ABD’nin yayımladığı yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi, Washington’un dış politika önceliklerinde önemli bir değişime işaret ediyor. 33 sayfalık belgede ABD’nin artık “küresel düzenin taşıyıcısı” rolünden çekildiği vurgulanırken, önceliklerin Batı Yarımküre, Asya, Avrupa ve Orta Doğu şeklinde sıralandığı görülüyor. Bu çerçevede Kosova ve Batı Balkanlar stratejide neredeyse hiç yer almıyor.
Kosova, belgede yalnızca “ilkeler” bölümünde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kosova–Sırbistan arasında barışa katkı sağlayan başarılarından biri olarak anılıyor. Uzmanlara göre bu durum, bölgenin aciliyetinin azaldığı ve Balkanlar’ın giderek Avrupa’nın sorumluluğu olarak görüldüğü anlamına geliyor.
Eski ABD’li diplomat Daniel Fried, Kosova ve Balkanlar’ın stratejide yer almamasını, Washington’un öncelik değişiminin bir göstergesi olarak yorumlarken; buna karşın ABD Kongresi’nin hazırladığı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasasının, Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını güçlendirmeyi ve Kosova–Sırbistan normalleşme sürecini desteklemeyi sürdürdüğüne dikkat çekiyor. Bu durum, ABD içinde strateji ile uygulama arasında çelişki bulunduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, ABD’nin Balkanlar’daki etkisinin azalmasının Rusya ve Çin için yeni fırsatlar yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Çin’in ekonomik nüfuz, Rusya’nın ise siyasi ve güvenlik istikrarsızlığı üzerinden bölgeyi etkilemeye çalışabileceği ifade ediliyor.
Kosova açısından ise değerlendirmeler net: ABD ile ittifak önemini koruyor, ancak ülkenin geleceği artık daha çok Avrupa Birliği entegrasyonu, iç siyasi istikrar ve azınlıklarla gerçek uzlaşıya bağlı. Analistlere göre Kosova, geçmişte olduğu gibi ABD’nin tüm sorunları çözeceği varsayımıyla hareket edemez; demokratik uzlaşı ve AB odaklı reformlar, güvenliğin ve uzun vadeli istikrarın anahtarı olarak öne çıkıyor./BALKAN POSTASI