Avrupa Komisyonu Sırbistan’ın yanında, ancak bir ülke Belgrad’a “soğuk duş” hazırlıyor: “Veto hazırlandı”
Avrupa Komisyonu’nun, Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinin devamı için üye devletlerden gerekli desteği alamaması muhtemel görünüyor. Bu durum, AB’nin genişleme kriterleri konusundaki bölünmelerin giderek arttığını gösteriyor.
Komisyon, çarşamba günü üye devletlerin büyükelçilerine Sırbistan ile üçüncü müzakere kümesinin açılmasını önerecek. Bu küme, hizmetlerin serbest sunumu, mesleki yeterliliklerin tanınması ve sınır ötesi ticaretin kolaylaştırılması dahil olmak üzere AB’nin ortak pazarıyla uyum için gerekli reformları kapsıyor.
Ancak aralarında Hollanda’nın da bulunduğu bazı üye devletler bu öneriye karşı çıkıyor ve veto kullanmaya hazır. Karar, AB’nin 27 üyesinin tamamının oybirliğiyle desteğini gerektiriyor.
Karara karşı çıkanlar, Sırbistan’ın hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele ve insan haklarının korunması alanlarında yeterli ilerleme sağlamadığını düşünüyor. Ayrıca Sırbistan’ın Rusya ile yakın ilişkilerinin yanlış bir siyasi mesaj verdiği uyarısında bulunuyorlar. Bu durumun özellikle Ukrayna ve Moldova’nın henüz tüm müzakere kümelerini açmadığı bir dönemde sorunlu olduğu belirtiliyor.
Öte yandan Avrupa Komisyonu, Sırbistan’ın son aylarda yükümlülüklerinin önemli bir bölümünü yerine getirdiğini ve daha önce tespit edilen eksiklikleri giderdiğini düşünüyor. Bu nedenle yeni kümenin açılmasını tavsiye ediyor.
Sırbistan’ın Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nemanja Starović, Sırbistan’ın bu adımı neredeyse beş yıldır beklediğini belirtti. Starović’e göre yeni bir erteleme, ülkedeki Avrupa yanlısı güçleri zayıflatacak ve daha fazla reform yapılmasını caydıracaktır.
Buna rağmen Avrupa Komisyonu’nun başka bir iç raporu, insan hakları alanındaki durumun kötüleştiği konusunda uyarıda bulunuyor. Raporda, sivil toplum kuruluşları ve gazeteciler üzerindeki baskıların arttığı, ayrıca Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği olay da dahil olmak üzere büyük yolsuzluk skandallarına ilişkin soruşturmalarda ilerleme sağlanmadığı ifade ediliyor.
Üye devletler üçüncü kümenin açılmasını onaylamazsa, Komisyon Sırbistan’ı yapılan reformlar nedeniyle ödüllendirmek için başka yollar bulmaya çalışacak. Ancak Politico’ya göre nihai kararın ertelenmesi muhtemel. Bunun nedenlerinden biri de Sırbistan’da beklenen erken seçimler. Bu seçimlerde Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in başbakan adayı olması bekleniyor.
Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Đurić ise Sırbistan’ın AB üyeliğinin hem Sırbistan’ın hem de Avrupa Birliği’nin çıkarına olduğunu söyledi. Đurić, Belgrad’ın son aylarda Avrupa Komisyonu’nun tavsiyeleri doğrultusunda önemli yasal ve kurumsal reformlar kabul ettiğini belirtti./BALKAN POSTASI