Sırbistan

ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, Belgrad’da yayımlanan Politika gazetesi için kaleme aldığı yazıda, Sırbistan ile NATO arasında yeni bir iş birliği döneminin başlaması gerektiğini belirtti. Whitaker, ABD ile Sırbistan arasındaki tarihsel bağlara dikkat çekerek, iki ülkenin geçmişte iki dünya savaşında birlikte hareket ettiğini ve bu ortaklığın gelecekte daha güçlü ilişkiler için temel oluşturduğunu ifade etti. Sırbistan’ın güvenlik ve ekonomik geleceğini belirleyecek kritik bir tercih sürecinde olduğunu vurgulayan Whitaker, ABD ve NATO ile yakın iş birliğinin bölgesel istikrar açısından en uygun seçenek olduğunu kaydetti. Bölgede istikrarsızlık, çözülmemiş sorunlar ve dış güçlerin etkisini başlıca riskler arasında gösteren Whitaker, özellikle savunma alanındaki tedariklerde “güvenilmez ortaklara” yönelmenin stratejik bağımlılık yarattığını ve NATO standartlarıyla uyumsuzluk oluşturduğunu dile getirdi. Whitaker ayrıca, Sırbistan ile NATO’nun önümüzdeki […]

Sırbistan Savunma Bakanlığı, ülkenin hava savunma (PVO) birliklerinin modern HQ-17AE füze sistemleriyle yoğun bir eğitim sürecinden geçtiğini açıkladı. Açıklamaya göre eğitimler, barış dönemi konuşlanma bölgelerinde gerçekleştiriliyor ve temel hedef, sistemlerin muharebe kullanım kabiliyetlerini geliştirmek ile görev etkinliğini artırmak. Eğitim faaliyetleri; intikale hazırlık, birliklerin hareketi, ateş mevzilerinin alınması, angajman hazırlıkları ve hava savunma operasyonlarının icrasını kapsıyor. Üçüncü füze taburuna bağlı bir bataryanın komutanı, kaptan birinci sınıf Miloš Stanojković, özellikle günümüz hava tehditlerine karşı hızlı reaksiyonun öncelik olduğunu belirtti. Modern tehditlerin çoğu zaman yoğun ve eş zamanlı saldırılar şeklinde gerçekleştiğine dikkat çekti. Stanojković, bu nedenle hem hazırlık aşamasında hem de operasyon sırasında savaş araçlarının füze sistemleriyle sürekli takviye edilmesine büyük önem verildiğini ifade etti. Eğitim sürecinde personelin; hedef tespiti ve takibinden füze […]

Sırbistan’ın başlıca sivil istihbarat kurumu olan Güvenlik ve Bilgi Ajansı (BIA), son yıllarda kamuoyunda yoğun tartışmaların odağı haline geldi. Kurumun devlet güvenliğini sağlama görevini mi yerine getirdiği, yoksa siyasi iktidarın kontrol aracı olarak mı kullanıldığı sorusu gündemdeki yerini koruyor. 2002 yılında kurulan BIA’nın yasal yetkileri; bilgi toplama, karşı istihbarat faaliyetleri yürütme ve anayasal düzeni koruma olarak tanımlanıyor. Ancak uzmanlara göre bu yetkilerin uygulanış biçimi ciddi eleştirilere neden oluyor. Eski içişleri bakanı ve hukukçu Božo Prelević, kurumun yasal görevlerinden uzaklaştığını savunarak, “Eğer BIA gerçekten yasaların öngördüğü şekilde çalışsaydı, bugün farklı bir ülkede yaşıyor olurduk” dedi. Prelević, yalnızca BIA’nın değil, diğer istihbarat kurumlarının da büyük ölçüde iktidarın gücünü korumaya odaklandığını ileri sürdü. Benzer bir değerlendirme, Belgrad Güvenlik Politikaları Merkezi’nden Predrag Petrović’ten geldi. […]

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, zorunlu askerlik hizmetinin önümüzdeki yıl 1 Mart’a kadar yeniden yürürlüğe konmasının mümkün olduğunu açıkladı ve bunun ardından “devletin çok daha güçlü olacağını” söyledi. Vučić, askerlik süresinin 75 gün olacağını belirterek, bunun geçmişteki 365 günlük süreye kıyasla “çocuk oyuncağı” olduğunu ifade etti. “Yine de bu gençler yeni alışkanlıklar kazanacak, daha fazla sorumluluk ve ciddiyet edinecekler. Hayata dair bazı alışkanlıklar kazanacak ve devletin ne olduğunu öğrenecekler. Devlet de çok daha güçlü olacak” dedi. Sırbistan Cumhurbaşkanı ayrıca, ülkenin sınır bölgelerinde kışla inşasının özellikle teşvik edileceğini vurguladı. “Sombor’dan Pirot’a, Priboj’dan Zaječar’a ve Kladovo’ya kadar… Çünkü bu şekilde yerel yönetimleri de güçlendiriyoruz. Ordu maaş alacak, şehirde para harcayacak, aileler ziyaret edecek ve birilerinin onları beslemesi gerekecek. Bu şehirler fiilen yeni birer […]

Sırbistan Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre, Sırbistan Ordusu’nun zırhlı birliklerinde, modernize edilmiş M-84 AS1/2 tanklarının muharebe kullanımına yönelik tank mürettebatına yoğun eğitim veriliyor. Açıklamada, tankçıların bu hafta “Orešac” poligonunda, sabit ve hareket halindeyken eş eksenli makineli tüfekle atışlar ve taktik eğitimler gerçekleştirdiği, bunun daha karmaşık eğitimler ve gerçek atışlı tatbikatlara hazırlık kapsamında yapıldığı belirtildi. Tank Taburu’nda görevli tank müfrezesi komutanı teğmen Marko Ilić, personelin bu aşamaya kendi birliklerinde yapılan yoğun eğitimlerin ardından geldiğini söyledi. Ilić, “Bu tankın zırhlı birliklere katılmasıyla ateş gücümüz arttı, manevra kabiliyetimiz ve zırh korumamız gelişti” dedi. Modernize edilmiş M-84 AS1/2 tankının, temel versiyonuna göre daha yüksek ateş gücü ve geliştirilmiş zırh koruması sunduğu, ayrıca atış kontrol sistemi ve motor-teknik bileşenlerinin iyileştirildiği ve mürettebatın muharebe sahasını daha iyi […]

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Macaristan seçimlerini kazanan Tisza Partisi lideri Péter Magyar ve yeni hükümete iş birliği mesajı verdi, ancak “hiç kimseden aşağılanmayı kabul etmeyeceklerini” söyledi. Macaristan’da uzun yıllardır iktidarda olan Başbakan Viktor Orbán’ın partisi Fidesz’in seçimleri kaybetmesini de değerlendiren Vuçiç, Sırbistan’ın yeni yönetimle ilişkileri sürdürmek istediğini vurguladı. Vuçiç ayrıca, Sırbistan’dan Macaristan’a uzanan TurkStream gas pipeline hattının Kanjiža bölgesinde bulunan patlayıcıyla ilgili soruşturmanın “profesyonel ve tarafsız” şekilde yürütüldüğünü belirtti. Magyar’ın konuyla ilgili açıklamalarına değinen Vuçiç, soruşturma sonuçlarının komşuluk ve dostluk çerçevesinde paylaşılacağını ifade etti. Soruşturma sürecinde kamuoyuna bazı bilgilerin kasıtlı olarak açıklanmadığını söyleyen Vuçiç, yanlış yönlendirmeler ve siyasi manipülasyonlara karşı temkinli davrandıklarını dile getirdi. Magyar’ın, Vuçiç ile Slovakya Başbakanı Robert Fico ve Orbán arasındaki ilişkilere yönelik sözlerine de yanıt veren […]

Sırbistan Maden ve Enerji Bakanı Dubravka Đedović Handanović, nükleer enerji geliştirme sürecinin uygunluğunu inceleyen kurumlar arası uzman çalışma grubu alt gruplarının yöneticileriyle yaptığı toplantının ardından, Sırbistan’ın 2032 yılına kadar nükleer santral inşa sürecine hazır olabileceğini açıkladı. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, çalışma grubu farklı kurumlardan 20’den fazla uzmandan oluşuyor ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın belirlediği 19 altyapı konusunu kapsayan alt gruplara ayrılmış durumda. Handanoviç “Geçtiğimiz yıl nükleer enerjinin barışçıl kullanımına ilişkin Ön Teknik Çalışmayı tamamladık ve şu anda nükleer programın ilk aşamasındayız,” dedi. Kısa vadede, ilk aşamada ele alınacak konulara yönelik çalışmalar için ihale süreçlerinin başlatılmasının önemli olduğunu belirten Bakan, bu çalışmaların hem yerli hem de yabancı kurum ve uzmanlar tarafından yürütüleceğini ifade etti. Ayrıca Fransız Kalkınma Ajansı’nın (AFD), nükleer programın […]

Sırbistan, demokrasi alanındaki gerileme ve Rusya ile yakın ilişkileri nedeniyle Avrupa Komisyonu’nun ödemeleri durdurmayı değerlendirmesi sonucu AB fonlarından 1,5 milyar euroya kadar kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu durumu Politico yazdı. Sırbistan AB üyesi olmasa da 2014 yılında üyelik müzakerelerine başladı ve hukuki reformları gerçekleştirmek amacıyla AB fonları ve hibelerinden yararlanma hakkına sahip. Ödemelerin askıya alınması kararı, Ukrayna ve Karadağ gibi ülkelerin üyelik sürecini hızlandırdığı bir dönemde AB genişleme sürecini daha da karmaşık hale getirebilir. Fransa gibi etkili ülkeler ise temkinli olunması çağrısında bulunuyor. AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Politico’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:“Sırbistan’da yaşananlardan giderek daha fazla endişe duyuyoruz. Yargı bağımsızlığını zayıflatan yasalardan, protestoculara yönelik baskılara ve bağımsız medyaya tekrar eden müdahalelere kadar birçok sorun var.” Kos, Komisyonun ülkenin […]

Sırbistan’da bulunan Sırp-Rus İnsani Yardım Merkezi’ne son 10 yılda devlet bütçesinden yaklaşık 2.3 milyon euro aktarıldığı ortaya çıktı. Ancak bu paranın nasıl harcandığına dair herhangi bir açıklama yapılmadı. Radio Free Europe/Radio Liberty’nin araştırmasına göre, Niš kentinde bulunan merkezin finansmanı ve faaliyetleri konusunda hem Belgrad hem de Moskova uzun süredir sorulara yanıt vermiyor. İçişleri Bakanlığı bütçesinden yapılan ödemeler yıllara göre değişirken, özellikle 2024 ve 2025’te ciddi artış yaşandı. Harcamalar “mal ve hizmet alımı” veya “diğer transferler” olarak gösterilse de detay verilmedi. Batılı ülkeler, merkezin yalnızca insani amaçlarla kullanılmadığını, aynı zamanda istihbarat ve askeri faaliyetler için kullanılabileceğini öne sürüyor. Bu iddialar ise Sırbistan ve Rusya tarafından reddediliyor. Merkezin hukuki statüsü ve faaliyet raporlarının kamuya açık olmaması ise şeffaflık ve denetim tartışmalarını daha […]

İsrailli Haaretz gazetesi, Aleksandar Vučić’in birkaç hafta önce duyurduğu drone üretim fabrikasının aslında İsrail ile Sırbistan’ın ortak projesi olacağını yazdı. Fabrika, Elbit Systems ile Sırbistan’ın ana devlet silah üreticisi SDPR’ın ortak mülkiyetinde olacak. Elbit Systems ve SDPR, elde edilen resmi belgelere ve iki bağımsız kaynağa göre bu tesiste iki tür insansız hava aracı üretecek: kısa menzilli silahlı dronlar ve uzun menzilli insansız hava araçları. Belgeler, Elbit’in bu girişimde yüzde 51 hisseye sahip olacağını gösteriyor. Yeni ortaklık, Sırbistan ile İsrail arasındaki savunma ilişkilerini daha üst seviyeye taşıyor. Son iki yılda Sırbistan’ın İsrail’e silah ihracatı 42 kat artarak 2025 yılında 114 milyon euroya (410 milyon şekel) ulaştı. İsrail’e yapılan ihracatın büyük kısmı SDPR tarafından gerçekleştiriliyor. Haaretz ve BIRN’in geçen ağustosta bildirdiğine göre, […]

Sırbistan’ın üst düzey askeri yetkilileri, Macaristan ile bağlantılı gaz boru hattı yakınında patlayıcı bulunmasıyla ilgili olayda Ukrayna’nın sorumlu olmadığını açıkladı. Böylece, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın Kiev’in olaya karıştığı yönündeki güçlü imalarına karşı çıkılmış oldu. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, pazar günü yaptığı açıklamada, Sırbistan’dan komşu Macaristan’a Rus gazı taşıyan boru hattı yakınında yüksek yıkım gücüne sahip patlayıcı bulunduğunu duyurmuştu. Bu açıklama, 12 Nisan’da Macaristan’da yapılacak genel seçimlerden yaklaşık bir hafta önce geldi. Orban ise Ulusal Savunma Konseyi’nin acil toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Vojvodina’da bir sabotaj girişimi tespit edildiğini belirterek, doğrudan suçlama yapmamakla birlikte Ukrayna’yı işaret etmişti. Orban, Kiev’in yıllardır Avrupa’yı Rus enerjisinden koparmaya çalıştığını ve Macaristan için doğrudan tehdit oluşturduğunu savundu. Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó da yaptığı açıklamada, olayda “Ukrayna’nın […]

Macar siyasetçi Ákos Hadházy, Sırbistan ile Macaristan’ı bağlayan gaz boru hattı yakınında patlayıcı bulunduğuna dair bilgilere tepki göstererek, Belgrad’ın bu yolla seçimler öncesinde Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a destek vermeye çalıştığını öne sürdü. Hadházy, Aleksandar Vučić’in açıklamalarına göre Sırp güvenlik güçlerinin yüksek tahrip gücüne sahip patlayıcı ve detonatörleri gaz altyapısının yakınında bulduğunu duyurmasının ardından hızlı bir şekilde reaksiyon verdi. “Tabii ki… Sırbistan’daki Rus gaz boru hattında patlayıcılar… Orban, Fico’ya göçmenler konusunda yardım etti, Vučić de Orban’a bu ‘komik saldırı girişimi’yle yardım etti. Bunu uydurabilirlerdi ama ‘kahraman Macar operet ordusunun’ önünde Rus dostların boru hattını havaya uçurması mümkün değil. Bu oldukça şeffaf ve acınası,” ifadelerini kullandı. Hadházy’ye göre “komik saldırı girişimi”nin bir de olumlu yönü var: Orban’ın artık bağımsız anket şirketlerinin verilerine […]

Sırbistan Askeri Güvenlik Ajansı (VBA) Başkanı Đuro Jovanić, bugün Kanjiža yakınlarında patlayıcı bulunmasıyla ilgili açıklamalarda bulundu ve aylar öncesinden Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’i kritik gaz altyapısının tehlikeye girebileceği konusunda uyardıklarını söyledi. “Bugünkü operasyondan önce sahada ciddi bir çalışma yürütüldü. Göçmen grubundan, askerlik yapabilecek durumda olan bir kişinin gaz altyapısına sabotaj girişiminde bulunacağını gösteren bilgilere sahiptik,” dedi ve söz konusu kişinin gözaltına alınacağını belirtti. Jovanić, bunun Sırp güvenlik birimlerinin son derece başarılı bir operasyonu olduğunu da vurguladı. “Aylar boyunca başkomutan ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile devlet yönetimini bu tür bir tehdidin gerçekleşebileceği konusunda uyardık. Açık konuşmak gerekirse, başlangıçta şüpheyle karşılandık, itiraz edildi ve görüş ayrılıkları yaşandı. Ancak gaz altyapısının tehlikeye girebileceğine dair somut göstergeler sunmak zorunda kaldık,” ifadelerini kullandı. Bulunan materyaller […]