Bosna Hersek

Srebrenica soykırımında öldürüldüğü için babası Nijaz Lilić’i tanıma fırsatı bulamamış olan Nejra Lilić, Boşnaklar’a yönelik bu suçun 30. yıldönümü vesilesiyle bir açıklama yaptı. Babasının mezarı başında Bosna halk kıyafetleri içinde fotoğraf çektirdi. “Bu Temmuz’da ne yazacağımı düşünürken, düşüncelerimin İngilizce geldiğini fark ettim. Bu beni şaşırttı. Utandırdı beni; beş yıldır her gün o dili yaşasam da ve son on yıldır kalbime yabancı o dilde eğitim alsam da. Bu korku nereden geliyor? Bu utanç nereden?” diye başladı. Devamında ise hiçbir zaman bizden asla alınamayacak; ama ellerinden geldiğince elimizden almaya çalıştıkları tek şeyi — kimliğimizi ve geleneğimizi — kaybetmek ya da solmasına izin vermek istemediğini belirtti. “Bizden öncekiler topluca kültürümüzü savundu. Şimdi sıra bizde. Bazıları bunun ağır bir vâdiye benzediğini söyleyebilir, fakat ben […]

Potoçari Anıt Merkezi’nde, 11 Temmuz 1995’teki Srebrenica soykırımının yedi kurbanı için cenaze namazı kılındı ve defin işlemi yapıldı. Bugün defnedilenler arasında, 1976 doğumlu iki genç—Senajid Avdić ve Hariz Mujić—de var; öldürüldüklerinde her ikisi de sadece 19 yaşındaydı. Kemikleri, suçu gizlemek amacıyla taşınmış toplu mezarlarda bulundu. Onların yanı sıra bugün defnedilenler şunlardır: 1928 doğumlu Fata Bektić (soykırım kurbanları arasında bu yıl en yaşlı kişi), Hasib Omerović (1961), Sejdalija Alić (1961), Rifet Gabeljić (1964) ve Amir Mujčić (1964). Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü verilerine göre, Srebrenica soykırımına ait mağdurlar 87 toplu mezarda ve yaklaşık 1.000 ayrı veya ortak mezarda tespit edildi. Sözcü Emza Fazlić’e göre hâlâ 7.581 kişi aranıyor; bunların yaklaşık 1.000’i Srebrenica ile doğrudan ilişkili kayıp olarak kayıtlarda. Uluslararası Adalet Divanı […]

Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da 1995’te Sırp birliklerince yapılan ve 8 binden fazla Boşnak sivilin acımasızca katledildiği soykırımın 30’uncu yılı dolayısıyla anma programı düzenlendi. Bosna Hersek’teki savaşta Birleşmiş Milletler (BM) askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında gerçekleştirilen anma programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın video mesajı gösterilirken TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş da fabrikadaki törene katıldı. Bosna Hersek’teki savaşta Birleşmiş Milletler (BM) askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında gerçekleştirilen anma programında konuşan Kurtulmuş, Srebrenitsa’da öldürülen soykırım kurbanlarının bulunabilen kemiklerinin toprağa verildiğini ifade ederek, “Srebrenitsa ve Bosna Hersek’in halkına karşı ağır bir mahcubiyet içerisindeyiz. Hepimiz bu mahcubiyeti hissediyoruz. Aynı zamanda soykırım meselesine sahip çıkmak ve Srebrenitsa’da yaşananları unutturmamak için uluslararası camianın değerli insanları olarak da her […]

Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da 1995’te Sırplar tarafından yapılan soykırımın 30’uncu yıl dönümü vesilesiyle Dışişleri Bakanlığında anma etkinliği düzenlendi. Bakanlığın Fatin Rüştü Zorlu Toplantı Salonu’nda düzenlenen etkinliğe, Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Zeki Levent Gümrükçü, Bosna Hersek’in Ankara Büyükelçisi Mirsada Çolakoviç ve çok sayıda davetli katıldı. Saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı ve Bosna Hersek milli marşının okunmasıyla başlayan etkinlikte, Srebrenitsa Soykırımı’nı ele alan belgesel gösterimi yapıldı. Bakan Yardımcısı Gümrükçü, burada yaptığı konuşmada, Srebrenitsa’da işlenen ve insanlık tarihine büyük bir kara leke olarak geçen soykırımda kaybedilen canları ve o günden bu yana dinmeyen acıyı bir kez daha anmak üzere toplanıldığını belirtti. Srebrenitsa’da yaşananların yetkili mercilerce soykırım olarak kabul edilmesine rağmen bunu inkar etme çabalarının sürdüğünü aktaran Gümrükçü, “Türkiye olarak biz hiçbir kuşkuya yer […]

Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da 1995’te yaşanan soykırımda öldürüldüğünde 19 yaşında olan Senajid Avdic’in bulunan kemik kalıntıları soykırımdan 30 yıl sonra bugün toprağa verilecek. Srebrenitsa’da öldürülen 8 binden fazla soykırım kurbanından sadece birisi olan Avdic’in 2010’da toplu mezardan çıkartılan kemik kalıntıları bugün Potoçari Anıt Mezarlığı’nda yapılacak toplu cenaze töreninde defnedilmeye hazırlanırken, acılı baba Husejin Avdic, soykırım günlerinde yaşadıklarını AA muhabirine anlattı. Bosna Hersek’te 1992-1995’te yaşanan savaşta Srebrenitsa yakınlarındaki Bratunac’ta yaşadığını belirten Avdic, “Eşimle 4 çocuğumuz vardı. Jusuf, Senajid, Zejad ve Almedina. Hırvatistan’da çalışıyordum. Savaşın ilk başladığı günlerde ailemin yanına geldim. Saldırı söylemleri vardı ama o zamanlar soykırım yapılabileceği aklımın ucundan geçmezdi.” dedi. Avdic, büyük oğlu Jusuf’la Hırvatistan’a gittiğini, eşi Alma’nın tüm ısrarlarına rağmen 3 çocukla evlerinde kalmak istediğini söyledi. “Bugün, 11 […]

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Srebrenitsa’da sessiz kalan uluslararası toplum, Filistin’de son yıllarda yaşanan zulümleri de sadece seyrediyor.” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Srebrenitsa Soykırımı’nın 30. yılı dolayısıyla Bosna-Hersek’te düzenlenen anma törenine gönderdiği videolu mesajda, Bosna Hersek halkına, bu matem günlerinde Türkiye’deki 86 milyonun taziyesini iletti. İnsanlık tarihine kara bir leke olarak kazınan Srebrenitsa Soykırımı’nın üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen, vahşice öldürülen Boşnakların acısının halen yüreklerde taze olduğunu belirten Erdoğan, uluslararası toplumun soykırımı durdurmak için gerekli sorumluluğu üstlenmemesinin, telafisi mümkün olmayan ve utançla anılacak bir zafiyet olduğunu vurguladı. Erdoğan, bu vahşeti görmezden gelen insanlıktan nasibini almamış zihniyetle mücadelelerini bugün de kararlılıkla sürdürdüklerini belirterek, “Her daim gündemde tuttuğumuz Birleşmiş Milletler reformu çağrımızın esasını işte bu ‘bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın’ zihniyetiyle mücadele oluşturuyor. […]

Srebrenitsa’daki soykırımın unutulmaması için Sırpların katliam yaptığı eski akümülatör fabrikası, Türkiye’nin desteğiyle müzeye dönüştürüldü. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Srebrenitsa Anıt Merkezinin ortaklaşa yürüttüğü proje kapsamında hayata geçirilen müzede, soykırım kurbanlarının hatıraları yaşatıldı. TİKA’nın Saraybosna ofisi ve anıt merkezinin ortak çalışmasıyla hayata geçirilen Srebrenitsa Soykırım Kurbanlarını Anma Müzesi, soykırımın 30. yılında ziyarete açıldı. Müzede soykırım kurbanlarından kalan eşyalar, 1992-1995’te yaşanan savaştan kalan videoların gösterildiği ekranlar, kurbanlara ait fotoğraflar gibi çok sayıda bölüm yer alıyor. TİKA Başkanı Serkan Kayalar, AA muhabirine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde 2021 yılında başlayan projenin, 3 etaplı ilerlediğini söyledi. İlk aşamada fabrikanın çatısını ve diğer tadilatlarını yaptıklarını belirten Kayalar, şöyle konuştu: “Son etabında da müze projemizin uygulamasına başlayıp tam da 30. yıl anma […]

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da Srebrenitsa Soykırımı’nın 30. yılı anısına bir dizi anlamlı etkinlik gerçekleştirdi. Etkinlikler kapsamında farklı ülkelerden gelen gençler, YTB koordinasyonunda tarihin en karanlık sayfalarından biriyle yüzleşti ve insanlık suçlarına karşı tek yürek oldu. YTB tarafından her yıl yurt dışında üniversite eğitimi gören Türk vatandaşı ya da Mavi Kart sahibi öğrenci ve genç hukukçulara yönelik düzenlenen İnsan Hakları Eğitim Programı (İHEP) ile Balkanlar’daki Türk edebiyatını ve Türkçe entelektüel mirası desteklemek amacıyla hazırlanan Bağlar dergisinin Yazarlık Akademisi bu yıl Bosna Hersek’te gerçekleştirildi. Etkinlikler kapsamında ayrıca Bağlar dergisinin 10. sayısının tanıtımı yapıldı. Saraybosna’da düzenlenen programa; TBMM Başkanı Prof. Dr. Numan Kurtulmuş, YTB Başkanı Abdullah Eren, Türkiye Cumhuriyeti Saraybosna Büyükelçisi Emin Akseki ve çok sayıda […]

Hollanda Dışişleri Bakanı Caspar Veldkamp, 30. yıldönümü vesilesiyle Srebrenica’daki Potoçari Anıt Merkezi’nden mesajlar iletti ve bir konuşma yaptı. İlk olarak, Potoçari’deki her mezarın aynı göründüğünü, ancak her birinin farklı bir isme sahip olduğunu ve her birinin bir insan hayatının vahşice sonunu simgelediğini söyledi. “Tüm bu hayatların, nasıl ki söyledim, ortak bir bağı vardı: Boşnak olmaları.” Ardından Veldkamp, Joachim Gauck’un “Uluslararası toplum Srebrenica’da, Almanya da dâhil, sorumluluklarını yerine getiremedi” sözlerine atıf yaptı: “Bu yüzden onlar burada yatıyor ve nişan taşlarıyla anılıyorlar; hayatları bu yüzden son buldu ve biz de bu yüzden buradayız.” Veldkamp şöyle devam etti: “Uluslararası toplum olarak onları korumada başarısız olduğumuz için utanıyoruz, ben de Hollanda’nın bu toplumun bir parçası olarak soykırımı önleyememekten ötürü hem ahlaki hem de siyasi […]

Srebrenica Anneleri Derneği Başkanı Munira Subašić, Potoçari Anıt Merkezi’ndeki anma töreninde, soykırımda 22 aile üyesini—aralarında oğlu ve eşi de olmak üzere—kaybettiğini söyledi. “Bugün, yakınları öldürülen binlerce annenin ve kendi adıma sizlere sesleniyorum. Karar tasarısına oy veren tüm ülkelere teşekkür etmek istiyorum. Oy kullanmayanlar karanlıkta kalsın; biz anneler asla affetmeyeceğiz, ama unutmayacağız da. Otuz yıldır yalanları dinliyor, nefreti seyrediyor, savaş suçlularının yüceltilmesine tanık oluyoruz. Dünya ve Avrupa buna hoşgörü gösteriyor.” Subašić, Srebrenica’da insanların farklı isim ve soyadlarına sahip oldukları—yani Müslüman oldukları—için katledildiklerini vurguladı. “Soykırım sonrası geride 5.500 yetim çocuk kaldı. Bu çocukların çoğunun babasının nasıl bir yüzü olduğunu gösteren tek bir fotoğrafları bile yok; bu yüzden bizden, yani nâneltten onların yüzlerine benzediklerini incelememizi istiyorlar. Çocuklarımız Birleşmiş Milletler bayrağı altında, tüm dünyanın […]

Kuzey Makedonya ile Kosova arasındaki en büyük sınır kapısı olan Blace-Elez Han, sınırın Kuzey Makedonya tarafında çıkan yangın nedeniyle yeniden geçici olarak geçişlere kapatıldı. Kuzey Makedonya İçişleri Bakanlığınca yapılan açıklamada, geçen hafta sonu meydana gelen yangının yeniden alevlenmesi nedeniyle ülkenin Kosova ile arasındaki Blace-Elez Han Sınır Kapısı’na giden yolun her iki yönde trafiğe kapatıldığı duyuruldu. Vatandaşlara yangın söndürülüp trafik normale dönene kadar bölgeye gitmemeleri çağrısı yapılan açıklamada, kamuoyunun gelişmeler hususunda bilgilendirileceği kaydedildi. Öte yandan, başkent Üsküp yakınlarındaki bir çöp depolama alanında da öğle saatlerinde çıkan yangına müdahale çalışmaları devam ediyor. Blace-Elez Han Sınır Kapısı, pazar günü başlayan orman yangını nedeniyle kapatılmış, tehlikenin ortadan kalkmasının ardından yeniden trafiğe açılmıştı. Kuzey Makedonya hükümeti, dün, orman yangınlarının artması nedeniyle ülke genelinde 30 günlük […]

Bosna-Hersek’teki bir mahkeme, Sırp Cumhuriyeti (RS) Başbakanı Radovan Višković ve RS Parlamentosu Başkanı Nenad Stevandić hakkındaki tutuklama tedbirini kaldırdı. Karar, Sırp Cumhuriyeti Televizyonu’nda (RTRS) duyuruldu. Oturum, 9 Temmuz Çarşamba günü yapıldı ve her iki siyasetçiye, her 14 günde bir yetkili polise düzenli imza verme yükümlülüğü gibi adli kontrol tedbirleri uygulandı. Birkaç gün önce aynı mahkeme, RS Başkanı Milorad Dodik hakkında da tutuklama tedbirini kaldırmıştı. Bosna-Hersek Savcılığı, bu üç isim hakkında Mart ayında adli polise yakalama emri çıkarmıştı. Söz konusu yakalama emirlerine göre, üç lider “anayasal düzene saldırı” suçlamasıyla yargılanıyor. Emir, RS parlamentosunun, yeni RS Anayasası Taslağı’nı görüşeceği gün çıkarılmıştı. Taslakla, RS’nin “Sırp halkının devleti” olarak tanımlanması, kendi kendini yönetme hakkı tanınması, kendi ordusunu kurması ve Halklar Konseyi’nin lağvedilmesi planlanıyordu. Bosna-Hersek […]

Alen Muhić, 1993’te Goražde Savaş Hastanesi’nde doğdu; biyolojik annesi Foça’dan sürgün edilmiş ve tecavüze uğramıştı. 1990’ların başında Bosna-Hersek’e yönelik saldırgan savaş, sayısız aileyi ve insan hayatını yok etti: Çocuklar, babalar, oğullar, kızlar, anneler… Binlerce kadın ve kız çocuğu tecavüze uğradı. Bu olayların sonucu olarak bugün pek çok çocuk ebeveynsiz, pek çok ebeveyn de çocuksuz; ayrıca, savaş sırasında annelerine tecavüz edilen kadınlardan doğan çok sayıda çocuk var. Onlara “savaşın görünmez çocukları” diyorlar. Birçoğu kökenlerinin gerçek hikâyesinden bihaber; bilenler de toplumun damgalamasından korktukları için susuyor. Alen, Goražde Savaş Hastanesi’nde dünyaya geldi. Biyolojik annesi, Foça’dan sürgün edilmiş ve tecavüz edilmişti. Alen’i beslemeden, isimsiz olarak doğurdu ve sonra kaçtı; çünkü Alen, onun Miljevina’daki yaşadığı dehşetin bir sembolüydü. Bugün Alen, Goražde’de yaşıyor, mutlu bir evliliği […]

Cuma günü yapılacak toplu cenazenin ardından, çoğu eksik beden parçalarından oluşan yedi kurbanın kalıntıları defnedilecek; aralarında iki 19 yaşında gencin de olduğu bildiriliyor. Srebrenica – Potoçari Anıt Mezarlığı’nda, bu yıl 11 Temmuz’daki toplu cenazede toprağa verilecek yedi soykırım kurbanının kalıntılarını barındıracak mezar kazı çalışmaları tamamlandı. 1995 Temmuz’unda Sırp Cumhuriyeti Ordusu mensupları ve iş birlikçilerinin katlettiği yedi kurbanın kalıntıları; geçen yıllarda Liplje, Baljkovica, Suljići ve Kameničko Brdo bölgelerinde ortaya çıkarılan toplu mezarlardan çıkarıldı. Çoğu eksik beden parçalarından oluştuğu için bazı aileler, yakınlarının toprağa sadece bir-iki kemiğini gömecek. Öldürülen gençler Bu yıl defnedilecek en genç kurbanlar, öldüklerinde 19 yaşında olan Senajid Avdić ve Hariz Mujić adlı iki genç. İkisi de Temmuz 1995’te katledilmiş, 30 yıl sonra nihai istirahatlerini bulacak.

Bratunac ilçesine bağlı Biljača köyünden… Beguna Salihović  “Keşke bulsalar, yarın hemen öleyim.” Nasıl bir hayat bu, gözyaşlarıyla anlatıyor , Beguna Salihović, Srebrenica soykırımında katledilen 21 yaşındaki oğlu Džemail’in cenaze kalıntılarını tam 30 yıldır bulmaya çalışıyor. “Hiçbir kemiğini bulamadılar. Daha hiçbir şey yok. Tuzla’ya daha yakın olsaydım her hafta sorardım. Kaç anne, baba, çocuklarının mezarını göremeden öldü. Ben de en çok bundan korkuyorum,” diyor, gözyaşları içinde, 1999’da geri döndüğü evinin avlusunda otururken. Ona göre buraya dönmesinin tek nedeni, hâlâ oğlunu bekliyor olması: “Bulunsun da, yarın da öleyim. Ne hayat bu? Üç erkek kardeşim, kuzenlerim, kayınbiraderlerimin çocukları—bir sürü aile üyesi katledildi. Ama benim için en zor olan kendi çocuğum. Eşim de acısını yaşıyor ama evlat evlattır. Hepsi içimi burkuyor. Sadece kemikleri bulunsun, […]