Analiz

Bayram POMAK Kosova, 9 Şubat 2025 tarihinde yapılan genel seçimlerden bu yana siyasi krizlerden bir türlü kurtulamadı. Önce seçimlerin ardından meclisin aylarca kurulamaması, ardından ise hükümetin oluşturulamaması nedeniyle ülke, bir yıl içinde iki kez genel seçime gitmek zorunda kaldı. Yılın başında, yani 9 Şubat’ta yapılan genel seçimlerin ardından, aynı yılın sonunda 28 Aralık’ta yeniden genel seçimler düzenlendi. Bu, Kosova’da aynı yıl içerisinde yapılan dördüncü seçim oldu. Nitekim 2025 yılında iki genel seçim, bir yerel seçim ve yerel seçimlerin ikinci turu olmak üzere toplam dört seçim gerçekleştirildi. 9 Şubat’ta yapılan seçimlerde %42 oy alan Başbakan Kurti’nin partisi Vetëvendosje, bu kez oy oranını %51’e çıkararak tek başına hükümeti kurmayı başardı. Ancak yeni hükümet ancak bir yıl sonra, 11 Şubat’ta kurulabildi. Vetëvendosje, diğer […]

Bayram POMAK Rusya’nın Kosova’ya yönelik dezenformasyon faaliyetlerinin temel hedeflerinden biri, ülkedeki etnik milliyetçilikleri körükleyerek toplumsal kutuplaşmayı artırmak ve etnik gerilimleri çatışma boyutuna taşımaktır. Bu bağlamda yürütülen propaganda yalnızca yalan haber üretimi ve dezenformasyonla sınırlı olmayıp, daha geniş ölçekli ve sistematik bir stratejik yönlendirme sürecinin parçası olarak ele alınmalıdır. Konunun kapsamlı biçimde analiz edilmesi; kullanılan araçların, aktörlerin ve hedeflenen sosyo-politik sonuçların derinlemesine araştırılmasını gerektirmektedir. Rusya bu propaganda faaliyetlerini çoğunlukla merkezleri Sırbistan’da bulunan veya Sırbistan üzerinden etkili biçimde faaliyet gösteren Telegram kanalları, Russia Today (RT) ve Sputnik gibi medya ağları üzerinden yürütmektedir. Bu ağlar aracılığıyla üretilen içeriklerin ana amacı, Kosova’yı uluslararası kamuoyu nezdinde “başarısız devlet” olarak göstermek ve özellikle Sırp azınlığın haklarının korunmasında Kosova kurumlarının yetersiz kaldığı algısını güçlendirmektir. Bu “başarısızlık” anlatısı, […]

BAYRAM POMAK 2025 yılı, Kosova açısından birçok yönüyle “kayıp yıl” olarak kayda geçti. 9 Şubat’ta yapılan genel seçimlerin ardından hükümet kurma sürecinin tıkanması, yalnızca siyasi kurumları değil, devletin işleyişini ve toplumun geleceğe dair beklentilerini de olumsuz etkiledi. Meclis, hükümet kurma girişimleri kapsamında tam 60 kez toplandı; ancak hiçbir oturum somut bir sonuca ulaşamadı. Bu durumun mali boyutu kadar zaman kaybı yönü de ağırdır: Kosova, neredeyse bir yıl boyunca siyasi belirsizlik içinde yönetimsel kapasitesini önemli ölçüde kaybetti. Bu süreçte iktidar ile muhalefet arasında yoğun bir siyasal psikoloji ve söylem savaşı yaşandı. İktidar blokunun ana stratejisi, sürecin tıkanmasından muhalefeti sorumlu tutmak oldu. Muhalefet ise aynı şekilde iktidarın başarısızlığını öne çıkararak seçmeni ikna etmeye çalıştı. Ancak zaman içinde ortaya çıkan tablo, muhalefetin değil […]

Bayram POMAK Kosova, bu yılın başında 9 Şubat tarihinde genel seçimlerini gerçekleştirdi. Seçimlerden iktidar partisi Vetëvendosje (VV), yüzde 42 oy oranıyla birinci çıktı. Ancak bu sonuç, Vetëvendosje’nin tek başına hükümeti kurması için yeterli olmadı. Kosova Meclisi’nde hükümeti kurmak için gerekli olan 61 milletvekili sayısına ulaşılamazken, VV 48 sandalyede kaldı. Öte yandan Kosova’daki seçim sistemi, bir partinin tek başına iktidara gelmesine yapısal olarak çok fazla imkân tanımamaktadır. Bunun nadir istisnası, Vetëvendosje’nin bir önceki seçimlerde yüzde 51 oy alarak tek başına iktidara gelmiş olmasıdır. Dolayısıyla mevcut sistem, siyasal yapıyı neredeyse koalisyon hükümetlerine zorlamaktadır. Aslında Vetëvendosje, azınlık topluluklarına ayrılan 10 milletvekilliği ile diğer küçük partilerden birkaç milletvekilinin desteğini alarak hükümeti görece kolay bir şekilde kurabilecek konumdaydı. Ancak buna rağmen, beklenmedik bir biçimde siyasi […]

Bayram POMAK 2025 yılı, Kosova halkı için adeta bir “seçim yılı” oldu. Yılın başından bu yana vatandaşlar üç kez sandığa gitti. İlk olarak 9 Şubat’ta genel seçimler, ardından 12 Ekim’de yerel seçimler ve son olarak 9 Kasım’da yerel seçimlerin ikinci turu gerçekleştirildi. Yerel seçimler, olağan koşullar altında değil, adeta “olağanüstü” bir siyasi atmosferde yapıldı. Çünkü 9 Şubat’ta gerçekleşen genel seçimlerin ardından hükümet kurulamamış ve yerel seçimler, görevde bulunan geçici hükümetle yürütülmek zorunda kalınmıştı. Bu durum geniş kesimler tarafından eleştirilse de herhangi bir değişiklik yaşanmadı; hükümet yine kurulamadı. Muhalefet, iktidarı süreci yerel seçimlere kadar bilinçli şekilde ertelemekle suçladı. Hatta hükümetin kurulamamasının temelinde yaklaşan yerel seçimlerin olduğu yönündeki görüşler kamuoyunda güç kazandı. Ne var ki yerel seçimlerin ikinci turu tamamlanmasına rağmen hâlâ […]

Bayram POMAK Kosova’da başörtüsü meselesi zaman zaman gündeme gelmekte ve kamuoyunda tartışmalara neden olmaktadır. Konunun en son gündeme gelmesi geçen hafta yaşandı. Kosova Yüksek Mahkemesinin aldığı bir karar tartışmaları yeniden alevlendirdi. Özellikle dış basında ‘‘Kosova’da başörtüsü yasaklandı’’ şeklinde haberleştirildi. Konuyu daha iyi anlamak açısında buraya nasıl gelindi bunu arka planını anlamakta fayda var. Başörtüsü meselesi ilk olarak 2010 yılının Mayıs ayında Eğitim Bakanlığının ‘‘Orta öğretim Öğrencileri için iyi hal kuralları ve disiplin önlemlerine ilişkin’’ İdari Yönetmeliği ile gündeme gelmeye başladı. Çünkü bu yönergenin üçüncü maddesi 1.3 fıkrası ‘‘Dini üniforma giymek yasaktır’’ diyordu. Bu kararın alınmasından sonra Kosova’da İslami hassasiyeti olan insanlar başkent Priştine’de bu yönetmeliği protesto etmeye başladı. Dönemin Eğitim Bakanı yaptığı açıklamada ‘‘Yönetmelik, başörtüsü veya herhangi bir dini sembol […]

Bayram POMAK 2025 yılı Kosova için seçimler yılı oldu. Önce 9 Şubat’ta genel seçimler yapıldı, ardından 12 Ekim’de yerel seçimler gerçekleştirilecek. 13 Eylül’de başlayan seçim kampanyası 10 Ekim’de sona erecek ve bu pazar günü seçimler yapılacak. Bu, ülke tarihindeki sekizinci belediye meclisi ve altıncı belediye başkanlığı seçimi olacak. Toplamda 38 belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri belirlenecek. Seçimlere 93 siyasi oluşum katılıyor: bunların 32’si siyasi parti, 32’si vatandaş inisiyatifi, 2’si koalisyon ve 27’si bağımsız aday. Toplam 5.626 belediye meclisi adayı ve 206 belediye başkan adayı yarışacak. Vatandaşlar ülke genelinde 948 merkezde ve 2.625 sandıkta oy kullanacak. Toplam 2.025.105 seçmen sandık başına gidecek. Kosova’da yerel seçimler en son Ekim 2021 tarihinde yapılmıştı. Genel olarak bakıldığında, 2025 yerel seçim kampanyalarının oldukça sönük […]

Bayram POMAK Kosova’da 9 Şubat’ta seçimlerin yapılmasının üzerinden altı ay geçmesine rağmen hâlâ Meclis kurulabilmiş değil. Bir taraftan elliden fazla oturum yapılması, diğer taraftan alınan kararların Anayasa Mahkemesi’ne taşınması süreci büyük ölçüde sürüncemede bıraktı. Seçimlerden birinci parti çıkan Vetëvendosje’nin, muhalefet partilerinin kabul etmediği Adalet Bakanı Albulena Haxhiu’yu inatla aday göstermesi süreci tıkadı. Muhalefet, Haxhiu gibi “bölücü” bir adaya destek vermeyeceklerini açıkladı. Vetëvendosje ise Haxhiu’nun en çok oy alan aday olduğunu, bu nedenle Meclis Başkanı seçilmesi gerektiğini savundu. Vetëvendosje sıralarından olan ve Meclis’in en yaşlı üyesi sıfatıyla oturumları yöneten Avni Dehari, başkan seçiminin kapalı oyla yapılması için öneri sundu. Ancak muhalefet, bu önerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu belirterek kararı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. Mahkeme, gizli oylamanın Anayasa’ya aykırı olduğunu ve bir adayın en […]