Diplomatik girişimlerin başarısız olmasının ardından, dönemin ABD Başkanı Bill Clinton, “Allied Force” (Müttefik Güç) olarak bilinen operasyonu onayladı. NATO’nun eski Yugoslavya’ya karşı başlattığı hava harekâtının üzerinden 27 yıl geçti. Bu operasyon, Kosova’daki Arnavut nüfusa yönelik Sırp güçlerinin saldırılarını durdurmayı amaçlıyordu.
18 Mart 1999’da Kosovalı Arnavut temsilciler ve Batılı diplomatlar Rambouillet Anlaşması’nı imzaladı. Ancak Slobodan Miloşeviç, uluslararası toplumun sunduğu bu anlaşmayı reddetti ve sivillere yönelik sistematik saldırıları durdurması yönündeki uyarılara rağmen geri adım atmadı.
Bunun üzerine ABD Başkanı Clinton, “Allied Force” operasyonunu başlattı. Aynı gece yaptığı açıklamada, müdahalenin amacının şiddeti durdurmak ve Yugoslavya’nın askeri kapasitesini zayıflatmak olduğunu ifade etti.
78 gün süren operasyon boyunca NATO’ya üye 19 ülkenin hava kuvvetleri 38 binden fazla uçuş gerçekleştirdi; bunların 10 binden fazlası bombardıman göreviydi. ABD, uçuşların yüzde 60’ından fazlasını ve saldırıların yüzde 80’inden fazlasını üstlendi.
ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, Kosova savaşında yaklaşık 10 bin Arnavut hayatını kaybetti ve yüz binlerce kişi evlerinden edilerek özellikle Arnavutluk ve Makedonya’da büyük bir insani krize yol açtı.
1 Haziran 1999’da Belgrad, G8 ilkelerini kabul etti. 10 Haziran’da Yugoslav güçlerinin Kosova’dan çekilmeye başlamasıyla NATO saldırıları durduruldu. Aynı gün BM Güvenlik Konseyi 1244 sayılı kararı kabul ederek Kosova’da uluslararası yönetim ve barış gücü varlığının temelini attı.
9 Haziran’da ise KFOR ile Yugoslav yetkililer arasında Teknik-Askeri Anlaşma imzalanarak uluslararası güçlerin Kosova’ya konuşlandırılmasının şartları belirlendi.
Kosova Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, NATO’nun Sırp hedeflerine yönelik bombardımanlarının Kosova tarihinin akışını değiştirdiğini belirtti. Haxhiu, NATO müdahalesi ile UÇK’nın sahadaki direnişinin birleşerek belirleyici bir dönüm noktası oluşturduğunu ifade etti.
Eski NATO Sözcüsü Jamie Shea da yaptığı açıklamada, müdahalenin Kosovalıların hayatını kurtarmak için gerekli olduğunu ve bunun doğru bir karar olduğunu söyledi. Shea’ya göre Miloşeviç’in tutumu ve Reçak katliamı gibi olaylar NATO müdahalesini kaçınılmaz kıldı.
Shea ayrıca, Sırbistan’ın hâlâ Kosova’daki suçlar için özür dilememesini eleştirerek, Bosna, Hırvatistan ve Kosova’daki suçların kabul edilmesinin ahlaki bir sorumluluk olduğunu ve bağımsız bir tarihçi komisyonu kurulması gerektiğini vurguladı.
Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha ise NATO’nun “Allied Force” operasyonunun, Miloşeviç’in Arnavutlara yönelik şiddet ve etnik temizlik kampanyasını durdurmak için yapıldığını belirtti. Hoxha, bunun insan onurunun korkuya karşı kazandığı tarihi bir an olduğunu ve Arnavutluk’un kapılarını Kosovalı mültecilere açarak büyük bir dayanışma örneği sergilediğini ifade etti.
24 Mart 1999, Kosova’nın özgürlük ve bağımsızlık mücadelesinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak tarihe geçti. /BALKAN POSTASI