Bosna Hersek

Londra’daki British Library’nin el yazmaları koleksiyonunda yer alan bir mushafın, 19. yüzyılın ortalarında Saraybosna’da istinsah edildiği tespit edildi.  Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi uzmanları, mushafın müstensihi ve önceki sahibiyle ilgili önemli bilgilere ulaştı. İstanbul’da düzenlenen uluslararası bir el yazmaları sempozyumunda kurulan temasların ardından, British Library Yakın Doğu ve Orta Asya Koleksiyonları Bölüm Başkanı Michael Erdman, söz konusu mushafın müstensihinin ve eski sahibinin doğru şekilde tespit edilmesi için Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’ne başvurdu. Erdman, mushafın kolofonunu ve mülkiyet kaydını içeren bazı sayfaların dijital kopyalarını da Saraybosna’daki uzmanlara iletti. Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Özel Koleksiyonlar Bölümü kütüphanecileri, yapılan inceleme sonucunda mushafın Hicri 1270 yılında (Miladi 1853–1854), Saraybosna’da Topal Ejnehan Mahallesi’nde (bugün Lubine Camii cemaati) Yusuf bin Süleyman Prozorac (Yusuf ibn Süleyman Prozorli) […]

SNSD lideri Milorad Dodik, SDA Genel Başkanı Bakir İzetbegović’e sert ifadelerle yanıt verdi. Dodik, Republika Srpska’da (RS) “uzun süre daha kendisinin söz sahibi olacağını” belirtti. Dodik açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bakir, sana daha önce söyledim, şimdi bir kez daha tekrar ediyorum: Republika Srpska’da sen hiçbir şeye karar veremezsin ve asla da veremeyeceksin. Babanın hayalini kurduğu; itaatkâr, boyun eğen ve Saraybosna’ya sadık Sırpları, ben söz sahibiyken RS’te asla iktidara getiremeyeceksin. Ben burada daha uzun süre söz sahibi olacağım.” Hatırlanacağı üzere Bakir İzetbegović, birkaç gün önce yaptığı açıklamada Dodik’in “kendini, ailesini ve işlerini kurtarmak için bir şeyler pazarladığını” ve en azından geçici olarak Bosna-Hersek’e yönelik saldırgan politikalarından vazgeçtiğini öne sürmüştü. İzetbegović, “Bu ülkenin, Dodik sahneden çekilmeden düze çıkamayacağını sürekli söyledim. Mahkeme kararına […]

Hırvatistan Parlamentosu, 15 Aralık tarihli oturumunda Tırgovska Gora bölgesinde radyoaktif atık yönetim merkezi inşa edilmesini öngören yasayı kabul etti. Söz konusu bölge ile Çerkezovac Kışlası, Hırvatistan hükümetinin 2018 yılı sonunda onayladığı Ulusal Radyoaktif Atık Yönetim Stratejisi kapsamında uzun vadeli depolama alanı olarak belirlendi. Merkezde, Slovenya’daki Krşko Nükleer Santralinden kaynaklanan düşük ve orta seviyeli radyoaktif atıkların yanı sıra Hırvatistan topraklarında üretilen radyoaktif atıkların depolanması planlanıyor. Depolama alanı, Bosna-Hersek sınırına yaklaşık 800 metre, Novi Grad Belediyesi’nin içme suyu kaynağına ise yaklaşık 1 kilometre mesafede bulunuyor. Söz konusu su kaynağından yaklaşık 15 bin kişi faydalanıyor. Bosna-Hersek makamları, merkezin açılmasına sert şekilde karşı çıkıyor. Yetkililer, tesisin Una Nehri havzasında yaşayan halkın yaşamını ve sağlığını tehdit edebileceğini, ayrıca kuzeybatı Bosna’daki 13 belediyede yaşayan yaklaşık 250 […]

Slovenya’nın eski Cumhurbaşkanı ve “Batı Balkanlar Dostları Enstitüsü” Müdürü Borut Pahor, Balkanlar’da kalıcı barışın ancak bölgedeki tüm ülkelerin Avrupa Birliği’ne katılmasıyla mümkün olacağını belirterek, istikrarlı tek yolun Batı Balkanlar’ın tamamının AB’ye entegrasyonu olduğunu söyledi. Pahor, bunun Avrupa Birliği’nin resmi stratejisi olmadığını vurgulayarak, Brüksel’in şu anda Karadağ ve Arnavutluk’a öncelik verdiğinin açık olduğunu ifade etti. Sırbistan’ın Politika gazetesine verdiği röportajda küresel gelişmelerin Batı Balkanlar üzerindeki etkilerini değerlendiren Pahor, bölgede barış ve temel istikrarın hâkim olduğu yönündeki yaygın kanaatin yanlış ya da en azından eksik olduğunu söyledi. Bu değerlendirmenin, siyasi ve güvenlik mimarisinin barışın sürmesi için yeterince sağlam olduğu varsayımına dayandığını belirten Pahor, bu görüşe katılmadığını dile getirdi. “Buna ikna olmuş değilim. Barışın ancak Batı Balkanlar’daki tüm ülkeler AB’nin parçası olduğunda kalıcı […]

Bugün, 14 Aralık 1995’te, Paris’te imzalanan Dayton Barış Anlaşması ile Bosna Hersek’teki savaş resmen sona erdirildi. Anlaşma, 21 Kasım 1995’te ABD’nin Dayton kentinde varılan mutabakatın ardından yürürlüğe girdiği. Bu belgeyle yaklaşık dört yıl süren savaş resmen bitirildi ve Bosna Hersek, üç kurucu halk ve diğerlerinden oluşan bir devlet olarak yapılandırıldı. Barış görüşmelerinin başlıca aktörleri ve Dayton Anlaşması’nın imzacıları; Bosna Hersek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Alija İzetbegović, Hırvatistan Cumhurbaşkanı Franjo Tuđman ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Milošević oldu. Anlaşma, 14 Aralık 1995’te Paris’teki Élysée Sarayı’nda imzalandı. Bu üç ülke, Sosyalist Federal Yugoslavya’nın dağılmasıyla ortaya çıktı. Dayton Anlaşması 11 ekten oluşuyor. Bunlar arasında yer alan Ek 4, Bosna Hersek Anayasası’nı oluşturuyor. Bu ekle Bosna Hersek’in egemenliği, toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı teyit edildi. Ülkenin, Bosna Hersek […]

Ukrayna Başsavcılığı, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşında faaliyet gösteren özel askeri şirketler bünyesinde savaştıkları iddia edilen 12 Bosna Hersek vatandaşının tespit edildiğini açıkladı. Radio Free Europe/Radio Liberty’ye (RFE/RL) yapılan açıklamada, soruşturmanın sürdüğü, ancak dosyaların gizliliği nedeniyle ayrıntıların paylaşılmadığı belirtildi. Ukrayna, Şubat 2024’te Bosna Hersek’ten adli yardım talep ederken, Ekim 2024’te Bosna makamları söz konusu kişilerden birine kayıtlı adresinde ulaşılamadığını bildirdi. Ukrayna Savcılığı, Bosna Hersek vatandaşlarının Rus özel askeri şirketlerindeki olası rollerini netleştirmek için yeni hukuki iş birliği taleplerinin gündemde olduğunu duyurdu. Ekim 2025’te Ukrayna ve Moldova polisinin, Europol iş birliğiyle yürüttüğü bir başka soruşturmada ise Wagner ve Redut gibi Rus paralı asker yapılanmalarıyla bağlantılı 650’den fazla kişi tespit edildi. Bu kişiler arasında Bosna Hersek vatandaşlarının da bulunduğu, ancak sayının net olmadığı bildirildi. […]

Hırvatistan’da antik çağlardan beri bilinen kronik bulaşıcı hastalık cüzzam (lepra) için izole bir vaka doğrulandı. Sağlık Bakanlığı’nın RTL’ye yaptığı açıklamaya göre vaka yabancı uyruklu bir işçide tespit edildi; yetkililer durumun kontrol altında olduğunu ve panik için bir neden bulunmadığını belirtti. Hırvatistan’da cüzzamın son vakası 1993 yılında kayda geçmişti. Cüzzam, Mycobacterium leprae bakterisinin neden olduğu kronik bir enfeksiyon olup en sık cilt ve periferik sinirleri etkiler. Tedavi edilmediğinde kalıcı hasarlara ve sakatlığa yol açabilir. Yüzyıllar boyunca damgalama ve izolasyonla anılan hastalık, günümüzde antibiyotik kombinasyonlarıyla başarıyla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, erken tanı ve tedaviyle hastaların büyük bölümü çevre için risk oluşturmadan normal yaşamlarını sürdürebilir. Belirtileri olan hasta yaklaşık 10 gün önce Split’teki epidemiyologlara başvurdu. Vakayı, Hırvatistan Halk Sağlığı […]

Yıllardır hava kirliliğiyle birleşen yoğun sis, Saraybosna’nın en ciddi ve çözülemeyen çevre sorunlarından biri olmayı sürdürüyor; halk sağlığı için riskler oluştururken ulaşımı da olumsuz etkiliyor. Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna birkaç gündür kalın bir sis ve smog tabakasıyla kaplı. Bu doğal fenomen, mevsimsel değişimlerin hava kirliliğiyle birleşmesi sonucu kış aylarında düzenli olarak görülüyor. Dronlarla kaydedilen görüntüler, Saraybosna’nın ormanlarını ve şehir merkezini kaplayan yoğun sisi gözler önüne seriyor. Düşük görüş mesafesi ve aşırı kirli hava, şehirde günlük yaşamı yeniden olumsuz etkilerken, hava kalitesi seviyeleri sık sık güvenli sınırların üzerine çıkıyor. Yıllardır hava kirliliğiyle birlikte görülen yoğun sis, Saraybosna’nın en ciddi ve çözülemeyen çevresel sorunlarından biri olarak kalmaya devam ediyor; halk sağlığı için risk oluşturuyor ve ulaşımı zorlaştırıyor. Tekrarlanan bu manzaralar, özellikle kış aylarında […]

Başbakan Andrej Plenković, Hırvatistan ve Sırbistan’a teslim edilen Rafale savaş uçaklarının eşit donanıma sahip olmadığını belirterek, Cumhurbaşkanı Zoran Milanović’e eleştirilerini doğrudan Fransızlara iletmesi çağrısında bulundu. Plenković, Zagreb ve Belgrad için alınan Rafale’lerin donanım açısından kıyaslanamayacağını vurguladı. Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, Zagreb Katedrali’nin iç bölümünü ziyareti sırasında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bu kapsamda, Milanović’in Fransızların önce Hırvatistan’a, ardından Sırbistan’a Rafale sattığı ve kendilerine hiçbir şey sorulmadığı yönündeki açıklamaları da gündeme geldi. “Paris’e gitsin ve bunu Fransızlara söylesin. Hepimiz bunu biliyoruz; defalarca söyledik, askeri uzmanlarımız da dile getirdi. Rafale’ler burada, ödemeleri yapıldı ve tam anlamıyla faal. Şu anda Almanya ile Yunanistan arasındaki en güçlü hava kuvvetlerine sahibiz,” dedi Plenković. Sırbistan’ın satın aldığı uçaklara da değinen Plenković, bu Rafale’lerin Hırvatistan ve Fransa’nın da aralarında […]

Slovenya’nın Velenje kentinde, Aralık ayının başında Yugoslavya’nın eski lideri Josip Broz Tito’nun heykelinin başını koparan kişinin 49 yaşındaki Miroslav Pačnik olduğu ortaya çıktı. Pačnik, sosyal medya hesabından olayı kendisinin gerçekleştirdiğini kabul ederken, şimdi Velenje Belediye Başkanı Peter Dermol’dan kamuoyuna açık bir özür talep ediyor. Pačnik, birkaç gün önce yaptığı paylaşımda Velenje ve Slovenya’nın, insanları birleştiren kişilerin anısını yaşatmayı hak ettiğini savundu; “birçok insanın kalbinde hâlâ korku ve acı uyandıran kişilerin yüceltilmesine” karşı olduğunu ifade etti. Uzun paylaşımında, totaliter rejimlere ve onların sembollerine ait anıtların Slovenya Anayasası ile Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi kararlarına aykırı olduğunu öne süren Pačnik, bu tür heykellerin çoktan müzelere veya totaliter dönemi anlatan park alanlarına taşınması gerektiğini yazdı. “Onlara saygı göstermek isteyenler oraya gitsin,” ifadelerini kullandı. […]

Bosna Hersek İslam Toplumu eski reisül-uleması Mustafa Efendi Cerić,  Zagreb’de Dayton Anlaşmasına adanan konferansta panelistlerden biri oldu. Konuşması, girişin ardından doğrudan Max Primorac ve Željana Zovkoya hitap ederek, üçüncü entite ve Bosna Hersek’teki siyasi ilişkiler hakkındaki kamuoyu açıklamalarını eleştirmesi nedeniyle özel bir ilgi uyandırdı. Saraybosna’da bazı kişilerin, söz konusu açıklamalar nedeniyle kendisini “gelmemesi” konusunda uyardığını söyledi; buna rağmen gelmeyi ve açıkça konuşmayı tercih ettiğini belirtti:“Yazınızı okudum. Sizden eskiden daha iyi yazılar okurdum. Bu yazı Bosna’yı şoke etti. Savaşa dönüşten söz ediyorsunuz — oysa biz bunu istemiyoruz.” Duygusal konuşmasında, bugün dahi bazı yerlerde Boşnak çocukların ayrımcılığa uğradığını dile getirdi:“Stolac’a giderseniz, benim Boşnak çocuklarım Hırvat çocuklarla aynı otobüste seyahat edemiyor. Bu Avrupa değil.” Amerikan tarihinden örnekler vererek, Martin Luther King’in “bir şikâyetim […]