Bosna Hersek

Bosna-Hersek’te Federasyon BiH ve Republika Srpska, halihazırda 6,3 milyar avroyu aşan mevcut borçlarını öderken, 2026 yılında yaklaşık 2,3 milyar avro yeni borçlanma planlıyor. Ekonomistler, yeni kredilerin büyük bölümünün kalkınma yatırımlarından ziyade bütçe açıklarını kapatmak için kullanılacağı uyarısında bulunuyor. Ekonomi uzmanı Aziz Šunje, bütçe açıklarını kapatmak için borçlanmanın ciddi bir sorun olduğunu, daha düşük faizli IMF kredilerinin tercih edilebileceğini ancak bunun reform şartlarına bağlı olduğunu belirtti. 2026 bütçe planları kapsamında: Republika Srpska, 3,8 milyar avroluk bütçeyle en az 864 milyon avro yeni borçlanma öngörüyor. Entitenin 2026’da ödemesi gereken borç tutarı yaklaşık 803 milyon avro. Federasyon BiH ise 4,54 milyar avroluk bütçe planlıyor ve gelir-gider farkı olan 1,5 milyar avroyu iç ve dış borçlanmayla kapatmayı hedefliyor. Her iki entite de 2025’te hazine […]

Bosna-Hersek Federasyonu yetkilileri, Güney Gaz Bağlantısı (Južna interkonekcija) projesinin yapımı için ABD’li ortaklarla imtiyaz (konse­s­yon) modeli üzerinden görüşmeler yürütüyor. ABD’nin Saraybosna Büyükelçiliği’nin arabuluculuğunda ele alınan modele göre, adı henüz açıklanmayan özel bir Amerikan yatırımcı, boru hattını finanse edecek, inşa edecek ve belirli bir süre işlettikten sonra projeyi Bosna-Hersek’e devredecek. Proje, Bosna-Hersek’in tek kaynaklı Rus gazına bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Ülke bugün gazı yalnızca, 40 yıl önce inşa edilen ve Zvornik–Saraybosna hattı üzerinden, TürkAkım–Sırbistan güzergâhından temin ediyor. Olası bir kesintide –özellikle Bulgaristan’ın 2028 sonrası Rus gazı taşımayı durdurma ihtimali dikkate alındığında– sanayi ve başkent Saraybosna’daki konutlar gazsız kalma riskiyle karşı karşıya. Güney Gaz Bağlantısı, Bosna-Hersek’i Hırvatistan gaz sistemi ve Krk Adası LNG terminaline bağlayacak planlı bir boru hattı. Hat; Travnik’ten başlayarak Tomislavgrad […]

Hafta sonu için yapılan uyarıların ardından Bosna-Hersek’te kar yağışı ülkenin kuzeyini beyaza kapladı. Önümüzdeki saatlerde ve pazar günü yağışların ülkenin diğer bölgelerine de yayılması bekleniyor. Meteorologların verilerine göre, sabah saatlerinde Bosna-Hersek’in kuzeyi, kuzeybatısı ve kuzeydoğusunda etkili olan kar yağışı, ulaşımı da olumsuz etkiliyor. Hava tahminlerine ilişkin olarak meteorolog Nedim Sladić, hava değişiminin tüm Bosna genelinde ve Hersek’in yüksek kesimlerinde ağır ve ıslak kar getireceğini daha önce duyurmuştu. Sladić, Bosna’nın merkezi kesimlerinde yağış türünün sınırda olduğunu, küçük sıcaklık farklarının yağmur ya da kar şeklinde belirleyici olacağını söyledi. Soğuk hava girişinin biraz zayıfladığını, ancak buna rağmen 2 Ocak’ta kısa süreli lodosun, ardından hafta sonunun ikinci gününde yoğun yağışların etkili olacağını belirtti. Bölgede hava değişimi cuma gününden itibaren etkili olmaya başladı. Uzun yıllar […]

Eski Republika Srpska Başbakanı Vladimir Lukić, bugün Banja Luka’da hayatını kaybetti. Bu bilgi, kendisinin Arhitektür-İnşaat-Jeodezi Fakültesi’nin ilk dekanı olarak görev yaptığı şehirdeki üniversite tarafından duyuruldu. Lukić, Ocak 1993’ten Ağustos 1994’e kadar Bosna-Hersek entitesi Republika Srpska’nın hükümetini yöneten ikinci başbakandı. Savaştan sonraki yıllarda, Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (ICTY) Ratko Mladić davasında tanık olarak ifade verdi. Bu süreçte, Bosnalı Sırp liderliğinin tüm vatandaşlara milliyet ayrımı yapmaksızın eşit davrandığını öne sürdü. Kendi hükümetinin, nüfusun korunması amacıyla polis ve orduya “tüm yasal araçların kullanılmasına” yönelik talimatlar verdiğini savundu. Ancak sahadaki durumu kontrol etmenin mümkün olmadığını; bunun nedenlerinden birinin de yerel yönetimlerin son derece bağımsız olması olduğunu belirterek, savaş sırasında Republika Srpska’nın fiilen bir “belediyeler konfederasyonu” gibi işlediğini ifade etti. RS başbakanı olmadan […]

Bosna-Hersek Savcılığı, Temmuz 1995’te BM’ye bağlı Güvenli Bölge Srebrenica’nın düşmesinin ardından Boşnak sivillere karşı işlenen soykırım suçuyla bağlantılı olarak üç kişi hakkında iddianame düzenledi. Savcılık tarafından yapılan açıklamaya göre, Dragan Jevtić (1965, Zvornik doğumlu – BiH ve Sırbistan vatandaşı), Slavko Bogićević (1955, Zvornik doğumlu – “Brko” lakaplı, BiH vatandaşı) ve Damjan Lazarević (1953, Zvornik doğumlu – BiH vatandaşı) soykırım suçuna bilinçli şekilde yardım etmekle suçlanıyor. İddianameye göre sanıklar, Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) ve Republika Srpska İçişleri Bakanlığı’nın (MUP RS), Srebrenica Güvenli Bölgesi’ne yönelik geniş çaplı ve sistematik saldırıları sırasında, Boşnak sivillere karşı işlenen soykırıma aktif destek verdi. Sanıkların, VRS Zvornik Tugayı bünyesindeki Mühendislik Bölüğü komutanları sıfatıyla, Temmuz 1995 ortalarında toplu infaz alanlarının hazırlanmasında, iş makinelerinin ve askerlerin temininde rol aldıkları […]

Bosna-Hersek Savcılığı, 1993 yılında Vitez’te sekizi çocuk olmak üzere sivillerin hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili olarak, Bosna-Hersek Cumhuriyeti Ordusu’nun (ARBiH) eski mensupları Mensud Keleštura ve Hazim Jašarević hakkında iddianame düzenledi. Savcılığın açıklamasına göre iddianame, Podgradina yerleşiminde bulunan bir çocuk oyun alanının bombalanması sonucu, Hırvat kökenli 8 çocuğun yaşamını yitirdiği olaya ilişkin hazırlandı. Savcılık, sanıkların ARBiH ile HVO arasındaki silahlı çatışmalar sırasında, sivillerin korunmasına ilişkin Cenevre Sözleşmeleri’ni ihlal ettiklerini belirtiyor. 🔹 Mensud Keleštura (1959, Zenica doğumlu – “Keli” lakaplı), olay tarihinde ARBiH 325. Dağ Tugayı Komutanı olarak görev yapıyordu.🔹 Hazim Jašarević (1953, Vitez doğumlu – “Šimek” lakaplı) ise aynı tugayın Topçu Birlikleri Komutanı olarak suçlanıyor. İddianameye göre, 10 Haziran 1993 tarihinde, Hırvat nüfusun yaşadığı sivil yerleşimlere yönelik düzenlenen topçu saldırısında 120 mm […]

Bosna Hersek Bakanlar Kurulu, kenevirin (esrarın) tıbbi amaçlarla kullanımına izin veren karar kabul etti. Hükümetin kararına göre, kenevir maddesi kesinlikle yasak olan 1. gruptan, sıkı kontrol altında ve tıbbi amaçlarla kullanımına izin verilen 2. gruba geçirildi. Bu gruba, sağlık sisteminde uzun yıllardır kullanılan afyon ve morfin gibi maddeler dahil.

Bosna-Hersek kökenli Amerikalı avukatlardan oluşan gayriresmî bir grup, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ile Uluslararası Adalet Divanı’na (ICJ) ait dava dosyalarındaki arşiv belgelerinin toplanması ve analizine yönelik bir süreç başlattı. Klix.ba’nın edindiği bilgilere göre bu çalışmaların amacı, Sırbistan Cumhuriyeti’nin Bosna-Hersek’e karşı yürüttüğü savaş ve saldırıdaki sorumluluğu konusunda yeni bir uluslararası hukuki girişim başlatılıp başlatılamayacağını değerlendirmek. Her şey incelendi mi? Avukatlar, girişimin Dayton Barış Anlaşması’nın 30. yıl dönümü vesilesiyle başlatıldığını ve Uluslararası Adalet Divanı’nın 2007 tarihli kararının, Sırbistan’ı soykırımdan sorumlu tutmamasının, Sırbistan devlet kurumlarına ait belgelere tam ve sınırsız erişim olmadan verildiğini savunuyor. Buna, Lahey’deki mahkemeye kısıtlı erişim, redaksiyonlar ve gizlilik önlemleri ile sunulan materyallerin de dâhil olduğu belirtiliyor. Girişimin gerekçesine göre, Uluslararası Adalet Divanı 2007 kararında en yüksek ispat […]

Hırvatistan, 1 Ocak 2026 itibarıyla kendi hava sahasının gözetim ve korunması görevini (Air Policing), NATO’nun Entegre Hava ve Füze Savunma Sistemi (NATINAMDS) kapsamında, çok amaçlı Rafale savaş uçakları ile üstlenecek. Hırvat pilotlarının eğitim sürecini kapsayan geçiş döneminde, ülkenin hava sahasının barış zamanındaki denetimi ve korunması görevi geçici olarak NATO üyesi komşu ülkeler İtalya ve Macaristan’daki hava üslerinden yürütüldü. Bu süreçte denetim görevini, İtalya’ya ait Eurofighter Typhoon ve Macaristan’a ait Gripen savaş uçakları, savunma bakanlıkları arasında imzalanan teknik anlaşmalar çerçevesinde yerine getirdi. Hırvatistan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, geçici hava sahası denetimi için İtalya ve Macaristan’daki üslerin kullanılmasının Hırvatistan’a herhangi bir mali yük getirmediği belirtilerek, NATO bünyesinde komşu ülkelerin bu görevi ücretsiz olarak yerine getirmesinin uygulanan modellerden biri olduğu vurgulandı. Açıklamada ayrıca, […]

INTERPOL, Bosna-Hersek vatandaşı Petar Popović hakkında uluslararası arama kararı (difüzyon bülteni) çıkarılmasını reddetti. Popović, Ukrayna’daki savaşta Rusya safında savaşmakla suçlanıyordu. INTERPOL, talebi reddederken, siyasi ve askerî nitelik taşıyan dosyalarda müdahaleyi yasaklayan Statü’nün 3. maddesini gerekçe gösterdi. Bosna-Hersek makamları, mahkeme kararıyla Interpol’e başvurmuş olsa da, Lyon’daki Interpol Genel Sekreterliği, örgütün tarafsızlığını korumak amacıyla silahlı çatışmalarla bağlantılı bu tür talepleri artık yayımlamadığını bildirdi. Ancak Interpol, terör örgütüne katılım, savaş suçu veya adi suç tespiti halinde istisna uygulanabileceğini belirtti. Popović hakkında Bosna-Hersek yasalarına göre işlem yapılabileceği vurgulanırken, ülkede yabancı savaşlara katılmanın suç olduğu hatırlatıldı. Yetkililere göre Popović, Ukrayna’da Rus saflarında savaştığı iddia edilen yaklaşık 20 Bosna-Hersek vatandaşından biri. Uzmanlar, Interpol’ün bu tutumunun sürpriz olmadığını, benzer gerekçelerle daha önce de siyasi ve askerî dosyalarda […]

Hırvatistan, 17 yıl aradan sonra temel askerî eğitimi yeniden devreye sokma kapsamında, genç vatandaşlara yönelik ilk sağlık muayenesi çağrılarını aralık ayının sonunda gönderecek. Savunma Bakanlığı (MORH) kaynaklarının bildirdiğine göre, 29 ve 30 Aralık’ta 1.200 ile 1.300 arasında çağrı yapılacak. Sağlık kontrolleri, ocak ayının ikinci yarısında Zagreb ve Split’teki askerî sağlık merkezlerinde başlayacak. Diğer şehirlerden gelecek adaylar için organize ulaşım sağlanacak. Çağrılar, 2007 doğumlu genç erkeklere gönderilecek. Muayeneleri başarıyla geçenler, 1 Mart’ta başlayacak ve iki ay sürecek askerî eğitime davet edilecek. Eğitimler Knin, Slunj ve Požega şehirlerinde gerçekleştirilecek. Asker adayları aylık yaklaşık 1.100 euro ödeme alacak, temel askerî bilgi edinecek ve devlet ile yerel yönetimlerde istihdamda öncelik hakkı kazanacak. Askerî eğitimle ilgili yönetmelik Resmî Gazete’de (Narodne novine) yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yılda […]

Bosna-Hersek (BiH) Savunma Bakanı Zukan Helez ile İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Saraybosna’da bir araya gelerek, NATO’nun Savunma Kapasite Geliştirme Programı (Defence Capacity Building – DCB) kapsamında İtalya’nın Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri’ne daha aktif katkı sunma imkânlarını ele aldı. Görüşmede iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin güçlendirilmesi gündeme geldi. İtalya Savunma Bakanlığı’ndan üst düzey bir heyetle Bosna-Hersek’i ziyaret eden Crosetto, Bakan Helez tarafından kabul edildi. Toplantıda ayrıca Bosna-Hersek’in Avro-Atlantik entegrasyon süreci değerlendirildi. İtalya, Bosna-Hersek’in Avrupa ve NATO yoluna güçlü ve koşulsuz destek verdiğini bir kez daha teyit etti. Helez, İtalya’nın Bosna-Hersek’e sunduğu genel desteğin önemine dikkat çekerek, Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri’ne mensup kadetlerin İtalyan askerî kurumlarında eğitilmesini de bu desteğin önemli bir parçası olarak vurguladı. İtalyan Bakan Crosetto ise, Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri mensuplarının […]

Amerikalı bir şirket, Hırvatistan’ın Krk Adası’ndaki LNG terminalinden Bosna-Hersek’e sıvılaştırılmış doğalgaz taşınmasını öngören Güney Enterkoneksiyonu doğalgaz hattını geliştirecek ve işletecek. Bu bilgi, ABD’nin Saraybosna Büyükelçiliği tarafından sosyal medya platformu X’te yapılan açıklamayla doğrulandı. Açıklama, ABD Büyükelçiliği Maslahatgüzarı’nın, hattın geçeceği Bosna-Hersek Federasyonu (FBiH) yönetici koalisyonunun liderleriyle yaptığı toplantının ardından paylaşıldı. Büyükelçilik açıklamasında, “ABD’nin Bosna-Hersek Maslahatgüzarı John Ginkel, bugün Federasyon’daki iktidar koalisyonu liderleriyle bir araya gelerek, Güney Enterkoneksiyonu doğalgaz hattı aracılığıyla bölge için güvenilir ve öngörülebilir enerji tedarikinin sağlanmasına yönelik ilerlemeyi görüştü. Bu doğalgaz hattını bir Amerikan şirketi geliştirecek ve işletecek” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, FBiH koalisyon liderlerinin, Bosna-Hersek ile Hırvatistan arasında imzalanması planlanan ve ABD menşeli LNG’nin Hırvatistan üzerinden Bosna-Hersek’e ulaştırılmasını mümkün kılacak uluslararası anlaşmanın taslağı konusunda atılacak sonraki adımlar […]

Bosna-Hersek Federasyonu Hükümeti, Saraybosna’da yapılan toplantıda Emeklilik ve Malullük Sigortası (PIO) Yasası’nda değişiklik ve eklemeler öngören yasa teklifini kabul ederek, kısaltılmış usulle parlamentoya sevk etti. Federal Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı’nın önerisiyle hazırlanan düzenleme, Federasyon’daki tüm emeklileri, emekli maaşının türü ve tutarı fark etmeksizin, en düşükten en yükseğe kadar kapsıyor. Yetkililer, emekliliğin kazanılmış bir hak olduğunu vurgulayarak, düzenlemenin anayasa ve ayrımcılık yasağı ilkesine uygun olduğunu belirtti. Yasa teklifinin en önemli yeniliği, daha adil bir emekli maaşı uyum (artış) modeli getirmesi oldu. Buna göre emekli maaşları; ortalama ücret artışı ile tüketici fiyat endeksi artışını esas alan ve emekliler için daha avantajlı olan yüzde 60/40 veya 40/60 oranlı karma modele göre belirlenecek. Böylece maaş artışları, gerçek ekonomik göstergelere bağlanacak. Düzenlemeyle birlikte, emekli […]

Bosna-Hersek’te sigara kaçakçılığı ve kamu kurumlarındaki yolsuzluk iddiaları, Europol’den elde edilen Sky ECC yazışmalarıyla bir kez daha gündeme geldi. Yazışmalar, Bosna-Hersek–Karadağ sınırında, özellikle Trebinje ve Bileća çevresinde, sigara kaçakçılığının sınır polisi içinden bazı görevlilerin yardımıyla organize edildiğini ortaya koyuyor. Soruşturmanın merkezinde, o dönemde Trebinje Sınır Polisi Birimi’nde görevli olan Blagoje Milović yer alıyor. Milović’in, kaçakçılara devriyelerin yerini bildirdiği, bazı polisleri bilinçli olarak bölgeden çektiği ve böylece kaçak geçişlere imkân sağladığı iddia ediliyor. Aynı dosyada, halen firari olan eski Sınır Polisi Direktörü Zoran Galić ile birlikte toplam beş kişi, örgütlü suç, kaçakçılık, görevi kötüye kullanma ve rüşvet suçlamalarıyla soruşturuluyor. Şüpheliler Temmuz 2024’te gözaltına alındıktan sonra serbest bırakıldı; henüz iddianame hazırlanmadı. Milović’in görevden uzaklaştırıldığı, ancak Sınır Polisi’nde resmen hâlâ çalışan statüsünde olduğu […]