırbistan’a en büyük mali destek sağlayıcısı konumunda. 2021–2024 döneminde 586 milyon eurodan fazla hibe sağlandı. Ayrıca reformlara bağlı olarak 1,5 milyar euroya kadar ek fon da sunuldu. Sırbistan hükümeti verilerine göre ülke, 2000 yılından bu yana AB fonları ve yatırımlarından 7 milyar eurodan fazla destek aldı.
Buna rağmen Sırbistan uzun süredir AB ile ilişkilerini dengelerken, aynı anda Moskova ile yakın bağlarını sürdürme politikası izliyor./BALKAN POSTASI