Arnavutluk ile İtalya’nın imzaladığı göç anlaşmasına göre, İtalya’ya ulaşan sığınmacıların iltica işlemleri Arnavutluk’ta yapılacak. Şimdi gözler Tiran’daki Anayasa Mahkemesi’nin konuyla ilgili vereceği karara çevrildi.
Son yıllarda Arnavutluk defalarca, Avrupa’ya da ABD’de istenmeyen büyük sığınmacı gruplarını kabul etti. Bunlar arasında binlerce İranlı muhalif ve NATO’nun Afganistan’dan çekilmesinden sonra Taliban’dan kaçan Afganlar da yer aldı. Başbakan Edi Rama yönetimindeki Arnavutluk hükümeti, resmî açıklamalarında bu jesti, “Arnavutluk’a has misafirperverlik geleneği” ile gerekçelendiriyor. Kulislerde ise Arnavutluk’un, bu jest karşılığında ne almış olabileceğine dair pek çok spekülasyon yapılıyor.
Kasım 2023’ün başında Arnavutluk başbakanı ve İtalyan mevkidaşı Giorgia Meloni, önceki anlaşmaların ötesine geçen bir “misafirperverlik anlaşmasını” duyurdu: Arnavutluk, Akdeniz’den gelen mültecileri İtalya adına kabul merkezlerinde barındırmayı kabul etti. Bu merkezlerde İtalyan makamları, mültecilerin sığınma başvurularını inceleyebilecek ve gerekirse hızlı bir şekilde geldikleri ülkelere geri gönderilmelerine karar verebilecek. 2023 yılında İtalya’ya, çoğu Akdeniz üzerinden teknelerle olmak üzere,145 bin sığınmacı ulaştı.
Anlaşmaya göre, kamplar Arnavutluk’un kuzeyindeki iki kıyı bölgesinde kurulacak. Başlangıçta beş yıllığına oluşturulacak kamplara Arnavutluk, Akdeniz’i geçerek İtalya’ya ulaşmaya çalışan 3 bin kadar göçmeni kabul edecek. Ancak sığınma başvuruları reddedilen mültecilere ne olacağı belirsiz. Zira Arnavutluk’un, Afrika ya da Asya ülkeleriyle herhangi bir geri dönüş anlaşması bulunmuyor.