Sınır kapılarındaki blokajlar pazartesi günü öğle saatlerinde başladı. Eylemlere Sırbistan, Karadağ, Bosna-Hersek ve Kuzey Makedonya’dan taşımacılar katılıyor. Taşımacılar, Schengen ülkelerinde profesyonel sürücülerin statüsüne çözüm bulunana kadar protestoların süreceğini duyurdu.
Bölgede birçok sınır kapısının yanı sıra Jarinje, Brnjak ve Merdare idari geçiş noktaları da bloke edildi.
Sırbistan Ticaret Odası Bölgesel İş Birliği Merkezi Başkanı Aleksandar Radovanović, blokajların uzaması halinde sonuçların giderek ağırlaşacağı uyarısında bulundu. Radovanović, kendi verilerine göre Sırbistan’ın her gün yalnızca ihraç edilemeyen ürünler nedeniyle yaklaşık 100 milyon avro kayba uğradığını belirtti.
Radovanović, otomotiv, kimya ve kauçuk sanayisi ile Sırbistan’ın temel üretim alanlarından biri olan tarım sektörünün en fazla etkilenecek sektörler arasında yer aldığını söyledi. Ayrıca Avrupa pazarının bir kısmının kaybedilmesi riskine de dikkat çekti.
“Tedarik zincirlerinde aksama yaşanır ve mallar serbestçe girip çıkamazsa, fabrikaların ihracat yapamaması nedeniyle ekonomik çöküşle bile karşı karşıya kalabiliriz,” diyen Radovanović, bir haftadan uzun süren blokajların uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Sorunun yalnızca ulaştırma sektörünü değil, tüm bölge ekonomisini etkilediğini belirten Radovanović, uzun vadeli çözüm olarak hava, demir yolu ve nehir taşımacılığının daha fazla düzenlenmesi ve kullanılması gerektiğini ifade etti.
Radovanović ayrıca, Avrupa Birliği’nin idari yapısının sorunun ciddiyetini zamanında fark edemediğini, blokajlar başladıktan sonra tüm tarafların zarar gördüğünün anlaşıldığını söyledi. Profesyonel sürücülerin EES (Giriş-Çıkış Sistemi) kapsamı dışında tutulmasının, ekonominin normal işleyişi ve AB pazarına kesintisiz mal taşınması açısından acil bir çözüm olabileceğini dile getirdi.
Sırbistan Ticaret Odası da yeni kuralların ulaştırma sisteminin işleyişini, lojistik zincirlerin istikrarını ve bölgenin toplam dış ticaretinin yüzde 60’ından fazlasını oluşturan Avrupa Birliği ile ticareti ciddi şekilde tehdit ettiğini açıkladı.
Avrupa Komisyonu ise durumu “yakından takip ettiğini” ve Batı Balkanlar’daki ortaklarla temas halinde olduğunu duyurdu.
Komisyon Sözcüsü Markus Lammert, Schengen bölgesindeki kalış kurallarının uzun süredir açık ve bilinir olduğunu, ancak uygulanmasında belirli bir esneklik bulunduğunu söyledi. Lammert ayrıca, rastgele sınır kontrollerinin uygulanmasına Avrupa Komisyonu’nun değil, dış sınırlardaki üye devletlerin karar verdiğini ifade etti.